Trước nhu cầu giải trí phim ảnh hiện nay, đội ngũ những nhà biên kịch đóng vai trò quan trọng, góp phần không nhỏ tạo nên sức hấp dẫn cho một bộ phim. Nắm bắt xu thế này, những người trẻ theo đuổi công việc biên kịch ngày càng đông đảo.
 |
| Bộ phim truyền hình dài tập Ngôi sao thứ 31 của tác giả Khánh Ngân được khán giả học trò rất yêu mến. Ảnh: TFS |
Nghề “ngồi mát ăn bát vàng”?
Ngoài những tên tuổi “lão làng” trong làng biên kịch hiện nay, những người trẻ làm công tác biên kịch luôn được các nhà sản xuất phim trông đợi, kỳ vọng ở những kịch bản phim hay, chất lượng. Họ chính là nguồn cung cấp kịch bản quan trọng cho các dự án phim truyền hình, phim điện ảnh. Do đó, công tác biên kịch từng có thời bị xem như một vùng đất cỗi cằn và hẻo lánh bỗng trở thành một cánh đồng màu mỡ được các nhà làm phim khai phá. Sự mở rộng và phát triển đến chóng mặt của các kênh truyền hình, những ưu đãi dành cho phim Việt những năm gần đây đã tạo nên một nhu cầu kịch bản lớn. Có cung ắt có cầu, đội ngũ những nhà biên kịch trẻ dần mọc lên “như nấm sau mưa”.
Vì vậy, nhiều người cho rằng đây là công việc “ngồi mát ăn bát vàng”. Tuy nhiên, sự thật không hẳn là như vậy. Nếu có chăng, khái niệm này chỉ đúng với một bộ phận biên kịch không chuyên tâm với nghề mà thôi. Theo một biên kịch trẻ, có nhiều bộ phim đã phát trên sóng truyền hình: “Vì đặc thù của công việc sáng tác kịch bản chính là phải sáng tạo câu chuyện xã hội từ chính những chất liệu sống thực tế, nếu một người biên kịch chỉ biết “ngồi trong mát” suốt thì sẽ không thể có đủ chất liệu và vốn sống để sáng tác, mà họ phải đi, đi càng nhiều càng tốt, để trải nghiệm, để tìm tòi học hỏi và mở rộng vốn sống của mình. Sau đó, khi đã bắt tay vào việc viết, thì đúng là cũng có khi biên kịch cần “ngồi mát” để đủ sự yên tĩnh mà tập trung cho câu chữ, tập trung cho cảm xúc… Nhưng đó lại là một quá trình đấu tranh rất lớn về nội tâm khi mà biên kịch phải động não hết công suất để viết ra những thứ tốt nhất, đủ chất lượng nhất để có thể dựng thành phim. Còn “ăn bát vàng” thì càng không phải, vì thực tế, tổng lợi nhuận của một bộ kịch bản phim dài tập mà biên kịch nhận được có thể là một con số không nhỏ, chừng 200 triệu hoặc hơn. Nhưng nếu so với công sức và cả một quá trình rất dài để biên kịch xây dựng một bộ kịch bản (có khi kéo dài đến cả năm) thì số tiền đó không là gì cả”.
“Không ít bạn trẻ khi mới có ý định bước vào nghề biên kịch dễ bị ảo tưởng rằng đây là nghề “hái ra tiền”. Khi đã va chạm thực tế, họ mới vỡ lẽ để viết được một kịch bản hay, đạt chất lượng là cả một quá trình mệt mỏi, gian lao và sớm… bạc tóc. Biên kịch trẻ bị xù tiền, bị ăn cắp kịch bản, gặp phải những nhà sản xuất gian lận cũng là chuyện “như cơm bữa” …” – biên kịch Lê Quang Thanh Tâm chia sẻ!
Đất chật người đông
Nhiều người vẫn nói đùa rằng đây là thời “người người làm kịch bản, nhà nhà làm kịch bản”. Đất chật người đông nên dẫn đến tình trạng không phải lúc nào chất lượng cũng song hành với số lượng. Trước hết, không thể phủ nhận biên kịch trẻ chính là những người đã thổi làn gió mới vào thị trường phim ảnh Việt Nam bởi họ tạo nên những bức tranh sống động về chính giới trẻ hiện nay. Cách tiếp cận đề tài, giải quyết vấn đề dưới góc nhìn của một người trẻ đã làm nên sức hấp dẫn cho nhiều bộ phim về tình yêu, lập nghiệp, hôn nhân, những mối quan hệ xã hội…
| Đạo diễn Quốc Thịnh chia sẻ: “Theo tôi, một bộ phim hay hoặc dở thì 70% là do biên kịch, bởi biên kịch là người chế tác đầu tiên, họ có đưa ra chất liệu hay, “bột tốt” thì đạo diễn mới nặn được “bánh ngon” phim mới hay được. Vì thế, đội ngũ biên kịch trẻ cần phải có nhiều vốn sống thực tế”. |
Bên cạnh những kịch bản được viết độc lập, nhiều nhà biên kịch có tên tuổi chủ động kết hợp với các nhóm viết tùy theo từng dự án kịch bản phim. Người chủ biên có thể nắm được ưu, khuyết điểm của từng biên kịch trẻ mà có cách làm việc khác nhau để cùng hướng đến kết quả cuối cùng là một kịch bản chất lượng. Đội ngũ biên kịch chính của hàng ngàn tập phim Việt mỗi năm là những người ít được ai biết mặt, biết tên. Ở nơi “đất chật người đông”, nếu không có năng lực thực sự, họ cũng sẽ nhanh chóng bị đào thải khi thiếu vốn sống, kỹ thuật và năng khiếu. Điều này là nguyên nhân dẫn đến những kịch bản nhàm chán, tình huống khiên cưỡng, thiếu sức thuyết phục người xem.
Khi mới chập chững bước vào nghề, nhiều nhà biên kịch trẻ nhận viết kịch bản thuê theo đường dây và ý tưởng của người khác. Khi đã có nhiều kinh nghiệm, họ làm kịch bản theo ý tưởng của mình, tự lên đường dây câu chuyện, tính cách nhân vật, tự xây dựng tình huống rồi chào bán cho các hãng phim. Hành trình này cũng lắm gian nan khiến không ít người phải bỏ cuộc. Theo biên kịch trẻ Khánh Ngân thì sự nhạy cảm, niềm say mê với công việc cũng là một trong những yếu tố để người trẻ có thể gắn bó dài lâu với công việc này.
Biên kịch trẻ có những thế mạnh riêng. Tuy nhiên, nhìn chung, đội ngũ những nhà biên kịch trẻ hiện nay vẫn chưa thật sự tạo nên một sự bứt phá cho thị trường phim Việt. Nhiều người vẫn lo ngại về chất lượng kịch bản và môi trường nghề nghiệp cho những người trẻ làm công tác biên kịch khi họ đa phần là những người trẻ, thiếu vốn sống, thiếu chuyên môn, chuyển từ công việc khác qua, viết theo hình thức nhóm… Hơn hết, những biên kịch trẻ rất cần sự cố vấn, dẫn dắt từ những người đi trước để dung hòa lại những mặt còn non kém trong nghề nghiệp của chính bản thân mình. Theo nhà biên kịch Quốc Bảo, “sự xuất hiện của đội ngũ nhà biên kịch trẻ là tín hiệu tốt, làm đa dạng, giải “cơn khát” nguồn kịch bản hiện nay. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là hiện nay ở TP.HCM chưa có một môi trường đào tạo chuyên nghiệp về kỹ thuật viết kịch bản. Đôi khi, nhiều nhà biên kịch trẻ viết theo bản năng, chông chênh về cấu trúc cần thiết của kịch bản. Để có thể chuyên tâm, gắn bó với nghề, nhà biên kịch trẻ cần có vốn sống phong phú, yêu nghề, khả năng cảm thụ văn học tốt. Bên cạnh đó, sự say mê học hỏi là yếu tố cần thiết để họ nâng cao kiến thức, kỹ năng của chính mình”.
Yên Hà
Bình luận (0)