Y tế - Văn hóaVăn hóa nghệ thuật

Lối mở cho nhóm ca cách mạng

Tạp Chí Giáo Dục

Ca khúc cách mạng là tinh hoa âm nhạc của một thời hoa lửa có sức sống lâu bền theo năm tháng. Không náo nhiệt như các nhóm nhạc trẻ, các nhóm hát ca khúc truyền thống vẫn thầm lặng cống hiến và khẳng định được vị trí xứng đáng trong dòng chảy âm nhạc dân tộc.

Nhóm ca cách mạng Tre Việt biểu diễn ca khúc Tre Việt Nam

Sức sống của các nhóm ca

Với lòng tự hào dân tộc, một số nhóm ca đã tạo nên một diện mạo riêng khi thể hiện những bài hát truyền thống. Một số nghệ sĩ thành danh đã tự mình đứng ra thành lập các nhóm ca “chuyên trị” các ca khúc cách mạng. Đây là điều rất đáng trân trọng. Tình yêu và lòng đam mê tạo nên sức mạnh tinh thần giúp họ có thêm “lửa” để nuôi dưỡng dòng nhạc này đi suốt cùng năm tháng. Dù là tốp ca nam hay tốp ca nữ, các nhóm ca Giai Điệu Xanh, Sức Sống Mới, Sen Việt, Lửa Việt, Nam Việt, Ngày Mới, Tre Việt, Trúc Việt… đều thể hiện rất rõ bản sắc riêng của mình. Nhắc tới nhóm ca Áo Lính, mọi người không thể nào quên nhóm trưởng là cố NSƯT Hoàng Vĩnh – người đứng ra thành lập nhóm. Tuy trải qua sự thay đổi một vài thành viên theo quy luật, hiện nay Áo Lính vẫn miệt mài cống hiến cho khán giả những ca khúc đậm chất lính khó phai mờ… 

Nhiều nhóm ca do chưa có định hướng, yếu về khâu tổ chức nên không đủ sức để tụ lại trên sân khấu. Một vài nhóm tồn tại theo kiểu chắp vá vì thiếu một thủ lĩnh giỏi âm nhạc, tài quản lý. Thích thì tụ họp lại để hát, không thích thì rã ra tự phát “đường ai nấy đi” mà nguyên do thì mỗi nhóm một kiểu. 

Còn nhớ năm 2011 sau một thời gian ấp ủ, ca sĩ Lê Anh Tuấn – Trưởng phòng Tổ chức hành chính – Trợ lý Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật (Nhà hát ca múa nhạc dân tộc Bông Sen) cho ra mắt nhóm hát Tre Việt. Có sự liều lĩnh đó, như tâm sự của Lê Anh Tuấn: “Tôi yêu các ca khúc cách mạng từ thời đi học và muốn dòng nhạc này vẫn sống mãi cùng với thời gian như vẻ đẹp hào hùng của chính nó”. Cũng theo chia sẻ của nhóm trưởng Tuấn, vốn thành công với nhiều bài hát truyền thống, nên người ca sĩ ngoài 40 tuổi này càng có duyên hơn khi đoạt nhiều giải cao trong các cuộc thi Giọng hát hay hàng tuần, Tiếng hát truyền hình Tây Ninh, Tiếng hát truyền hình Đồng Nai, Tiếng hát Lưu Hữu Phước… Sau khi ra đời Tre Việt có thêm lợi thế là ngoài 4 giọng ca vàng còn phong độ, 3 “cây tre” Hồ Văn An, Trần Thanh Quang, Nguyễn Đông Triều còn biết sáng tác và chơi nhạc. Tuy nhiên không phải nhóm ca nào cũng có lợi thế như Tre Việt, Áo Lính, Sức Sống Mới, Lạc Việt, Ngày Mới…

Chắp vá làm thiếu đi sự sáng tạo

Một ca sĩ trong nghề cho biết, do áp lực chạy show có vài nhóm ca khi có chương trình mới tập dượt qua loa chiếu lệ. Do không chuẩn bị kỹ nên hát thiếu kỹ thuật thiên về cảm tính, thời vụ. Vì thế ca khúc khi thể hiện khó chạm đến trái tim người nghe, ít lay động đến tình cảm người thưởng thức do hiệu quả âm nhạc bị nhạt nhòa. Ít đầu tư trong dàn dựng tiết mục nên có nhóm đã lấy những gì có sẵn của người khác để bê nguyên xi vào. Thiếu sự sáng tạo trong lối diễn nên cách thể hiện cũng đi theo lối mòn. Một số ca sĩ trẻ quá nóng vội mong được nổi tiếng sớm dù khả năng và trình độ âm nhạc có hạn nên dễ bị “chết yểu”. Khó khăn nhất vẫn là số lượng thành viên nên khi thiếu thì phải lấy chỗ này đắp qua chỗ khác một cách chắp vá, tạm bợ. Đây chính là nguyên nhân làm cho các nhóm ca giống như những đứa con song sinh, cái gì cũng từa tựa nhau, thiếu màu sắc riêng cho từng nhóm nên khó tạo được thương hiệu uy tín lâu bền. Theo tâm sự của các “ông bầu” bên cạnh còn có những áp lực khác như điều kiện đặt ra từ phía nhà tài trợ, mức tiền cát-sê, thời gian đêm diễn… Tất cả đã chi phối rất nhiều đến bản lĩnh nghề nghiệp của ca sĩ trong nhóm hát. Đó là những lý do làm cho người thưởng thức có lúc cảm thấy đời sống âm nhạc cứ ở mãi trong cái vòng luẩn quẩn thiếu lối thoát do không có sự đột phá mạnh mẽ.

Ca sĩ Huỳnh Lợi (Trung tâm Tổ chức biểu diễn và điện ảnh TP.HCM) chia sẻ: “Các thành viên trong nhóm ca đều có chất giọng tốt là điều may mắn nhưng điều đáng quý hơn là họ biết lấy ưu điểm của người này bổ sung khuyết điểm cho người khác. Không phải thành viên nào cũng giỏi đều cả vì thế trong trình diễn biết mình biết ta để tìm cách che đậy những sở đoản của mình”. Cũng theo nam ca sĩ đã từng thành công và biểu diễn nhiều ca khúc truyền thống trong các nhóm ca cách mạng, nếu thiếu đi tính chuyên nghiệp thì dù là đơn ca hay nhóm ca cũng không đem lại hiệu ứng cao cho một tác phẩm âm nhạc. Muốn vậy các thành viên phải tự học hỏi, tự rèn luyện, tạo phong cách riêng cho chính mình. Bên cạnh đó các ca sĩ cần phải được trải nghiệm để làm chủ giọng ca, làm chủ sân khấu. Một tác phẩm dù cùng thể loại nhưng nếu biết biến thể thì vẫn tạo nên những hiệu ứng âm nhạc đặc sắc. Có như vậy các nhóm ca cách mạng mới chiếm được cảm tình người yêu nhạc và các tác phẩm âm nhạc truyền thống vẫn sống mãi với thời gian như hào khí và lịch sử dân tộc Việt Nam.

Bài, ảnh: Quang Phan

Bình luận (0)