 |
| TS. Hồ Thiệu Hùng |
Sau khi cuốn sách Khi sáu mươi tuổi đã qua ra mắt bạn đọc, dư luận đón nhận với một tinh thần mới, trân trọng những gì mà tác giả gom nhặt được về triết lý cuộc đời, kinh nghiệm cuộc sống khi tuổi đã về già. Báo Giáo dục TP.HCM đã có cuộc trao đổi với TS. Hồ Thiệu Hùng – tác giả cuốn sách này.
Thưa TS. Hồ Thiệu Hùng, đâu là ý tưởng để ông cho ra đời cuốn sách? Tại sao lại đặt tên sách là Khi sáu mươi tuổi đã qua?
Sau khi về hưu tôi mới có thể có thời gian đọc nhiều. Nghĩa là khi 60 tuổi đã qua mình mới có được diễm phúc thưởng thức mọi loại sách, loại bài mà mình quan tâm. Đọc, thấy bài nào hay thì giữ lại cho mình, chuyển cho bạn bè xem rồi trao đổi lẫn nhau. Nhiều bạn bè cùng lứa đọc thấy thích, cứ đòi gửi thường xuyên. Thế là tôi nảy ra ý định chép thành sách, in hẳn hoi chứ không phải photocopy rồi đóng lại nữa. Vậy là từ khoảng hơn 450 bài các loại, có bài do tự sưu tầm qua sách, qua mạng, có bài nhờ bạn bè gửi cho, tôi chọn lọc lại 85 bài để đưa vào sách, còn kèm theo khoảng hơn 150 danh ngôn, đa phần là về giáo dục. Goi tên sách Khi sáu mươi tuổi đã qua vì 3 lý do: Thứ nhất phải qua 60 rồi thì mới rảnh rỗi về thời gian để mà đọc. Thứ hai là qua 60 rồi, thành người từng trải, chín muồi để nhận biết cuộc đời thì đọc mới… thấm. Thứ ba là tác giả viết nên những bài mà tôi chép lại cũng hầu hết là người cao tuổi.
Những bài được chọn đăng sưu tầm dựa theo tiêu chí nào? Trong 3 phần của cuốn sách, tại sao phần đầu lại là những bài viết về sức khỏe cho tuổi già?
Tôi chọn lựa theo tiêu chí là hay, bổ ích đối với mình và người cao tuổi, nghĩa là hoàn toàn chủ quan. Phần đầu là phần bảo vệ sức khỏe, mà đa phần là sức khỏe của người già vì biết đó là thứ quý nhất, cần nhất cho mình và người cao tuổi khác. Có nghịch lý về lứa tuổi là khi ta chưa đến 20 tuổi thì thời gian và sức khỏe có dư nhưng tiền lại thiếu; khi ta đến tuổi đi làm thì sức khỏe dồi dào, tiền có thể không thiếu nhưng thời gian thì thiếu; khi ta về hưu thì tiền và thời gian không thiếu nhưng lại thiếu sức khỏe. Ba thứ đó không lứa tuổi nào hội đủ cùng một lúc. Sách này dành cho người cao tuổi – loại người thứ ba – thiếu sức khỏe.
Ngoài chế độ ăn uống hợp lý, thể dục điều độ phòng bệnh tuổi già tại sao nhiều bài đề cao cách hít thở và đặc biệt là giữ tinh thần sảng khoái ít giận dữ để kéo dài tuổi thọ. Muốn thực hiện được theo ông người cao tuổi phải có những điều kiện nào?
Hít thở là điều mà ai còn sống cũng làm một cách tự nhiên, theo phản xạ vô điều kiện từ lúc cất tiếng khóc chào đời nên tưởng mình quá am hiểu rồi. Ấy vậy mà nhiều người lại thở chưa đúng cách, chưa tối ưu. Tôi chỉ muốn giới thiệu mọi người học cách thở tối ưu để giữ gìn sức khỏe, kéo dài tuổi thọ. Nhiều người tu hành, biết võ, biết thiền… cũng áp dụng cách này – hít thở tối ưu và giữ tinh thần sảng khoái. Bác Hồ định nghĩa sức khỏe là “khí huyết lưu thông, tinh thần sảng khoái”, sau này thế giới đúc kết nên công thức “thân thể khỏe mạnh + tinh thần sảng khoái = cuộc sống hạnh phúc” (healthy body + healthy mind = happy life). Người cao tuổi thường quan tâm yếu tố đầu mà quên yếu tố sau, thường giận hờn, oán trách từ con cháu đến… thời tiết, lại còn thù dai… Đó chính là tự gây ức chế cho mình, làm mất yếu tố thứ hai không kém phần quan trọng để có cuộc sống hạnh phúc.
 |
Nhiều độc giả thích phần 2 Triết lý cuộc đời vì đó là những chiêm nghiệm sống. Nhưng có người cho rằng đây chỉ là lý thuyết vì thực tế khó thực hiện lắm. Ông nghĩ sao về ý kiến này?
Phần Triết lý đúng là hấp dẫn nhiều người vì đúc kết từ cuộc sống thực. Để viết nên được những điều sâu sắc này, người viết phải trải nghiệm, phải quan sát, phải khái quát, phải chắt lọc phần tinh túy mới nâng lên thành… triết lý. Sống mà đạt được mức độ đó không dễ chút nào nhưng sống theo hướng đó thì ai cũng có thể làm được ít nhiều. Mỗi ngày một ít, hoàn thiện mình từng chút, từng chút một, tích tiểu thành đại, ngày nào đó ta sẽ vươn sát đến đích. “Hạnh phúc không có nghĩa là mọi thứ đều hoàn hảo, nó chỉ có nghĩa là bạn đã quyết định nhìn xa hơn những điều không hoàn hảo”, có danh ngôn như vậy.
Phần cuối tác giả gom nhặt được nhiều câu danh ngôn hay nhưng khi tuổi đã về già nếu thực hiện thì đã quá muộn. Vậy đối với tuổi trẻ có nên đọc cuốn sách này hay không?
Trẻ đọc sách này, tiếp xúc với các danh ngôn này thì tốt chứ sao, chỉ sợ các bạn ấy mải chạy theo thứ khác. Còn hiểu và làm theo các danh ngôn này thì chẳng bao giờ là quá muộn hết. Nhất là khi ta có cháu con cần phải dạy bảo, truyền đạt kinh nghiệm bởi danh ngôn luôn là kho báu trí tuệ của loài người.
Bài thơ ông viết mở đầu cuốn sách thay lời nói đầu là muốn gửi gắm điều gì?
Bài thơ viết thay lời nói đầu, diễn tả tâm trạng của một người cao tuổi nay đã được vỡ ra nhiều điều trước kia mình chưa hiểu, chưa nhận ra, giờ đây muốn có chút quà tinh thần cho bạn bè đồng lứa để cùng vui hưởng tuổi chiều tà, thanh thản buông xả, tránh xa oán hờn.
Xin chân thành cảm ơn tiến sĩ!
Ngọc Quang (thực hiện)
Bình luận (0)