Nhà văn Trang Thế Hy, được mệnh danh là “người hiền của làng văn Nam bộ” đã thật sự “đi chỗ khác chơi”.
 |
| Nhà văn Trang Thế Hy (trái) và ông Nguyễn Minh Nhựt, Giám đốc NXB Trẻ (ảnh chụp tại nhà riêng của nhà văn năm 2013) |
Trang Thế Hy là một trong những nhà văn đương đại Nam bộ có số lượng tác phẩm khiêm tốn nhưng sức hấp dẫn đến kỳ lạ.
Cái nhìn bao dung
Như cách nói tếu táo đầy hàm ý của nhà văn hơn 20 năm trước, khi cầm cuốn sổ hưu trên tay rời Hội Nhà văn TP.HCM nơi ông có quãng làm việc để “đi chỗ khác chơi”. “Chỗ khác” là căn nhà tuềnh toàng bên kia con kênh, quanh nhà có mảnh vườn dừa nho nhỏ rợp bóng mát, có hình bóng tuổi thơ ông, có tháng ngày ngập chìm trong bom đạn… “Chỗ khác” nay thuộc KP.1, P.Phú Tân, TP.Bến Tre.
| Nhà văn Trang Thế Hy tên thật Võ Trọng Cảnh, sinh 29-10-1924 tại xã Hữu Định, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, nay thuộc KP.1, P.Phú Tân, TP.Bến Tre. Do tuổi già, sức yếu ông qua đời lúc 0 giờ 55 ngày 8-12. Tin từ gia đình cho biết, lễ viếng bắt đầu 9 giờ ngày 8-12 và lễ động quan lúc 12 giờ 30 ngày 10-12, an táng tại đất vườn. |
70 năm giữa trường văn trận bút, tác phẩm của Trang Thế Hy luôn tràn trề chất liệu sống của một con người Nam bộ. Những nhân vật, câu chuyện trong tác phẩm của Trang Thế Hy là thật qua ngòi bút của người trong cuộc dưới bom đạn chiến tranh, tinh tế và sâu sắc phản ánh bằng góc nhìn chiêm nghiệm của tác giả. Đọc Nợ nước mắt; Tiếng khóc và tiếng hát, Vết thương thứ 13…, thấy mỗi ngóc ngách của cuộc sống, từ chiến tranh đến hòa bình, cái nhìn của Trang Thế Hy là cái nhìn bao dung về con người, về thời cuộc.
Dù đã “đi chỗ khác chơi” những hơn 20 năm nhưng ông vẫn đắm mình trong đời sống văn chương, có điều “ẩn cư rất kỹ”, như cách nói của ông. Ông khen chê đúng mực, góp ý chân thành cái được và chưa được trong những tác phẩm của nhà văn trẻ. Từ khi còn làm việc ở Hội Nhà văn TP.HCM, biên tập viên Báo Văn nghệ TP.HCM đến khi cầm cuốn sổ hưu, nhiều nơi mời ông đăng đàn diễn thuyết, nói chuyện văn chương này nọ nhưng ông không buồn để ý. Bởi ông triết lý: “Học nói chỉ mất 2 năm nhưng mất đến 60 năm học im lặng”.
Hai năm trước, tôi cùng dịch giả, nhà văn Phạm Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà văn TP.Hà Nội, Giám đốc NXB Trẻ Nguyễn Minh Nhựt, nhà thơ Trần Hoàng Nhân (Báo Thể thao và Văn hóa – TTXVN)… có chuyến về Bến Tre thăm ông. Dáng ông gầy đét, liêu xiêu mà ông bảo là “già héo”. Cái tuổi “không quên mới lạ” nhưng ông chẳng quên một thứ gì, nếu có là hữu ý.
Người hiền làng văn Nam bộ
Ông hiền, từ tốn trong nói và nghĩ. Câu chữ của ông cũng hiền khô, đặc sệt Nam bộ. Bản tính ông khiêm tốn, kiệm lời nhưng rất “đắt”, từng câu chữ thốt ra như được trau chuốt, rất sâu sắc. Những ai được ông mời rượu là người ông thật sự quý, chứ không dễ. Ông uống rượu nói chuyện văn, chuyện đời cả ngày không biết chán.
Cách đây chưa lâu, NXB Trẻ đã cho in ba tập truyện ngắn: Tiếng khóc và tiếng hát; Mưa ấm; Nợ nước mắt và tập thơ song ngữ Đắng và ngọt thay món quà mừng thọ 90 tuổi của nhà văn. Ngày 12-11 vừa qua, tại NXB Trẻ cũng đã diễn ra buổi tọa đàm: “Nhà văn Trang Thế Hy, người hiền của văn học Nam bộ” do Hội Nhà văn TP.HCM và Hội Văn học Nghệ thuật Nguyễn Đình Chiểu phối hợp tổ chức. Tính đến thời điểm này, ông là nhà văn thứ ba (trước là cố nhà văn Sơn Nam, mới đây là nhà văn Trần Kim Trắc) được NXB Trẻ mua tác quyền trọn đời tác phẩm. Ngoài cái tên quen thuộc Trang Thế Hy, ông còn ký những bút danh khác như: Văn Phụng Mỹ, Phạm Võ; Vũ Ái, Văn… trên các báo và tạp chí.
Ông từng là cán bộ văn hóa thông tin, tuyên huấn trong hai cuộc kháng chiến chống Mỹ và chống Pháp và bị địch bắt năm 1962. Ông là một trong những nhà văn đương đại hàng đầu của Nam bộ nói riêng và Việt Nam nói chung. Ông từng đạt: Giải thưởng văn học Nguyễn Đình Chiểu (truyện ngắn Anh Thơm râu rồng, 1960-1965 – Hội Văn nghệ giải phóng miền Nam); Tặng thưởng Hội Nhà văn Việt Nam (Tiếng khóc và tiếng hát, 1994); Tặng thưởng loại A của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp Các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (Nợ nước mắt, 2001)…
Tác phẩm của Trang Thế Hy chủ yếu là truyện ngắn (khoảng 65 tác phẩm), như Nắng đẹp miền quê ngoại (1964); Mưa ấm (1981); Người yêu và mùa thu (1981); Vết thương thứ 13 (1989); Tiếng khóc và tiếng hát (1993); Nợ nước mắt (2000); tập thơ Đắng và ngọt (2009); tiểu thuyết Hoa tình chỉ nở một lần; Nét buồn bạc mệnh…
Vĩnh biệt ông – người hiền của làng văn Nam bộ.
Bài, ảnh: Trần Trọng Tri
Bình luận (0)