Y tế - Văn hóaVăn hóa nghệ thuật

Sai kiến thức trên sóng truyền hình: Những “hạt sạn” không nên có!

Tạp Chí Giáo Dục

Trong thời gian qua, nhiều thông tin sai lệch về kiến thức lịch sử, địa lý trong một số chương trình trên sóng truyền hình đã làm khán giả ngỡ ngàng, bức xúc.

Đạo diễn Nguyễn Đức Long (đứng) cùng GS.TS Võ Văn Sen – Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM trong buổi giới thiệu bộ phim tài liệu lịch sử Triều đại Quang Trung Nguyễn Huệ đưa vào công chiếu trong học đường. Ảnh: K.Trần

Không phải là chuyện nhỏ!

Mới đây, trong chương trình S-Vietnam phát sóng trên VTV1 ngày 19-2 với chủ đề “Đầu năm vãn cảnh đình Hàng Kênh” (Hải Phòng) đã đưa sai thông tin lịch sử. Khi MC nam người nước ngoài hỏi vị tướng nào của Việt Nam đã đánh thắng quân Nguyên Mông 3 lần và có một trận chiến lẫy lừng trên sông Bạch Đằng, MC nữ trả lời: “Chắc chắn là Ngô Quyền rồi, điều này người Việt Nam nào cũng biết”. Sau khi chương trình vừa phát sóng, ngay lập tức trên các mạng xã hội, khán giả đã bày tỏ sự bức xúc trước câu trả lời của MC nữ bởi chiến tích 3 lần đánh thắng giặc Nguyên Mông là của vua tôi nhà Trần ở thế kỷ 13, còn Ngô Quyền đánh tan quân xâm lược Nam Hán trên sông Bạch Đằng vào năm 938.

Đạo diễn Nguyễn Đức Long, người từng làm rất nhiều bộ phim tài liệu lịch sử chia sẻ: “Việc đưa kiến thức lịch sử, địa lý đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là các em học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường thông qua các chương trình trên sóng truyền hình là điều hết sức cần thiết. Tuy nhiên, việc đưa những chi tiết sai lệch như thế vào chương trình là điều không nên có, dễ dẫn tới việc hiểu sai thành đúng. Đặc biệt với những chương trình có sức hút, sức ảnh hưởng khá lớn đến khán giả trẻ”.

Trước đó, VTV đã làm dậy sóng khán giả khi thuyết minh nhầm vua Thiệu Trị (triều Nguyễn, Việt Nam) thành vua Thuận Trị (triều Thanh, Trung Quốc) trong chương trình ”Câu chuyện văn hóa” phát sóng trên VTV1. VTV cũng từng bị phạt 15 triệu đồng vì việc phát sai bản đồ Việt Nam trong chương trình truyền hình thực tế “Điệp vụ tuyệt mật”. Con số về sự nhầm lẫn, sai sót thông tin, kiến thức không chỉ dừng lại ở đó. Trong chương trình “Câu chuyện văn hóa: Thơ văn trên hệ thống di tích cố đô Huế – Con đường trở thành di sản thế giới” được phát sóng kênh VTV1 vào tháng 5-2015, những người thực hiện chương trình đã mắc phải lỗi sai ở đoạn phần thuyết minh đi kèm những hình ảnh về điện Long An: “Điện Long An, thuộc quần thể kiến trúc cung Bảo Định, được Thuận Trị – một trong những hoàng đế nổi tiếng về thơ văn cho xây dựng năm 1845…”. Không chỉ có những sai sót về kiến thức lịch sử, nhiều chương trình phát trên sóng truyền hình còn có những sự nhầm lẫn về địa lý. Sự nhầm lẫn, sai sót này không còn là chuyện nhỏ, khiến khán giả chỉ trích quyết liệt. Chính sự phát triển của các trang mạng xã hội càng làm tốc độ lan truyền của những thông tin sai lệch trên các chương trình nhanh đến “chóng mặt”.

Cần loại bỏ những “hạt sạn”

Nhiều ý kiến của nhà chuyên môn đặt ra giả thuyết nếu các học sinh, thế hệ trẻ xem được thông tin này và họ đặt ra nghi vấn là sách giáo khoa sai, thầy cô dạy sai sẽ dẫn đến những điều đáng tiếc. Chương trình “Những phóng viên vui nhộn” phát sóng trên VTV ở tập 271 với tên gọi Bài học lịch sử từng gây xôn xao dư luận. Với mục đích phản ánh tình trạng ngày nay học sinh thờ ơ với việc học, tìm hiểu môn lịch sử và việc hàng ngàn bài thi sử trong kỳ thi đại học vừa qua đạt điểm 0 nhưng chi tiết sai lịch sử trong tập phim đã khiến nhiều khán giả thất vọng. Ở đầu tập phim, một nhân vật tuyên bố rằng: Trần Quốc Toản bóp nát quả cam ở Hội nghị Diên Hồng. Trong khi đó, lịch sử ghi là sự việc này xảy ra ở Hội nghị Bình Than. Không dừng lại ở đó, khán giả đi từ thất vọng này đến thất vọng khác khi một nhân vật lại tiếp tục thể hiện kiến thức của mình: “Năm 1010, vua Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long rồi đặt tên nước…” Sự thật lịch sử là Lý Công Uẩn dời đô về thành Đại La, rồi đổi tên Đại La thành Thăng Long. Hiện nay, giới trẻ đang bị chi phối quá nhiều bởi thế giới ảo và làn sóng văn hóa Hàn, Nhật, ít dành thời gian tìm hiểu, quan tâm về lịch sử dân tộc. Lỗi sản xuất là điều khó tránh khỏi nhưng sự sai lệch về kiến thức lịch sử, địa lý trong nhiều chương trình trên sóng truyền hình gần đây làm khán giả thất vọng, bức xúc. Thiết nghĩ, đối với mỗi chương trình trước khi được phát sóng cần có sự kiểm duyệt thông tin kỹ lưỡng của đội ngũ những người thực hiện chương trình để loại bỏ những “hạt sạn” cần thiết.

Yên Hà

Bình luận (0)