Bức tranh ngôn ngữ thời hiện đại đang dần mất đi sự trong sáng. Từ Hán Việt cũng nằm trong tình trạng đó khi được sử dụng một cách bừa bãi, thiếu sự tìm hiểu của những người trẻ.
 |
| Sinh viên – học sinh cần sử dụng đúng, đầy đủ tiếng Việt, trong đó có từ Hán Việt để giữ gìn bản sắc văn hóa của người Việt (ảnh chỉ mang tính minh họa). Ảnh: T.L |
Sử dụng tùy tiện
Từ Hán Việt được xem là một hiện tượng phức tạp. Nó là kết quả của quá trình giao lưu và tiếp xúc ngôn ngữ giữa hai dân tộc Hán và Việt trong nhiều thế kỷ. Do những nguyên nhân lịch sử và địa lý đặc biệt, từ Hán Việt có những đặc trưng riêng. Không thể phủ nhận tầm quan trọng của từ Hán Việt trong cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam hiện nay. Thậm chí, ít ai có thể nói vài câu mà không dùng đến từ Hán Việt. Xu thế của giới trẻ thời hiện đại là học những ngoại ngữ khác như tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Hàn… để phục vụ công việc, hòa nhập với xu hướng của thế giới nhưng việc trau dồi thêm cả vốn tiếng Việt, trong đó có từ Hán Việt là điều hết sức cần thiết. Học hỏi và tiếp thu, chấp nhận cái mới lạ từ bên ngoài nhưng không có nghĩa là chúng ta phủ nhận, làm mờ dần cái ta vốn có.
“Một thực tế là hiện nay, giới trẻ đang sử dụng từ Hán Việt hết sức tùy tiện. Vì các em không hiểu chính những từ mà mình đang dùng nên dẫn đến những cách hiểu hết sức ngô nghê. Các em bị ảnh hưởng không nhỏ từ những diễn đàn, những trang mạng xã hội và ngay cả những trang thông tin truyền thông chính thống”, nhà báo, dịch giả Vũ Đức Sao Biển cho biết. Có một dạo, những bài viết sử dụng từ Hán Việt vô tội vạ như “đinh tặc”, “vấn nạn”… nhận nhiều ý kiến dư luận trái chiều về cách sử dụng từ Hán Việt hiện nay.
| Trong giao tiếp hàng ngày, việc sử dụng từ thuần Việt luôn được khuyến khích nhưng không phải từ Hán Việt nào cũng có thể Việt hóa được. Nếu sử dụng không đúng sẽ dẫn đến những hiểu nhầm về ngữ nghĩa. |
Sự phát triển, thay đổi của ngôn ngữ là điều tất yếu. Ngôn ngữ là sản phẩm của một xã hội nhưng trước nhu cầu hội nhập và phát triển, chúng ta tuyệt đối không nên tránh né việc sử dụng từ Hán Việt vì số lượng của nó quá nhiều trong cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam. Theo đánh giá của giới chuyên môn, từ Hán Việt chiếm khoảng 60-70% từ ngữ tiếng Việt, thậm chí nhiều hơn.
Trong giao tiếp hàng ngày, việc sử dụng từ thuần Việt luôn được khuyến khích nhưng không phải từ Hán Việt nào cũng có thể Việt hóa được. Nếu sử dụng không đúng sẽ dẫn đến những hiểu nhầm về ngữ nghĩa.
Phải hiểu rồi mới yêu
Việc dùng từ Hán Việt như thế nào được gọi là đúng, thế nào là sai hoàn toàn không phải là vấn đề đơn giản, nhất là đối với những người trẻ hiện nay. “Chúng ta đang dần quên đi giá trị của cổ văn trong việc giáo dục cho giới trẻ giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Do đó, phải nâng cao hiểu biết của các em về từ Hán Việt. Muốn vậy, phải nâng cấp trình độ Hán Việt của thầy cô dạy văn, từ lớp 1 trở lên. Nếu bản thân người giáo viên không yêu, không hiểu nhiều về từ Hán Việt thì sẽ khó truyền đạt đến học sinh, giúp các em hiểu, yêu từ Hán Việt hơn”, nhà báo, nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển chia sẻ.
Lâu nay, chúng ta vẫn kêu gọi giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc nhưng chính chúng ta lại dần lãng quên một trong những giá trị làm nên bản sắc văn hóa dân tộc, đó chính là từ Hán Việt. Sự truyền tải thông tin, sử dụng từ Hán Việt một cách vô tội vạ và thái độ của người viết, người nói đã và đang làm bức tranh ngôn ngữ có sự đảo lộn, mất đi bản sắc văn hóa truyền thống. Nói như thế cũng không có nghĩa là chúng ta khuyến khích sử dụng quá nhiều từ Hán Việt trong khi có thể sử dụng từ thuần Việt. Là người gắn bó với công tác báo chí, âm nhạc nhiều năm, nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển không giấu được niềm trăn trở: “Báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc thông tin, tuyên truyền nhưng đáng buồn là nhiều trang thông tin sử dụng sai từ Hán Việt. Như vậy thì làm sao có sức lan tỏa, tác động đến xã hội để mỗi cá nhân ý thức, coi trọng việc sử dụng từ Hán Việt. Chúng ta đặt ra vấn đề bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt bằng cách khi nào có thể dùng từ Việt hóa được thì dùng, khi nào dùng từ Hán Việt được thì dùng để phù hợp với nội dung truyền đạt, ngữ cảnh. Đó chính là chúng ta đang bảo vệ tiếng Việt của mình”.
Tiếng Việt góp phần làm nên những giá trị văn hóa đặc sắc của người Việt. Do đó, việc sử dụng đúng, đầy đủ tiếng Việt, trong đó có từ Hán Việt đóng vai trò không nhỏ trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa của người Việt. “Ngay từ bậc phổ thông, cần giúp học sinh biết cách sử dụng đúng, linh hoạt từ Hán Việt để có thể áp dụng vào đời sống và tiếp thu nhanh chóng những kiến thức thuộc các ngành khoa học, xã hội khác. Đó cũng chính là cách để chúng ta giáo dục lòng yêu nước và tự hào dân tộc cho các em ngay từ độ tuổi cắp sách đến trường”, nhà báo Vũ Đức Sao Biển nhấn mạnh.
Yên Hà
Bình luận (0)