Cuối năm: Nỗi lo từ gia cầm

Quốc lộ 50, đoạn tiếp giáp với đường Nguyễn Văn Linh (địa phận giáp ranh giữa Q.8 và huyện Bình Chánh, TP.HCM) những ngày cuối năm xuất hiện gần 100 điểm bán gia cầm sống. Theo người dân, gia cầm ở đây có giá rẻ hơn giá thị trường từ 15.000-30.000 đồng/kg (chỉ 70.000-90.000 đồng/kg). Vì giá rẻ nên việc mua bán diễn ra rất xôm tụ từ sáng sớm đến chiều tối. Anh Vinh, người bán gia cầm tại đây khoe: “Lúc trước mỗi ngày bán chừng 10 con nhưng từ đầu tháng 1 đến nay, ngày bán trên dưới 50 con, có lúc khách dồn dập không mổ kịp”. Nhiều năm qua, cơ quan chức năng ráo riết dẹp bỏ các điểm bán gia cầm không rõ nguồn gốc tại khu vực này nhưng không thành. Khu vực dưới chân cầu Ông Lớn (đường Nguyễn Văn Linh đoạn thuộc xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, TP.HCM) mới tờ mờ sáng đã có hơn chục người mang gà, vịt ra bày bán. Theo tìm hiểu của phóng viên, người bán đa phần đến từ các tỉnh miền Tây như Long An, Tiền Giang, Bến Tre. Tại đây, người bán kiêm luôn việc giết mổ khi khách yêu cầu. Ghé vào một điểm bán gia cầm, người phụ nữ một tay xách vịt, tay còn lại xách gà xuống đường tiếp thị: “Gà vườn Long An, ở nhà nuôi, đảm bảo không dịch bệnh gì”. Quan sát phía trong bụi rậm gần đó, hai chiếc lồng sắt nhốt gà, vịt với khoảng 30 con mà theo người bán là “để qua mặt lực lượng kiểm tra”.

Chợ sỉ cung cấp gia cầm với số lượng lớn cho các chợ ở Q.8, Q.4, Q.7, huyện Nhà Bè và Bình Chánh là chợ gia cầm Long Hậu (ấp 3, xã Long Hậu, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An), chỉ cách xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè một cây cầu Rạch Dừa. Chợ có trên 30 điểm bán gia cầm nằm rải rác, tồn tại hơn 10 năm nay. Đến chợ, nhìn những lò mổ đặt ngay mép kênh sình lầy lội mà chúng tôi không khỏi ái ngại. Chỉ có số ít lò đặt trong nhà nhưng nguồn nước rửa lại được bơm từ kênh lên, khu vực giết mổ ẩm thấp, nước thải lênh láng.

Theo ghi nhận của chúng tôi tại cửa ngõ phía Tây thành phố, từ quốc lộ 1A, đường Trần Đại Nghĩa, Kinh Dương Vương những ngày này xuất hiện thêm nhiều điểm bán gia cầm di động hoạt động nhộn nhịp cả ngày lẫn đêm. Theo đó, người bán chỉ đặt tấm bảng “Bán gia cầm sống” và kèm số điện thoại hoặc cất giấu gia cầm ở một điểm khác, khi khách cần thì mới mang ra. Ông Nguyễn Văn Phú, cán bộ thú y huyện Bình Chánh chia sẻ: “Thời gian trước, người bán bày ngay gà, vịt xuống đường nhưng bây giờ họ chỉ đặt một, hai con cho khách thấy. Hơn nữa họ đặt giỏ gia cầm trên yên xe, phát hiện lực lượng kiểm tra thì họ lên xe chạy mất nên việc kiểm tra, chốt chặn và xử lý hết sức khó khăn”.

Ổ dịch cúm gia cầm đã xuất hiện ở một số tỉnh thành, tuy nhiên dân nhậu vẫn không ngán món tiết canh. Tại một quán nhậu bình dân trên đường Bình Long (Q.Tân Phú), tầm 5-6 giờ chiều, dân nhậu ra vào nườm nượp. Món “độc” của quán không gì khác ngoài tiết canh vịt. Tiết canh bán theo chén, theo dĩa, có giá chỉ từ 15.000-50.000 đồng. Đề tài dịch cúm gia cầm cũng được dân nhậu đưa ra tranh luận tại quán. Mặc kệ những lời bàn tán, dẫn chứng từ chương trình thời sự còn nóng hổi, dân nhậu vẫn ăn không “chùn” miệng. Quan sát nơi góc bếp đặt cạnh lối vào nhà vệ sinh, một thau tiết to đùng và hơn chục dĩa, chén tiết canh chế biến sẵn không được che đậy cẩn thận. Những chú ruồi háo mùi tanh của máu thi nhau sà xuống.

BS. Huỳnh Trọng An, Khoa Nội tiêu hóa Bệnh viện Triều An, TP.HCM cho biết, người Việt có thói quen ăn tiết canh được chế biến từ tiết chó, dê, vịt… Máu tươi của động vật, gia cầm dùng làm tiết canh là máu sống nên có nhiều vi khuẩn và ký sinh trùng có hại cho người. Đó là chưa kể trong quá trình lấy tiết, bảo quản và chế biến, vi khuẩn bên ngoài xâm nhập. Thực tế, tiết canh rất giàu đạm, bổ máu nhưng tuyệt đối không ăn tiết canh vào mùa lạnh, đặc biệt là thời điểm dịch cúm đang bùng phát, và chỉ ăn với lượng vừa phải.

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác phòng chống dịch bệnh và công tác an toàn thực phẩm năm 2013, kế hoạch năm 2014 vào ngày 2-1 vừa qua, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát khuyến cáo người dân không nên ăn tiết canh. Theo Bộ trưởng, trong năm 2013, giám sát 147 chợ gia cầm sống tại 44 tỉnh, thành, kết quả có tỉ lệ chợ phát hiện virus H5N1 là 61,22%. Dự báo trong năm 2014, ổ dịch sẽ tiếp tục phát sinh ở những địa bàn có nhiều đàn thủy cầm, chợ gia cầm sống và ổ dịch cũ…

Bài, ảnh: Trần Anh