TP.HCM: Đìu hiu chợ truyền thống

Ngược lại với hệ thống siêu thị ngày càng tăng, thì chợ truyền thống ở TP.HCM lại ngày càng giảm. Số lượng chợ truyền thống trước đây là 300, tính đến thời điểm này giảm còn 238 chợ. Dự kiến trong năm 2015, con số này sẽ giảm chỉ còn 200 chợ. Một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến chợ truyền thống chết dần là do không cạnh tranh nổi với các siêu thị về sự đa dạng chủng loại hàng hóa, chất lượng sản phẩm cũng như vấn đề vệ sinh, giá cả và các tiện ích khác.

Bà Phan Hải Yến sống ngay cạnh chợ Thanh Đa hơn 20 năm qua cho hay, nhà bà gần chợ này nhưng hơn một năm nay khi siêu thị Co.opmart ở quốc lộ 13 đoạn gần Bến xe Miền Đông khai trương thì gia đình bà chỉ mua hàng ở đây. “Mua đồ ở siêu thị không lo bị nói thách, chất lượng sản phẩm thì khỏi phải lo, nhất là thực phẩm mua về để được lâu không sợ hư hỏng nên vài ba bữa mới phải đi mua một lần. Bấy nhiêu tiện lợi cũng đủ để nhà tôi ưu tiên chọn mua hàng siêu thị”.

Cũng ưu ái sản phẩm ở siêu thị, nên chị Trương Thị Thanh ngụ ở đường Bùi Thị Xuân (quận Tân Bình) mấy năm nay không còn đi chợ Phạm Văn Hai nữa. Mỗi tuần một lần, vợ chồng con cái của chị lại dắt nhau vào siêu thị Co.opmart Nhiêu Lộc cho dù đường từ nhà chị đến chợ Phạm Văn Hai so với đường tới siêu thị gần hơn nhiều.

Theo chị Thanh, “Vào siêu thị thích hơn vào chợ vì siêu thị lúc nào cũng sạch sẽ, mát mẻ, mua đồ gì cũng có. Nhất là mua được rau sạch và thức ăn sạch để bảo vệ sức khỏe gia đình, không như trước đây ăn rau ngoài chợ mà vừa ăn vừa lo vì rau thường được trồng bằng “công nghệ nhanh” hoặc dùng thuốc hóa học quá mức cho phép”.

Tình trạng bỏ sạp ở các chợ truyền thống theo chị Trương Thị Huệ, một tiểu thương kinh doanh mặt hàng ăn uống ở chợ Phạm Văn Hai là tạm ngưng kinh doanh và chờ sang sạp vì buôn bán quá ế ẩm. “Vì mỗi sạp là bao nhiêu công sức và của cải của các hộ gia đình. Kham không nổi nữa thì mới lâm vào tình trạng chờ sang sạp thôi. Trong thời gian chờ đợi đó thì coi như là cả nhà thất nghiệp, hoặc là chọn chỗ nào kinh doanh tốt hơn, hoặc là tìm nghề gì mới có thể tiếp tục nuôi sống gia đình và lo cho con cái học hành. Đấy mới là vấn đề nan giải nhất”, chị Huệ giãi bày.

Cũng theo chị Huệ, sạp lớn của chị giá khoảng 700 triệu đồng, gồm 4 sạp nhỏ ghép lại, nay buôn bán hàng ăn uống ế ẩm, nên vợ chồng chị phải tranh thủ sắm thêm xe nước mía và máy sinh tố để bán kiếm thêm. Tuy nhiên, theo tình hình chung thì người bán nhiều hơn người mua nên hơn 80 tiểu thương kinh doanh mặt hàng ăn uống ở chợ này đã làm đơn kiến nghị xin chuyển sang kinh doanh quần áo may sẵn vì cho đến nay, chỉ có mặt hàng này thu hút nhiều khách mua, nhưng ban quản lý chợ chỉ chấp thuận cho 40 tiểu thương được chuyển mục đích kinh doanh mà không có lời giải thích nguyên do vì sao cho những hộ kinh doanh không được chấp thuận còn lại.

Chị Huệ cho hay cách đây 2 năm, vào năm 2012, 214 sạp kinh doanh thực phẩm tươi sống, ăn uống, tạp hóa trong tổng số 1.660 sạp tại chợ Phạm Văn Hai đã xin chuyển sang kinh doanh ăn uống. Nay từ kinh doanh ăn uống lại xin chuyển sang kinh doanh quần áo.

Chị Huệ phán đoán: “Chẳng ai dại gì muốn chạy lòng vòng cho mất thời gian, nhưng vì có nhiều hộ phải vay ngân hàng để kinh doanh, nên dù muốn hay không nay cũng phải xoay đủ kiểu để tránh nợ chồng nợ chất”. 

Cũng như dãy kinh doanh ăn uống, hàng chục ki-ốt bán thịt, cá tươi ở chợ này cũng ế nhệ, vắng hoe. Mới 11 giờ trưa mà nhiều bà hàng cá đã dọn dẹp ra về. Trong khi chỉ cách đó vài bước, bên ngoài hàng rào chợ, nơi chợ tự phát “hiện hữu” cũng bán đủ thứ như trong nhà lồng và người mua thì cứ nườm nượp. Bà Lan, ngồi chễm chệ trên sạp hàng cá trong chợ truyền thống nhưng chung quanh không thấy có hàng hóa gì. Thì ra bà đã dọn hàng từ sớm, rồi chậm rãi ngồi tính toán lại tiền bạc và chờ đón khách hỏi sang sạp.

Trong chuỗi chợ truyền thống đìu hiu, chợ đầu mối cũng không ngoại lệ. Trong đó, chợ đầu mối Tân Bình và chợ An Đông đều cùng chung cảnh ngộ. Chủ động vào vai một khách hàng có nhu cầu thuê sạp, người viết được chị Mai, một tiểu thương kinh doanh sạp quần áo hơn 20 năm ở chợ An Đông khuyên: “Không nên thuê sạp vào thời điểm này vì có thuê thì cũng chết sớm. Như chúng tôi đây, có khách hàng quen nhiều mà còn chịu không nổi. Trước đây bán được 100 đến 200 triệu mỗi ngày là bình thường, nay thì chỉ đếm trên đầu ngón tay”.

Theo chị Mai, mấy năm nay nhiều chủ sạp rất muốn sang sạp vì buôn bán quá chậm và năm nay xem ra là tệ nhất. Thế nên giá sạp cũng bị hạ thấp đến gần một nửa. “Trước đây một sạp 1,7m2 có thể có giá trên 1 tỷ, nay chỉ khoảng 600 triệu thôi nhưng cũng ít người hỏi thuê. Thì cũng phải, ai muốn khởi nghiệp chả đi khảo sát, thấy chợ vắng thế này thì mấy ai dám liều”, chị Mai phân trần với giọng trầm buồn.

Bài, ảnh: Bích Vân