Chuyện học ở xóm nghĩa trang

Mùa tựu trường đã bắt đầu, bọn trẻ ở đây không vui. Trong số gần 200 trẻ chào đời ở xóm nghĩa trang đang độ tuổi đến trường, hầu như không có đứa nào dám chắc ít hôm nữa mình sẽ được và tiếp tục đến trường. Cha mẹ chúng cũng thế, ai hỏi cũng gật gù cho qua, với con cháu mình thì không dám nhắc đến vì sợ chúng tủi thân. Theo tìm hiểu của chúng tôi, tổ 35, KP.4 có trên dưới 40 hộ, với tổng số trẻ trong độ tuổi đến trường cũng tương đương con số ấy. Cha mẹ các em đều không có công việc ổn định, chỉ làm các việc như phụ hồ, bốc xếp, bán vé số, giặt bao nilon…

Ở tạm, ăn uống kham khổ, chuyện học hành và tương lai của những đứa trẻ chào đời chốn nghĩa trang này cũng là một câu hỏi còn bỏ lửng. Chị Ngô Thị Kim Hương (33 tuổi) lo lắng: “Hai con là Ngô Thị Kim Thủy và Ngô Thị Kim Thúy năm vừa rồi còn nợ học phí, không biết trường có cho con tôi học nữa không? Tôi quen cực khổ, ai thuê gì làm đó dành dụm được chút ít nhưng cũng chỉ đủ đóng học phí cho năm mới”.

Chị Nguyễn Thị Hà, làm nghề bán trái cây dạo ở KP.7, P.15 rơm rớm nước mắt khi nói về chuyện học hành của hai đứa con: “Đứa lớn học hết lớp 3 thì nghỉ đi bán vé số. Đứa nhỏ năm nay vào lớp 2 nhưng chắc phải cho nghỉ vì không có tiền. Mấy bữa nay nó cứ hỏi sao mẹ không mua tập sách cho con? Đâu phải tui không ý thức được chuyện học hành của con cái, chỉ vì gia đình khó khăn, đã vậy còn bệnh đau triền miên”. Hoàn cảnh bi đát hơn là trường hợp gia đình chị Hồng Nga ở KP.5. Chị Nga năm nay 35 tuổi nhưng đã gắn cuộc đời mình ở nghĩa trang 16 năm. Chỉ tay về phía các nấm mộ nằm cạnh những căn nhà xập xệ, chị Nga nói: “Mẹ tôi cũng nằm ở đây”. Hiểu được nỗi khổ của người mù chữ, chị Nga hứa với lòng sẽ cho con ăn học đàng hoàng nhưng khối u trong cơ thể đang ăn mòn sức khỏe, chưa biết mình có kham nổi không?

Từ đường Bình Đông hoặc Lưu Hữu Phước, muốn vào đến các khu dân cư nghĩa địa phải qua nhiều con hẻm nhỏ chằng chịt, có nơi chiều rộng không quá 0,5m. Không gian vui chơi của đám trẻ chỉ quanh quẩn ở nghĩa trang, gần như tách biệt với bên ngoài.

Thực tế, nhiều trẻ ở đây bỏ học sớm vì điều kiện kinh tế chỉ chiếm số ít, mà phần lớn vì phụ huynh không quan tâm đến chuyện học hành của con em. Những năm gần đây, chính quyền địa phương nỗ lực trong công tác vận động phụ huynh đưa con đến trường nhưng kết quả không như mong muốn. Theo bà Tăng Thị Minh Thúy, Tổ phó tổ 35, KP.4 chia sẻ: “Hầu hết phụ huynh là dân lao động nghèo, thu nhập bấp bênh. Thêm nữa, trình độ dân trí của phụ huynh thấp nên rất khó khăn trong công tác vận động các cháu đến trường. Đứa chịu học thì gia đình lại không có điều kiện. Hộ có điều kiện tạm ổn thì cha mẹ không quan tâm lắm đến chuyện học hành của con”. Bà Thúy cho biết thêm, nhiều năm nay, phần lớn trẻ ở đây chỉ học đến lớp 4, lớp 5 là nghỉ. Số ít học đến hết lớp 7, lớp 8 là nghỉ đi làm đủ thứ nghề, từ bán vé số, giặt bao, giúp việc…

Cách đó không xa, chuyện học của trẻ ở tổ 38, KP.4 cũng chẳng khá hơn. Ông Nguyễn Văn Phương, Tổ trưởng và đồng thời là Phó ban điều hành khu phố thở dài: “Cùng với UBND phường, chúng tôi tích cực vận động gia đình tạo điều kiện cho các cháu đến trường nhưng chỉ được một thời gian ngắn là các cháu nghỉ học. Phần vì gia đình phải lo cái ăn, phần do các cháu học không tập trung. Địa phương cũng cố gắng hỗ trợ cho các cháu nhưng mỗi tổ cũng chỉ được một, hai cháu được hỗ trợ”. Theo ông Phương, kết quả như vậy cũng đã là một thay đổi lớn bởi so với trước, số trẻ không biết đọc, biết viết giảm đáng kể.

Ông Nguyễn Tấn Kiệt, Phó chủ tịch UBND P.15, Q.8, cho biết nhằm tạo điều kiện cho các em có hoàn cảnh khó khăn đến trường, phường tác động các chương trình phát triển vùng của quận hỗ trợ kinh phí. Nhờ đó mà việc học của các em cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, cái khó là nhiều em không muốn học, gia đình cũng không quan tâm. Số em bỏ học nhiều, phường vận động đi học buổi tối nhưng cũng chỉ được một thời gian ngắn. Phường chủ động kết hợp với các trường dạy nghề trong và ngoài địa bàn hỗ trợ học nghề miễn phí nhưng các em không chịu học. Phường đến nhà vận động thì các em trốn.

Bài, ảnh: Trần An