Những “con ma” ăn đêm

Vào ban đêm, những chiếc máy hút cát hoạt động với công suất lớn, nổ rền vang xé toạc cả màn đêm yên tĩnh.

Vào lúc 13 giờ ngày 20-6, khi chúng tôi xuống tới hiện trường thì đã có 4 chiếc ghe bầu đang neo đậu gần bờ chờ tới giờ làm việc. Mỗi ghe chứa hơn 10 khối cát và một đêm có thể chúng hút được vài chục ghe như thế. Ước tính nếu một đêm khai thác trót lọt, chúng có thể đưa đi khoảng gần 40.000m3 cát. Vào giờ cao điểm có đến vài chục ghe tấp nập ra vào. Đất hai bên bờ sông có trữ lượng cát khá lớn nên chúng tranh thủ “cạp”. Thời gian khai thác buổi tối là từ 22 giờ đến gần 4 giờ sáng. Thực ra, “cát tặc” khai thác bất kể ngày đêm nhưng ban ngày thì ít lộ liễu hơn. Cách chỗ chúng tôi đứng vài trăm mét có hai chiếc máy hút đang phun khói lên trời và nhả cát vào lòng thuyền. Nhưng khi thấy chúng tôi đưa máy ảnh định chụp hình thì chúng lập tức tắt máy thu ống, rồi rút qua bờ bên kia sông thuộc huyện Bến Cát, Bình Dương.

Theo anh T. một người chuyên bán, sửa chữa máy hút cát ở xã An Nhơn Tây, huyện Củ Chi cho biết: “Cứ một tuần là chúng lại ra mua ống, phụ tùng rồi kêu tôi vào lắp ráp. Cách đây ba năm, ống hút có đường kính nhỏ còn bây giờ mỗi ống hút có đường kính từ 25-30cm, gần như là gấp đôi buộc công suất máy cũng phải tăng theo. Một tuần tôi thường vào kiểm tra thay thế đầu hút một lần, như thế cũng đủ biết công suất làm việc của chúng kinh khủng cỡ nào. Chúng mua ống thật dài tưởng để cắm xuống lòng sông, nhưng đó chỉ là “chiêu lừa” người dân chứ thật ra, chúng cắm vào hai bên bờ sông. Sau một thời gian thì vài chục mét đất của người dân bị nước cuốn đi là bình thường”.

Việc hút cát của chúng vào ban đêm được “chuẩn bị” khá chu đáo. Chúng cử hẳn người đứng canh ở các mép sông với khoảng cách từ 300-500m để phòng công an tuần tra. Nếu phát hiện ra ánh đèn lạ là chúng báo động nhau cho máy tắt hết rồi thu ống. Với cách bố trí như vậy nên việc “hốt trọn ổ” “cát tặc” rất khó khăn. Nếu có thì cũng chỉ bắt được một hai ghe và bọn chúng lại chịu phạt để “cứu” những ghe kia ra. Gặp nguy cấp, chúng có thể tháo van xả cát trở lại lòng sông tiêu hủy chứng cứ. Nếu công an kiểm tra gắt gao quá thì chúng tạm thời “bất động” một thời gian ở trên bờ nghỉ ngơi đợi thời cơ để tiếp tục.

Nhiều hộ dân sống xung quanh khu vực này chỉ biết kêu trời khi không cách nào có thể giữ đất của mình không bị trôi xuống sông. Đã có những “cuộc chiến” giữa hai bên nhưng cuối cùng thì phần thiệt lại chính là những người dân. Anh Nguyễn Văn Minh – người dân ngụ xã An Nhơn Tây là một nạn nhân. Anh có một mảnh đất nằm ngay mép sông, sau hai năm chúng hút cát đã làm sập hơn 40m đất của anh. Khi anh phản đối thì chúng thương lượng nếu bán đất cho chúng anh sẽ có tiền, còn không bán thì chúng vẫn cứ hút. Bước đường cùng, anh đành bán đất cho chúng để gỡ gạc lại tiền. Được biết, tình trạng này đã diễn ra khá lâu nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Người dân ở đây chỉ biết “nói không” với việc chúng thuê làm để bảo vệ đất… của mình. Vì thế chúng phải tìm thuê lao động từ nhiều nơi khác về làm cho chúng. Nhìn những tay thợ vạm vỡ, không ai muốn dính vào vì sợ… phiền phức.

Dọc tuyến sông Sài Gòn thuộc xã An Nhơn Tây, An Phú, Phú Hòa Đông… là nơi chúng khai thác nhiều vì cát ở đây “đẹp” (theo những người mua cát thường kháo nhau – PV) như cát loại 1 (cát tô), loại 2 (cát xây dựng) với giá cả “mềm” hơn rất nhiều so với ngoài thị trường. Muốn có loại cát xây dựng thì phải cắm ống sâu xuống đáy sông từ 25-30m. Hết cát đáy sông thì chúng lại cắm vào đất của dân mà hút, tạo nên những lỗ hổng ăn sâu vào trong gây tình trạng sạt lở. Theo anh Minh thì: “Ngày xưa nhìn dòng sông còn muốn lội chứ bây giờ thấy đã sợ, sợ bơi chưa đến giữa dòng thì đã hụt hơi. Bờ sông ngày trước thoai thoải đi được, còn bờ sông bây giờ sâu hơn cả con sào 10m thì làm sao dám lội”.

Chúng tôi sẽ tìm hiểu vấn đề này và tiếp tục thông tin đến bạn đọc.

Bài, ảnh: Phạm Quyên