Thị trường sách tham khảo: Quá bất cập!

Nếu như trước đây, STK chủ yếu được “tung” ra nhằm đáp ứng nhu cầu bồi dưỡng của HS giỏi hoặc chỉ dành cho các HS cuối cấp ôn luyện, nâng cao kiến thức thì hiện tại, mảng sách này xuất hiện… bốn mùa, nhập vào các nhà sách… mỗi ngày và dành cho tất cả các bậc học. Nhất là dịp đầu năm học mới, “ăn theo” tâm lý mua sắm sách giáo khoa đi kèm STK của phụ huynh. Rảo quanh các nhà sách trong những ngày này, chúng tôi không khỏi choáng ngợp trước một rừng STK, nằm lấn át cả thị trường sách giáo khoa với hàng ngàn cái tên rất “kêu” song lại chung một trường nghĩa. Điển hình, nếu không phải Hướng dẫn học và làm thì thể nào cũng Để học tốt, Giúp em học giỏi, Rèn luyện kỹ năng giải bài tập, Nâng cao kiến thức… được in ấn, trình bày bắt mắt.

Thế nhưng, đối nghịch với sự hào nhoáng, đa dạng ở vẻ ngoài thì nội dung các đầu STK lại khá giống nhau. Có thể kể đến cuốn Học tốt ngữ văn 6, tập 1 và 2 của NXB Tổng hợp TP.HCM, dù đã có đủ hai tập nhưng NXB này vẫn chơi trò “lọt sàng xuống nia”, tung tiếp cuốn… Học tốt ngữ văn 6 toàn tập, thực chất là phép cộng của tập 1 và 2. Chưa dừng lại đó, càng lạc trong ma trận STK càng khiến các phụ huynh… chới với bởi chất lượng nội dung, câu chữ cẩu thả. Cuốn Bài tập thực hành tiếng Việt 2 của NXB ĐH Sư phạm, ở bài Ăn mày xin vàng, viết: “…Hôm ấy, có lão ăn mày đến năng nỉ phú ông” (đúng ra phải là năn nỉ). Hay Những bài làm văn mẫu 5, NXB ĐH Quốc gia TP.HCM, đưa ra những kiểu văn mẫu đọc thấy… rợn người. Ở bài tả khung cảnh trường học có đoạn: “Tiếng chuông nhà thờ vừa điểm giờ, chúng em cũng vừa tới cổng. Lúc này, trường vẫn còn đắm mình trong màn sương buổi sớm. Tất cả đều yên lặng và vắng vẻ. Chim chóc cũng đang say ngủ trong tổ ấm. Cổng trường uy nghi như người lính gác đang làm nhiệm vụ bảo vệ trường của mình. Vào sân trường, em chỉ thấy những lá vàng lác đác trên sân mà không một bóng người… Cột cờ đứng lặng yên, trơ trọi… Em dừng lại ở từng lớp học. Các cửa lớp học vẫn đóng im ỉm”, mà nếu như không nhìn lại bìa sách, có thể nhầm lẫn với một tác phẩm kinh dị! Còn ở Phép cộng trừ phạm vi 100, trang 11 là ví dụ “Hai bàn tay em có 10 ngón, do đùa nghịch dao nên bị cụt mất đi 2 ngón tay. Hỏi em còn mấy ngón?”, đi kèm với hình minh họa đôi bàn tay có 2 ngón bị cắt rời!

Nhiều phụ huynh ngao ngán bởi mua STK cho con đã trở thành… bài toán quá khó. Chị Vũ Mai, có con học lớp 6 Trường THCS Hiệp Bình Phước, Thủ Đức chia sẻ: “Tôi phải đọc hết nội dung sách giáo khoa của con, sau đó bỏ vài ngày đến nhà sách đọc ít nhất… 5 cuốn STK ở mỗi môn, xem cuốn nào ít lỗi và có nội dung sát với sách giáo khoa nhất mới chọn mua”. Điều đáng nói, một rừng STK kém chất nói trên lại được “bảo chứng” bởi các “ông lớn” là những NXB tên tuổi. Anh Lê Đại Vũ – nhân viên NXB Trẻ lý giải: “Một phần do tình trạng “luộc” sách hoặc mua bán bản thảo kiểu một người bán mười người mua. Song, phần lớn là do các công ty tư nhân tự đứng ra làm sau khi “thương lượng” cấp phép từ một NXB”. Theo anh Vũ, hầu hết những công ty này không có một ban bệ quy củ đứng ra biên soạn, chỉnh sửa và vì mải lao theo lợi nhuận nên việc hoán đổi nội dung để cho ra nhiều đầu sách na ná, cẩu thả là tất yếu. Nhưng khi hỏi việc xử phạt về sự tắc trách này, anh Vũ ngán ngẩm: “Hình thức và chi phí đóng phạt… rẻ hơn lợi nhuận thu được!”.

Không ai phủ nhận tầm quan trọng của STK ở sự hỗ trợ, nâng cao kiến thức cho HS, thế nhưng, chỉ vì lợi nhuận mà các công ty, NXB đã “bỏ mặc”, bất chấp kết quả học tập, gây méo mó nhận thức và góp thêm một phần quá tải, nặng gánh trong việc tiếp nhận kiến thức của các em.

Bài, ảnh: Tuyết Dân