Nỗi niềm giám thị: Kỳ 1: Vui buồn với nghề

Không trực tiếp đảm nhận công tác giảng dạy song lực lượng giám thị được xem là “công an viên” của trường học. Ở đó, họ giữ gìn trật tự kỷ cương, duy trì nền nếp của nhà trường, đồng thời góp phần uốn nắn, rèn luyện tính kỷ luật cho HS, giúp các em biết chấp hành nội quy thông qua theo dõi để… bắt lỗi. Chính đặc thù này mà các giám thị thường phải để mắt, săm soi nhất cử nhất động của học trò khiến các em thấy… ghét, thậm chí trở thành “nỗi kinh hoàng” của mình. “Nhìn giám thị từ xa là em sợ rồi. “Các thầy cô giám thị cứ canh me bắt lỗi tụi em. Tóc dài bị nhắc, không mang dép có quai hậu cũng bị nhắc chứ đừng nói đi học trễ, không thuộc bài, đóng học phí chậm hay “đùa giỡn có tính sát thương”. Em may mắn chỉ bị nhắc nhở nhưng cũng “cạch” giám thị lắm” – Thảo Nguyên, HS lớp 10C11 Trường THPT Nam Kỳ Khởi Nghĩa (Q.11) cho biết… “Có lần em quên đeo dây nịt, bị bắt rồi nghe “la” nên từ đó, thấy giám thị là em lảng đi chỗ khác. Ước gì trường em không có giám thị” – Hàn Chương, HS Trường THCS Nguyễn Văn Phú (Q.11) nhún vai kể.

Không phải tự dưng các em HS đều canh cánh nỗi sợ này khi mà, kim chỉ nam dùng đối chiếu sai phạm của người giám thị chính là thông tư 08/TT của Bộ GD-ĐT về hướng dẫn khen thưởng và thi hành kỷ luật HS, nhưng lại hiếm khi khen, chỉ thấy “rình” bắt tội. Nhẹ thì cảnh cáo, nặng thì kỷ luật hạ hạnh kiểm, nêu tên dưới cờ làm… gương, gửi giấy mời cho phụ huynh. Đặc biệt, cuốn sổ ghi chép sai phạm là vật bất ly thân của thầy cô giám thị, HS nào lỡ “lưu tên” trong ấy, coi như xong!

Thầy Nguyễn Văn Cải, Phó hiệu trưởng Trường THPT Quang Trung (Củ Chi) khẳng định: “Giám thị là lực lượng không thể thiếu trong mọi trường học bởi mọi hoạt động từ giảng dạy đến sinh hoạt đều cần đến họ. Không có họ, giáo viên khó lòng đứng lớp nổi một tiết dạy và không thể quản lý được HS – cái tuổi “nhất quỷ nhì ma”. Trên hết, hiểu học trò nhất và cũng cực nhất, nhanh nhạy nhất trong nắm bắt tình hình kỷ cương, là cầu nối phối hợp “dạy người” giữa nhà trường, phụ huynh không ai khác ngoài giám thị”. Theo thầy Cải, đặc thù của công việc khá nhạy cảm nên không phải ai cũng có thể đảm trách công việc này. Thầy Trần Minh Nên – giám thị Trường THCS Trung Lập (Củ Chi) tâm sự: “Phân tích, giảng giải cái sai cho các em thấu hiểu nhưng kết quả nhận được lại là sự ghét bỏ. Các em không hiểu rằng mọi việc làm của chúng tôi chính là tạo hành trang về lối sống, ứng xử cho các em nên người. Vì không hiểu nên chuyện HS  bị phạt đi ngang nhà giám thị gọi tên hay văng tục là… bình thường”. Đó cũng là nỗi khổ tâm của thầy Nguyễn Minh Hoàng Hải, Tổ trưởng Tổ giám thị Trường THCS Nguyễn Văn Phú. Thầy kể: “Bị HS ghét là nỗi buồn của giám thị. Bởi các em không thấy được sai phạm của mình. Đâu đơn giản chúng tôi bắt và xử lý sai phạm vì đó là chuyện đã rồi, cái quan trọng chính là giáo dục đạo đức, nhân cách, tác phong cho học trò”. Buồn đấy nhưng cũng rất vui bởi các thầy từng rớt nước mắt khi có không ít học trò cá biệt năm xưa mình xử phạt, giờ thành đạt trở về rối rít cảm ơn. Thầy Nên không giấu tự hào: “Có cậu học trò năm xưa bị bắt lỗi, ngang qua nhà còn chửi đổng mà nay quay về tâm sự “Hồi đó thầy mà không phạt thì giờ em đâu được vậy, thầy giảng giải, chỉ dạy cho mà em không biết. Giờ ra đời, va chạm nhiều mới thấy thương thầy, mới thấu hiểu bài học xưa quý giá, ý nghĩa biết chừng nào””.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều trăn trở phía sau công tác giám thị, với thầy Hải, phải tìm hiểu cả tâm tư của HS để nắm bắt nguyên nhân sai phạm. Như trường hợp em Phan Ngô Tuấn Tú hay đi học trễ, lên lớp ngủ gật, thầy tìm cách liên lạc phụ huynh nắm bắt căn nguyên. Thậm chí, thầy còn phải tạo nickchat để trở thành người bạn, qua đó biết hoàn cảnh, tâm sự của các em rồi tìm hướng xử phạt phù hợp trong tình huống HS mắc lỗi. Như có em sợ… quê, sợ xử phạt nặng hay sợ ảnh hưởng đến… danh tiếng mà giám thị tìm cách áp dụng, cân nhắc hình thức xử phạt để các em nể phục. Chính vì lẽ đó, không riêng gì thầy Nên, thầy Hải mà hầu như tất cả các giám thị đều trải qua ít nhất một đêm mất ngủ, trằn trọc, suy tư xem cách xử lý đã đúng chưa, có làm tổn thương hay xúc phạm học trò để tự điều chỉnh, tránh hành động cảm tính, chủ quan. Ngoài ra, để làm tốt công tác giám thị, ngoài có tâm, giấu tình yêu học trò sau gương mặt đăm chiêu, khó chịu, các thầy cô còn phải có lòng nhiệt huyết, năng nổ, yêu nghề và không quản thời gian khuya sớm. Đặc biệt luôn học hỏi, trau dồi kiến thức, kinh nghiệm và am hiểu về tư vấn tâm lý để giải quyết những tình huống khó, bởi có nhiều trường hợp giáo viên chủ nhiệm cũng phải nhờ đến thầy cô giám thị khi đối diện với sai phạm của học trò.

Bài, ảnh: Tuyết Dân