|
NSND Huỳnh Nga (bìa phải) cùng NSND Bạch Tuyết và ca sĩ Đình Trí
|
Xuất thân là một diễn viên kịch của miền Bắc, nhưng các vở cải lương miền Nam mà ông dàn dựng luôn “dậy sóng”, đi vào lòng hàng triệu trái tim người hâm mộ như: Đời cô Lựu, Tìm lại cuộc đời, Tiếng hò sông Hậu, Khách sạn hào hoa, Muôn dặm vì chồng… Ông chính là đạo diễn – NSND Huỳnh Nga.
Từ kịch đến với cải lương
NSND Huỳnh Nga tên thật là Huỳnh Văn Thạch, sinh 1932 tại huyện Mộc Hóa – Long An. Nhà nghèo, cha đi làm thuê, mẹ nấu rượu mướn, tuổi thơ của Huỳnh Nga chỉ được đến trường mỗi năm sau hai mùa gặt lúa. Đến đầu năm 1944, Huỳnh Nga ở đợ cho nhà một ông hội đồng giàu có. Ông hội đồng này tham gia hoạt động cách mạng bí mật. Nhờ hiền lành, nhanh nhẹn, Huỳnh Nga được ông hội đồng giao cho công việc chuyển thư từ, công văn của Đảng từ Long An lên Sài Gòn và ngược lại. Thế là Huỳnh Nga đi theo cách mạng từ đó. Năm 1947, bị lộ bí mật, ông phải vô khu Đồng Tháp Mười làm việc ở Ban Tuyên truyền chính trị Quân khu 8, sau đó được cử về Đoàn kịch Khu 8 làm diễn viên kịch, rồi tập kết ra Bắc theo tiểu đoàn 311. Năm 1956, ông được chỉ đạo thành lập Đoàn kịch nói Nam bộ, được một thời gian thì chính thức chia tay với nghề diễn viên để sang học đạo diễn tại ở Trường ĐH Sân khấu Rumani. Năm 1972, ông về nước làm Trưởng đoàn kịch Hà Nội, dàn dựng nhiều vở kịch tạo được tiếng vang. Tháng 8-1975, ông vào Nam, chưa kịp thở thì đã “bị” giao đạo diễn mấy vở cải lương cho Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. Vì là “dân ngoại đạo” với cải lương nên khi đối mặt với những tên tuổi như Minh Phụng, Hoài Thanh, Ngọc Hương, Mỹ Châu, Thanh Tuấn, Bạch Tuyết, Minh Vương… lừng lẫy đất Sài Gòn, ông “phát sốt”. Thế là ông đi tầm sư học đạo. Học với thầy tuồng, thầy nhạc, với NSND Phùng Há, Bảy Nam, Ba Vân. Ông “thâm nhập” cải lương đến khi thấm đẫm tình yêu và tay nghề lúc nào không hay và đã để lại cho đời hàng loạt tác phẩm sân khấu ấn tượng. “Anh Huỳnh Nga là dân kịch nói chính gốc, vậy mà cái làm nên tên tuổi của anh lại là cải lương. Chính nhờ “con đường vòng” học và tìm hiểu cải lương trên nền tảng của một người am tường kịch nói mà Huỳnh Nga đã kết hợp hài hòa khi dàn dựng cải lương “đẹp mà thật” nhất” – NSND Bạch Tuyết nhận định. Soạn giả Lê Duy Hạnh, Chủ tịch Hội Sân khấu TP.HCM cho biết: “Nhắc đến Huỳnh Nga, không ai phủ nhận anh là người đã đóng góp nhiều công sức cho bao thế hệ nghệ sĩ tài danh của sân khấu cải lương miền Nam”.
“Phong trần theo nghiệp tổ”
|
Soạn giả Lê Duy Hạnh cho biết: “Chính vì sự am tường, hiểu biết sâu rộng mà mấy chục năm qua, NSND – đạo diễn Huỳnh Nga luôn ngồi ở vị trí trưởng ban giám khảo trong hầu hết các cuộc thi cải lương có uy tín. Anh là niềm tự hào của sân khấu miền Nam, một đôi cánh không mỏi trên con đường nghệ thuật…”.
|
Thông thường thì chỉ có các nghệ sĩ ngôi sao mới được gọi là “cái tên bán vé”, nhưng riêng với NSND Huỳnh Nga thì được các trưởng đoàn cải lương xem là “đạo diễn bán vé”, bởi nếu sân khấu nào được ông gật đầu dàn dựng thì chắc chắn, vở cải lương ấy xem như yên tâm về mặt khán giả. Suốt 62 năm qua, đạo diễn – NSND Huỳnh Nga đã dựng trên 300 vở cải lương và kịch nói. Ông được xem là người đạo diễn tài hoa vì dựng được nhiều thể loại, từ cải lương màu sắc hương sa cho đến các vở tuồng xã hội hiện đại, trong đó có nhiều tác phẩm đỉnh cao, là khuôn mẫu của sân khấu cải lương hôm nay. Có thể nói, hai sân khấu mà đạo diễn – NSND Huỳnh Nga gắn bó lâu nhất, làm nên những kịch bản lừng lẫy nhất chính là Đoàn cải lương Sài Gòn II và Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. NSND Ngọc Giàu kể: “Vai cô Bảy cán vá của tôi trong vở Đời cô Lựu là nhờ anh Nga gợi ý mà ra. Lúc đầu, vai diễn chỉ có một trang giấy kịch bản, nhưng khi ra sàn tập, anh đã thêm nhiều tình tiết để tôi có được một vai diễn để đời như ngày hôm nay. Vở này là thành tựu lớn của sân khấu cải lương miền Nam sau ngày thống nhất đất nước, chúng tôi đã mang vở sang Tây Âu biểu diễn theo lời mời của UNESCO vào tháng 2-1984, được khán giả đón nhận nồng nhiệt”. NSƯT Giang Châu, được yêu mến với vai Thừa trong vở Tiếng hò sông Hậu cho biết: “Tôi có hơn 8 năm gắn bó với chú Huỳnh Nga Đoàn cải lương Sài Gòn II, khi phân vai vở Tiếng hò sông Hậu, chú bảo vai Thừa là dành cho tôi chứ không phải một nghệ sĩ nào khác. Tôi thích cách dàn dựng mang tính cô đọng, sâu lắng mà chú Huỳnh Nga đã mang lại cho sân khấu cải lương thập niên 1980”.
Vừa qua, Hội Sân khấu TP.HCM và Trung tâm Tổ chức biểu diễn và điện ảnh TP.HCM đã phối hợp tổ chức chuyên đề sân khấu để tôn vinh “NSND Huỳnh Nga – phong trần theo nghiệp tổ”. Đêm diễn thành công vang dội với 5 trích đoạn Đời cô Lựu, Tìm lại cuộc đời, Tiếng sáo đêm trăng, Muôn dặm vì chồng, Tấm Cám. Đây là 5 dấu ấn mạnh mẽ của thập niên 1980-1990, làm nên những vai diễn để đời cho nhiều nghệ sĩ. Sau đêm diễn, NSND Huỳnh Nga đã tâm sự: “Tôi thật sự xúc động. Cải lương được sinh ra từ trong công chúng bình dân, được công chúng nuôi dưỡng nên đã có thời kỳ phát triển rực rỡ. Giờ đây, cải lương vẫn còn sức sống thông qua hoạt động của các đoàn tỉnh, các tụ điểm, kể cả trên truyền hình. Theo tôi biết thì cải lương còn hiện diện trên internet với số lượng người hâm mộ, nhất là các bạn trẻ đông đảo. Vì vậy, tôi có niềm tin là chắc chắn cải lương sẽ mãi mãi tồn tại”.
Bài, ảnh:Thanh Tâm
Bài cuối: “Điền đen” và chuyện bây giờ mới kể
Anh hiện là đạo diễn “hot” với rất nhiều bộ phim truyền hình dài tập, phim nhựa được khán giả đón nhận nồng nhiệt cũng như đoạt các giải thưởng cao như: Âm tính, Cải ơi, Những cơn mưa tình yêu, Cá rô – em yêu anh, Dù gió có thổi, Bay vào cõi mộng… Anh chính là đạo diễn Phương Điền mà bạn bè thường gọi là “Điền đen”.
Bình luận (0)