Thông tư 22 về du lịch nội thủy: Có làm khó người lao động?

Theo thông tư 22, tất cả các nhân viên phục vụ (kể cả bán thời gian) trên các phương tiện du lịch nội thủy phải có bằng chứng chỉ chuyên môn phù hợp với công việc và chức danh trên phương tiện. Đồng thời phải được bồi dưỡng tập huấn nghiệp vụ về an toàn giao thông đường thủy, huấn luyện về cứu sinh, cứu hỏa, cứu đắm và sơ cứu y tế. Bên cạnh đó còn bắt buộc phải có chứng chỉ bơi lội.

Có thâm niên làm nhân viên phục vụ trên tàu Mỹ Cảnh (thuộc Công ty TNHH DVDL Mỹ Cảnh) hơn 20 năm, ông Nguyễn Việt Hùng năm nay đã 55 tuổi đang đứng trước nguy cơ mất việc khi thông tư 22 đi vào thực thi. Căn cứ theo thông tư thì để tiếp tục làm việc trên tàu, ông phải có chứng chỉ bơi lội. Trong khi đó với tuổi của ông Hùng, lại mắc thêm bệnh khớp, các khớp xương cứng nhắc và đau, không thể nào học bơi được nữa. Ông Hùng chia sẻ: “Từ khi được phổ biến thông tư, tôi vẫn đăng ký cùng với một số anh em trên tàu học bơi nhưng thực sự cũng khó. Có lẽ học được thì học mà không được thì cũng đành chịu. Vì tuổi tác rồi thời gian cũng không cho phép. Về an toàn giao thông đường thủy thì mọi buổi tập huấn tôi đều tham gia…”.

Nhưng khó khăn không chỉ dừng ở việc đòi hỏi chứng chỉ bơi lội. Thông tư còn yêu cầu người lao động phải có chứng chỉ chuyên môn phù hợp với công việc và chức danh trên tàu. Như vậy, ông Hùng phải có chứng chỉ công nhận chức danh tổ trưởng và công việc quản lý?!?

Bà Trần Thị Huyền – Giám đốc tàu nhà hàng Sài Gòn cũng thừa nhận rằng thông tư 22 thực sự làm khó người lao động. Thực tế, tàu Sài Gòn cũng có một vài nhân viên với thâm niên phục vụ lâu năm trên tàu, học bơi là rất khó. Và việc cấp chứng chỉ chuyên môn trong những việc như bồi bàn hay tạp vụ là rất khó khả thi. Không chỉ vậy, thông tư còn khiến nhiều sinh viên (SV) làm việc bán thời gian trên tàu du lịch phải đứng trước nguy cơ không được tiếp tục làm việc. Hiện tàu du lịch Mỹ Cảnh có 4 SV, tàu Bến Nghé có 5 SV, hầu hết đều không biết bơi và học ngành nghề chẳng liên quan đến du lịch. Trần Tùng – SV năm 3 ĐH Luật TP.HCM – chia sẻ: “Tìm được công việc làm thêm phù hợp với thời gian học lại không ảnh hưởng đến việc học hành là rất khó. Mình làm nhân viên bồi bàn trên tàu Mỹ Cảnh cũng được gần nửa năm nay rồi. Học bơi thì cũng cần phải có thời gian và tiền bạc chứ. Và mình cũng chỉ là làm việc bán thời gian trong thời SV, nếu theo thông tư, mình phải có chứng chỉ phục vụ bồi bàn sao?”.

Bà Vũ Thị Thu Huyền – Trợ lý giám đốc Công ty TNHH TM và tàu du lịch Bến Nghé – than thở: “Quy định đưa ra là rất đúng đắn nhưng để tính thực thi cao, e rằng cần phải có thêm thời gian. Việc tập huấn về an toàn giao thông đường thủy, về cứu sinh, cứu hỏa, sơ cứu y tế thì bên tàu đã mời giáo viên về dạy. Còn chứng chỉ bơi lội thì không thể nào qua vài buổi học đã có thể cấp được. Nếu các DN có đầy đủ thì cũng chỉ là đối phó. Rồi việc cấp chứng chỉ chuyên môn, những người lao động thời vụ như SV làm thêm, chứng chỉ chuyên môn phải như thế nào?

Cũng cách nhìn đó, ông Tô Đắc Thành – Giám đốc Công ty TNHH DVDL Mỹ Cảnh – cho rằng thông tư 22 thực sự gây khó khăn cho DN. Bên thủy thủ và lái tàu thì không nói làm gì nhưng với những người phục vụ lâu năm trên tàu, họ am hiểu về nghiệp vụ, chuyên môn, giờ chỉ vì họ không thể nào học bơi được mà cho họ nghỉ việc. Nhưng giữ lại thì theo thông tư cũng không được. Trước những bất cập của thông tư 22, bà Trần Thị Huyền – Giám đốc tàu nhà hàng Sài Gòn – đã làm kiến nghị gửi lên Sở Giao thông vận tải và Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch để sửa đổi một số điều cho phù hợp với điều kiện thực tế của các DN du lịch. Theo bà Huyền thì DN cần có thời gian thực hiện để làm sao nếu có sự cố, mọi nhân viên cũng đều ứng phó một cách chuyên nghiệp nhất.

Còn theo ông Tôn Thất Hòa – Tổng thư ký Hiệp hội Du lịch TP.HCM: “Thông tư 22 nhằm đảm bảo về an toàn giao thông vận tải đường thủy đối với các DN du lịch nội thủy. Hiệp hội cũng đã tạo mọi điều kiện để các DN thực hiện tốt nhất theo thông tư 22. Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhận được những phản hồi từ phía DN là “cần phải có thời gian thì mới có khả năng thực thi được”.

Bài, ảnh: Yến Hoa