Những tấm lưới đánh cá cũ từng bị bỏ lại trên biển ngày một nhiều, trở thành rác thải nguy hiểm đối với sinh vật đại dương. Từ chính những vật liệu tưởng chừng vô giá trị ấy, cô gái xứ Quảng – Huỳnh Thị Tường Vy cùng cộng sự đã tận dụng, cho ra đời những chiếc túi lưới nhựa để thay thế túi nilon và gửi đến cộng đồng thông điệp về trách nhiệm môi trường và sinh kế bền vững.
Từ rác thải biển đến mô hình kinh tế tuần hoàn
Trước trăn trở về lối sống xanh, an lành cho cộng đồng và bảo vệ trái đất, cô gái xứ Quảng – Huỳnh Thị Tường Vy và cộng sự đã cho ra đời dự án túi lưới tái chế từ lưới đánh cá bỏ đi. Trước khi khởi xướng EchoBag, chị Tường Vy đã có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, hướng đến phát triển bền vững. Trong quá trình triển khai các chương trình, dự án cộng đồng, chị có dịp tiếp xúc với nhiều nhóm học sinh, sinh viên tình nguyện đi thu gom rác dọc các bờ kênh, bờ biển. Những buổi lao động ấy không chỉ làm sạch môi trường mà còn để lại những câu hỏi day dứt: rác từ đâu mà ra và sẽ đi về đâu?
Cùng thời điểm đó, các thông điệp mạnh mẽ về biến đổi khí hậu và cam kết đưa Việt Nam đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 được nhấn mạnh tại nhiều hội nghị quốc gia và quốc tế. Những cam kết vĩ mô ấy, với Tường Vy, không dừng ở khẩu hiệu mà cần được cụ thể hóa bằng hành động nhỏ, bền bỉ và có khả năng lan tỏa. “Khi tìm hiểu sâu hơn về rác thải nhựa đại dương, tôi nhận ra một thực tế ít được nhắc đến. Đó là mỗi năm, ngư dân thải ra một lượng lớn lưới đánh cá cũ, hỏng, không còn sử dụng. Những tấm lưới ấy, khi bị bỏ lại trên biển sẽ trở thành “bẫy tử thần” đối với sinh vật biển, gây tổn hại lâu dài cho hệ sinh thái. Ý tưởng tái sử dụng lưới đánh cá để tạo ra sản phẩm thân thiện môi trường hình thành từ đó. EchoBag ra đời không chỉ như một sản phẩm thay thế túi nilon mà là một mô hình kinh tế tuần hoàn, nơi rác thải được đưa trở lại vòng đời sử dụng, tạo ra giá trị mới”, Tường Vy chia sẻ.
Với EchoBag, lưới cũ không còn là thứ bỏ đi. Ngư dân có thêm thu nhập từ chính những vật liệu từng bị xem là rác. Môi trường biển được giảm bớt áp lực ô nhiễm. Và ở một khía cạnh khác, những chiếc túi lưới ấy mở ra cơ hội việc làm cho nhiều lao động yếu thế tại địa phương.
Thay đổi thói quen từ những việc nhỏ
Thực tế, thị trường hiện nay có rất nhiều sản phẩm được gắn mác “xanh”. Tuy nhiên, để đáp ứng đồng thời các tiêu chí tiện lợi, thẩm mỹ, chịu lực tốt và độ bền cao, đặc biệt là càng thấm nước càng bền thì túi lưới tái chế từ lưới đánh cá vẫn là lựa chọn khá đặc thù. Chị Tường Vy cho biết, thách thức lớn nhất của EchoBag không nằm ở ý tưởng hay công nghệ mà ở giá thành. Một sản phẩm thân thiện môi trường, được sản xuất thủ công, trả công lao động công bằng, rất khó cạnh tranh trực tiếp với túi nilon dùng một lần có giá rẻ và được phát miễn phí ở nhiều nơi. Trong giai đoạn đầu, EchoBag nhận được nhiều sự ủng hộ về mặt tinh thần từ cộng đồng. Không ít người đồng tình với thông điệp sống xanh, bảo vệ môi trường. Nhưng để chuyển từ sự đồng tình ấy thành hành động sử dụng thường xuyên lại là một câu chuyện khác. Thói quen tiêu dùng không dễ thay đổi, nhất là khi sự tiện lợi đã ăn sâu vào đời sống.
Không dừng lại ở tác động môi trường, EchoBag còn mang trong mình một giá trị xã hội rõ nét. Dự án tạo việc làm tại xưởng sản xuất, đồng thời mở ra hình thức sinh kế linh hoạt cho nhiều phụ nữ có con nhỏ thông qua việc nhận sản phẩm về nhà làm.
Hiện EchoBag đặt mục tiêu phát triển mạnh hơn trong năm 2026, không chỉ mở rộng sản xuất mà còn hướng tới xây dựng không gian làm việc kết hợp nơi ở. Mục tiêu là để những lao động yếu thế có một mái nhà an toàn, bền vững, nơi họ có cơ hội làm việc. Dự án cũng đang từng bước đóng gói quy trình vận hành, xây dựng mạng lưới liên kết với 28 tỉnh ven biển nhằm thuận tiện cho việc thu gom lưới cũ và nguyên liệu tái chế. Theo chị Tường Vy, trong 3 đến 5 năm tới, EchoBag đặt mục tiêu xây dựng nhà máy tái chế, không chỉ xử lý lưới đánh cá mà còn thu gom các sản phẩm sau khi người tiêu dùng không còn nhu cầu sử dụng. Đây là bước hoàn thiện vòng đời sản phẩm theo đúng tinh thần kinh tế tuần hoàn. Song song đó, dự án triển khai chuỗi hoạt động “Ngày yêu môi trường”, kết nối chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.
Hàn Giang
Bình luận (0)