Chương trình tuyển sinh, hướng nghiệp học sinh sau THCS lần thứ 11 năm học 2025-2026 do Tạp chí Giáo dục TP.HCM phối hợp cùng Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức là sự kiện quan trọng để đại diện các trường THPT trên địa bàn TP.HCM chia sẻ những thông tin thực tế về môi trường học tập và chiến thuật chọn nguyện vọng thông minh…
Không đặt cả 3 nguyện vọng có điểm chuẩn xấp xỉ nhau
Theo đại diện nhiều trường THPT, đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 công lập không đơn thuần là chọn một ngôi trường, mà là bước ngoặt lớn trong hành trình học tập của học sinh lớp 9, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường học tập, tâm lý và định hướng học tập trong suốt ba năm THPT. Việc chọn sai nguyện vọng sẽ dẫn đến nhiều rủi ro đáng tiếc.
Cô Nguyễn Thị Nguyệt (Phó Hiệu trưởng Trường THPT Linh Trung, phường Linh Xuân) khuyên học sinh nên đặt nguyện vọng vào lớp 10 công lập ưu tiên dựa trên hai yếu tố: vị trí địa lý và năng lực bản thân. Một lộ trình đặt nguyện vọng thông minh thường bắt đầu bằng việc xem xét điểm chuẩn trung bình của các trường trong ít nhất 3 năm gần nhất.
“Điểm chuẩn của nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 vào cùng một trường luôn cao hơn nguyện vọng 1 từ 0,5 đến 1,5 điểm. Do đó, việc cân nhắc năng lực để đặt nguyện vọng 1 vào ngôi trường mơ ước cần đi kèm với sự tính toán thận trọng cho các nguyện vọng kế tiếp”, cô Nguyệt lưu ý.
Theo thầy Lê Văn Khôi (Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Tăng, phường Long Bình), để chọn được nguyện vọng phù hợp, sát với năng lực, phụ huynh cần tham khảo ý kiến giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, bởi đây là những người nắm rõ nhất năng lực học tập của học sinh. Tránh chọn trường theo cảm tính hoặc theo số đông bạn bè. Đặc biệt, không đặt cả 3 nguyện vọng là 3 trường THPT có mức điểm chuẩn xấp xỉ nhau.
“Đây là sai lầm phổ biến khi đặt nguyện vọng vào lớp 10 công lập dẫn đến các em trượt cả 3 nguyện vọng hoặc học nguyện vọng mình không thực sự yêu thích. Nếu điểm chuẩn các trường gần bằng nhau thì các em chỉ nên chọn một trường thôi. Phải đặt một nguyện vọng ở phân khúc thấp hơn để làm điểm tựa chắc chắn vào được trường công lập”, thầy Khôi khuyên.
Cấu trúc đặt nguyện vọng an toàn nhất, theo thầy Khôi, nguyện vọng 1 là nơi thể hiện năng lực và ước mơ, nhưng nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 phải là “cánh cửa an toàn”. Thực tế tại Trường THPT Nguyễn Văn Tăng, số lượng học sinh trúng tuyển ở nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 thường nhiều hơn nguyện vọng 1.
Điểm học bạ 9, 10 nhưng điểm thi có thể chỉ 6, 7
Một lưu ý quan trọng mà thầy Lê Văn Khôi khuyên phụ huynh cần tỉnh táo khi chọn nguyện vọng vào lớp 10 công lập, đó là khoảng cách và sự khác biệt giữa điểm số trên học bạ và điểm thi thực tế. Thầy Khôi nhấn mạnh rằng điểm thi tuyển sinh phản ánh năng lực làm bài thực tế của học sinh tại thời điểm thi, và kết quả này có thể cao hơn hoặc thấp hơn so với điểm học bạ. Không phải lúc nào điểm học bạ cao thì điểm thi cũng cao.
“Qua nhiều mùa tuyển sinh, có những học sinh điểm học bạ rất cao, thậm chí đạt mức 9, 10 điểm ở các môn học, nhưng khi bước vào kỳ thi tuyển sinh, kết quả làm bài không đạt tương xứng với điểm số trong học bạ, có khi chỉ đạt 6, 7 điểm. Ngược lại, cũng có những học sinh học lực ở mức khá, điểm học bạ không quá nổi bật, nhưng khi thi tuyển sinh lại đạt kết quả tốt nhờ nắm chắc kiến thức trọng tâm và làm bài ổn định”, thầy Khôi dẫn chứng.
Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Tăng nhấn mạnh, đây là thực tế khách quan, phụ huynh và học sinh cần nhìn nhận đúng để tránh đánh giá sai năng lực. Điều này xuất phát từ nhiều yếu tố: sự khác biệt giữa kiểm tra trên lớp và bài thi tuyển sinh; áp lực tâm lý trong phòng thi; khả năng phân bổ thời gian làm bài; sự ổn định phong độ của học sinh tại thời điểm thi.
| “Phụ huynh không nên nhìn vào bảng điểm học bạ học sinh rực rỡ mà chủ quan khi chọn trường, dẫn đến việc đặt nguyện vọng quá cao so với khả năng thực tế của con em mình. Thay vào đó, cần đánh giá năng lực một cách tổng hợp, bao gồm: điểm học bạ; kết quả các bài kiểm tra, thi thử; nhận xét chuyên môn của giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm; sắp xếp nguyện vọng dựa trên năng lực thi, không chỉ dựa trên học bạ”, thầy Lê Văn Khôi (Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Tăng, phường Long Trường) nói. |
Từ sự khác biệt nêu trên, thầy Khôi khuyến nghị phụ huynh và học sinh không sử dụng điểm học bạ như căn cứ duy nhất để đăng ký nguyện vọng. Phụ huynh không nên nhìn vào bảng điểm học bạ học sinh rực rỡ mà chủ quan khi chọn trường, dẫn đến việc đặt nguyện vọng quá cao so với khả năng thực tế của con em mình. Thay vào đó, cần đánh giá năng lực một cách tổng hợp, bao gồm: điểm học bạ; kết quả các bài kiểm tra, thi thử; nhận xét chuyên môn của giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm; sắp xếp nguyện vọng dựa trên năng lực thi, không chỉ dựa trên học bạ.
“Nguyện vọng 1 có thể là trường học sinh yêu thích, nhưng cần đặt trong tương quan với khả năng đạt điểm thi thực tế, không đặt quá xa năng lực làm bài. Nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 phải có sự giãn cách về mức điểm chuẩn, tránh chọn các trường có điểm tương đương nhau, trong đó cần có ít nhất một nguyện vọng an toàn để đảm bảo cơ hội trúng tuyển vào trường THPT công lập. Ba nguyện vọng là ba phương án bảo vệ cơ hội học tập của học sinh, chứ không phải ba lựa chọn mang tính thử vận may”, thầy Khôi nêu rõ.
Đặc biệt, thầy Khôi nhấn mạnh, việc chọn nguyện vọng phù hợp không chỉ giúp học sinh đậu vào lớp 10 công lập, mà còn giúp học sinh theo kịp chương trình học sau khi trúng tuyển; hạn chế áp lực học tập trong suốt ba năm THPT.
Với tỷ lệ tốt nghiệp 100% trong nhiều năm và tỷ lệ đậu ĐH nguyện vọng 1 lên tới 94% như ở Trường THPT Linh Trung, hay sự hỗ trợ tận tình về xe đưa rước và tư vấn tổ hợp môn theo chương trình mới tại Trường THPT Nguyễn Văn Tăng, các em học sinh lớp 9 có rất nhiều lựa chọn ngôi trường THPT chất lượng. Điều quan trọng nhất lúc này, theo thầy Khôi là học sinh cần nỗ lực hết mình và có một chiến thuật chọn nguyện vọng dựa trên năng lực thực tế, dưới sự định hướng của thầy cô và gia đình.
“Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập không phải là cuộc đua về điểm số, mà là cuộc thi về sự thấu hiểu bản thân và tính toán chiến lược đúng đắn để mở cánh cửa vào tương lai một cách vững chắc nhất”, thầy Khôi nhắn nhủ.
Bài, ảnh: Quang Long
Bình luận (0)