Sự xuất hiện của các cơ sở 2 tại một số bệnh viện lớn từng được xem là giải pháp tình thế để giảm quá tải khi quỹ đất và hạ tầng ở cơ sở chính không thể mở rộng. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, mô hình này tại TP.HCM đã mang một ý nghĩa mới.
Các bệnh viện như Từ Dũ 2 và Nhân dân Gia Định 2 không còn đơn thuần là sự “nới rộng” để giải quyết áp lực người bệnh, mà là một phần trong chiến lược tổ chức lại hệ thống y tế theo hướng đa tầng – đa cực – đa trung tâm, phù hợp quá trình đô thị hóa ngày càng mạnh của TP.
Sự cần thiết của mạng lưới y tế với mô hình cơ sở 2
Nhiều năm qua, khu vực trung tâm luôn là nơi tập trung các bệnh viện chuyên sâu, cũng là nơi thường xuyên quá tải. Trong khi đó, nhiều khu vực khác có quỹ đất, hạ tầng và trang thiết bị đã đầu tư nhưng vẫn chưa khai thác đúng mức. Nếu tiếp tục lựa chọn hướng xây mới bệnh viện, TP sẽ phải đối mặt với chi phí lớn, thời gian kéo dài và khó đảm bảo đáp ứng kịp nhu cầu chăm sóc sức khỏe của một đô thị quy mô hơn 14 triệu dân. Bên cạnh đó, việc xây dựng uy tín chuyên môn cho một bệnh viện hoàn toàn mới cũng là hành trình lâu dài, đòi hỏi thời gian để hoàn thiện nhân lực, kỹ thuật và quản trị.
Từ yêu cầu đó, “cơ sở 2” cần được nhìn nhận như một cấu phần chiến lược trong tái cấu trúc hệ thống y tế TP. Đây không phải là bệnh viện độc lập, cũng không phải bản sao của cơ sở chính. “Cơ sở 2” là một điểm cung ứng dịch vụ trực thuộc bệnh viện chủ quản, hoạt động trên hạ tầng phù hợp, áp dụng cùng chuẩn chuyên môn, quy trình kỹ thuật và hệ thống quản trị chất lượng thống nhất. Nói cách khác, “mở rộng không gian phục vụ nhưng không phân mảnh chất lượng” chính là bản chất của mô hình này.
Trong giai đoạn 2026-2030, mô hình cơ sở 2 phải được xác định rõ vị trí trong hệ thống. Mỗi cơ sở cần được phân vai phù hợp với đặc điểm dân cư, vị trí đô thị và thế mạnh chuyên môn của bệnh viện: có nơi làm nhiệm vụ giảm tải cho trung tâm; có nơi đóng vai trò “bệnh viện cửa ngõ”, bảo đảm cấp cứu và xử trí kịp thời trong “thời gian vàng”; có nơi tập trung phát triển chuyên sâu, đào tạo và nghiên cứu; và cũng có cơ sở 2 được đặt tại khu vực đặc thù nhằm mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao đến vùng ven hoặc nơi xa trung tâm.
Vận hành hiệu quả và tối ưu hóa nguồn lực
Ngành y tế TP không hướng đến việc phát triển thật nhiều cơ sở 2, mà ưu tiên làm đúng, vận hành hiệu quả và tối ưu hóa nguồn lực. Chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả sử dụng hạ tầng mới là tiêu chí quan trọng nhất.
Điểm chung của tất cả các cơ sở 2 là chúng không phải sự mở rộng đại trà. Ngành y tế TP không đặt mục tiêu “có càng nhiều càng tốt”, mà đặt trọng tâm vào việc “tổ chức đúng và vận hành hiệu quả”. Chất lượng phục vụ và hiệu quả sử dụng nguồn lực mới là thước đo quan trọng nhất trong định hướng phát triển sắp tới.
Thứ nhất, tái cấu trúc không gian cung ứng dịch vụ y tế, phân bố hợp lý năng lực khám chữa bệnh theo các cực của siêu đô thị, giảm áp lực dồn nén tại khu vực trung tâm.
Thứ hai, tối ưu hóa nguồn lực sẵn có thông qua việc chuyển đổi công năng có chọn lọc những hạ tầng đã đầu tư nhưng chưa phát huy hiệu quả, rút ngắn thời gian triển khai và tiết kiệm ngân sách.
Thứ ba, nâng cao hiệu quả vận hành toàn hệ thống bằng cách bảo đảm phân luồng hợp lý, liên thông chuyên ngành và duy trì tính liên tục trong quá trình chăm sóc sức khỏe người dân.
Tùy điều kiện, cơ sở 2 có thể được triển khai linh hoạt: liên kết giữa bệnh viện chuyên khoa và bệnh viện đa khoa; hợp nhất để thống nhất quản trị, nâng công suất; phát triển chuyên khoa sâu dựa trên hạ tầng sẵn có; hoặc “cấy ghép” chuyên khoa tại bệnh viện đa khoa nhằm tăng điểm tựa chuyên môn cho từng khu vực. Dù theo mô hình nào, yêu cầu chung vẫn là một đầu mối quản trị – một chuẩn chất lượng – một hệ thống điều phối thống nhất.
Trong cấu trúc đa cực của hệ thống y tế, cơ sở 2 chính là cánh tay nối dài về chuyên môn của các bệnh viện tuyến cuối. Khi liên thông với hệ thống bệnh viện cửa ngõ, mô hình này giúp hình thành các cực y tế khu vực có khả năng tiếp nhận, sàng lọc, cấp cứu và xử trí phần lớn nhu cầu điều trị ngay tại địa bàn. Nhờ đó, người dân được chăm sóc kịp thời hơn, hệ thống vận hành thông suốt hơn, còn các bệnh viện trung tâm được giải phóng để tập trung vào kỹ thuật cao và chuyên môn sâu.
Cơ sở 2 không chỉ là giải pháp giảm tải, mà là tư duy tổ chức mới của TP.HCM trong giai đoạn phát triển thành siêu đô thị. Khi được tổ chức đúng, các tuyến: bệnh viện cửa ngõ – cơ sở 2 – trung tâm chuyên sâu sẽ vận hành như một chuỗi liên thông chặt chẽ, mỗi khâu đều có vai trò rõ ràng và hỗ trợ lẫn nhau. Điều này tạo nên sự cân bằng trong phân bố năng lực chăm sóc sức khỏe theo không gian đô thị, thay vì dồn nén vào một vài khu vực trung tâm.
Định hướng này mở đường cho một hệ thống y tế bền vững, nơi người dân được tiếp cận dịch vụ chất lượng cao ngay gần nơi sinh sống, còn các bệnh viện tuyến cuối tập trung nghiên cứu, đào tạo và phát triển kỹ thuật cao, dẫn dắt toàn mạng lưới trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.
Thủy Phạm
Bình luận (0)