Nhằm góp phần giảm ngân sách công trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, huy động sự chung tay của xã hội với sự phát triển của giáo dục, công tác xã hội hóa giáo dục là giải pháp được nhiều trường học tại TP.HCM triển khai. Từ đây nhiều công trình giáo dục tiêu biểu đã góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục của nhà trường, nối dài thêm hiệu quả đổi mới giáo dục, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển giáo dục của thành phố.
Nâng cao chất lượng dạy học và chăm lo cho học sinh từ xã hội hóa giáo dục
Năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Phước Hiệp, xã Tân An Hội, TP.HCM đã đưa vào sử dụng một phòng học số. Công trình được nhà trường vận động hoàn toàn từ nguồn xã hội hóa giáo dục, với sự hỗ trợ của doanh nghiệp mạnh thường quân. Phòng học số với nhiều trang thiết bị hiện đại, ngay từ khi đưa vào sử dụng đã thổi làn gió mới tích cực trong dạy và học của trường.
Là trường nằm ở vùng ven thành phố, cô Lê Thị Lùng – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phước Hiệp cho biết, công trình đã trở thành điểm nhấn trong công tác chuyển đổi số giáo dục của trường, thúc đẩy đội ngũ sáng tạo và nâng cao thêm năng lực số để vận hành hiệu quả phòng học số. Thầy cô đã mạnh dạn tổ chức các tiết học số tại phòng học số, không chỉ đổi mới phương pháp dạy học mà còn tạo hứng thú cho học sinh trong học tập.
“Xã hội hóa giáo dục đã tạo thêm nguồn lực cho nhà trường để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của công tác dạy và học. Thế nhưng, dựa vào điều kiện, đặc thù của trường, việc xã hội hóa giáo dục để hiệu quả cần thực hiện từng bước, có lộ trình, phù hợp với điều kiện của phụ huynh học sinh, làm sao để phụ huynh nhận thấy hiệu quả giáo dục mà con em mình được thụ hưởng từ chính các công trình xã hội hóa” – cô Lùng chia sẻ.
Tương tự, Trường THPT Gia Định, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM cũng đưa vào sử dụng màn hình Led sân trường từ đầu năm học 2025-2026. Đây là công trình vận động xã hội hóa giáo dục được nhà trường thực hiện theo hình thức chìa khóa trao tay từ mạnh thường quân. Với công trình này, các hoạt động giáo dục trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt dưới cờ đã trở nên sinh động, hiệu quả, thiết thực hơn.
Lãnh đạo nhà trường đánh giá, hiệu ứng công trình mang lại rất rõ rệt. Những giờ sinh hoạt dưới cờ sáng thứ hai hàng tuần được chờ mong hơn khi rộn rã âm thanh, hình ảnh. Các chuyên đề tổ bộ môn tổ chức cũng dễ dàng tiếp cận hơn đến với học sinh khi sinh động, mới mẻ hơn. Công nghệ trở thành cầu nối để đổi mới giáo dục trở nên hiệu quả.
Trong khi đó công tác xã hội hóa giáo dục lại được Trường THPT Võ Thị Sáu, phường Gia Định, TP.HCM thực hiện hiệu quả nhiều năm nay với công trình chăm lo cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh là cán bộ Đoàn tích cực tham gia các hoạt động, thông qua các suất học bổng mang tên học bổng Võ Thị Sáu. Tính từ năm học 2023-2024 đến nay, gần 1,2 tỷ từ nguồn vận động xã hội hóa đã được nhà trường trao đến hàng trăm học sinh.
Theo thầy Trịnh Hoàng Quân – Hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu, đối tượng vận động tài trợ giáo dục được nhà trường chủ trương rất rộng rãi, từ mạnh thường quân, đối tác, doanh nghiệp, cựu học sinh…, chứ không chỉ tập trung vào phụ huynh học sinh. Đồng thời thực hiện công khai, minh bạch, chính vì vậy, các công trình vận động xã hội hóa giáo dục của trường luôn nhận được sự ủng hộ, chung tay của phụ huynh học sinh và xã hội.
“Mỗi năm học, nhà trường đều ưu tiên công trình chăm lo cho học sinh từ công tác vận động tài trợ giáo dục. Kế đó là những công trình về cơ sở vật chất trong trường hợp nguồn lực về kinh phí ngân sách Nhà nước không thể triển khai được. Tuy nhiên, không ồ ạt mà có lộ trình từng năm. Đến nay, từ nguồn lực xã hội hóa giáo dục, nhà trường đã trang bị được màn hình Led dưới sân trường, từng lớp học đều có ti vi, wifi. Riêng năm học này nhà trường đã đưa vào vận hành thư viện số phục vụ hiệu quả đổi mới dạy và học, thúc đẩy chuyển đổi số và học tập suốt đời…” – thầy Quân chia sẻ.
Không thể ồ ạt
Không thể phủ nhận hiệu quả mang lại của xã hội hóa giáo dục đối với công tác dạy và học tại các nhà trường, đặc biệt trong bối cảnh giáo dục mới đòi hỏi mỗi nhà trường phải chuyển mình mạnh mẽ không chỉ về nhân lực mà còn về nguồn lực, để thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo… Trong khi đó, điều kiện về nguồn lực ngân sách Nhà nước còn hạn chế.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhà trường lạm dụng, thậm chí là lợi dụng danh nghĩa xã hội hóa giáo dục để tận thu từ phía phụ huynh học sinh, dẫn đến tạo thêm gánh nặng cho phụ huynh mỗi năm học.
Kế hoạch vận động tài trợ giáo dục của một trường THPT khu vực vùng ven TP.HCM năm học 2025-2026 lên đến gần 2,5 tỷ đồng ở 2 hạng mục chính, bao gồm: hỗ trợ cơ sở vật chất và hỗ trợ hoạt động giáo dục, với tổng cộng lên đến 8 công trình vận động tài trợ. Cụ thể: sửa chữa cải tạo 3 phòng học khu A lầu 2; sửa chữa, cải tạo 3 phòng học khu A lầu 3; sửa chữa nhà vệ sinh lầu 2 khu B; sửa chữa, thay mới 10 máy lạnh đã xuống cấp; thay mái vòm giáp khu hành chính, với mức dự toán kinh phí các công trình là gần 1,75 tỷ đồng; Bên cạnh đó là các công trình hỗ trợ hoạt động học tập cho học sinh, hỗ trợ hoạt động phong trào, hỗ trợ chăm lo cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, với mức dự toán là 752 triệu đồng. Đặc biệt, hiệu trưởng nhà trường cho biết, năm học trước tổng dự toán kinh phí vận động tài trợ giáo dục của trường cũng trên 2 tỷ đồng, chủ yếu vận động nguồn để cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất đã cũ, xuống cấp, không đảm bảo an toàn công tác dạy và học.
Trên thực tế, đối với cơ sở vật chất trường học nếu xuống cấp, cũ, không đảm bảo an toàn cho học sinh, giáo viên trong dạy và học, nhà trường cần sử dụng nguồn ngân sách Nhà nước thường xuyên, không thường xuyên để tu bổ, sửa chữa. Sở GD-ĐT TP.HCM cũng đã quy định rất rõ, nhà trường tuyệt đối không vận động tài trợ các hạng mục mua sắm, công trình sửa chữa mà cơ sở giáo dục có thể dự toán kinh phí, sử dụng vốn Nhà nước, nguồn thu sự nghiệp, quỹ phát triển sự nghiệp để mua sắm, sửa chữa hàng năm.
Phản ánh đến báo chí, phụ huynh trường này bày tỏ: Dù nhà trường không ép buộc phụ huynh theo hình thức cứng nhắc, không bổ đầu học sinh, nhưng khi các nội dung vận động được hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm triển khai, phổ biến đến từng lớp thì phụ huynh vẫn cảm thấy có trách nhiệm phải hỗ trợ, đóng góp, và thấy thêm gánh nặng.
“Việc phụ huynh chung tay cùng nhà trường để chăm lo tốt cho học sinh là điều rất cần thiết. Trong điều kiện ngân sách Nhà nước còn hạn chế thì phụ huynh phải có trách nhiệm hỗ trợ chăm lo. Tuy nhiên, thiết nghĩ nhà trường nên cân nhắc các hạng mục công trình vận động trong 1 năm học, cần được làm cuốn chiếu cho từng nội dung chứ không thể trong cùng một năm học mà vận động lên đến cả chục công trình về sửa chữa cơ sở vật chất” – phụ huynh kiến nghị.
Để công tác xã hội hóa giáo dục hiệu quả, để sự chung tay của phụ huynh nối dài thêm hiệu quả đổi mới giáo dục, chăm lo tốt nhất cho học sinh thì từ các nhà trường cần có sự đánh giá, cân nhắc, chỉ vận động những công trình thực sự cần thiết, phục vụ thiết thực cho dạy học mà ngân sách không thể cân đối được. Đặc biệt cần hơn nữa là vai trò thẩm định, cầm cân của nhà quản lý, để các công trình vận động nhận được sự đồng thuận cao của phụ huynh.
Giang Quân
Bình luận (0)