Tiền bạc luôn là vấn đề nhạy cảm trong mỗi gia đình. Nó có thể là nguồn gốc của nhiều mâu thuẫn gia đình nếu các thành viên không cùng quan điểm. Tuy nhiên, nếu biết cách ứng xử khéo léo, chúng ta vẫn có thể giữ tình thân gia đình vững bền.
1. Chị T.Anh (Thủ Đức, TP.HCM) chia sẻ rằng gia đình chồng chị từng mua bốn nền đất trong một dự án, phần lớn nhờ vay ngân hàng. Sau đó, ông bà bán lại cho vợ chồng chị một nền, vợ chồng chị tiếp tục trả góp và thanh toán cả khoản cọc trước đó. Suốt bốn năm, vợ chồng chị đã hoàn tất toàn bộ số tiền, tuy nhiên miếng đất từ đầu đến cuối vẫn đứng tên ba chồng. Vì nghĩ là chuyện trong nhà nên chị không đặt nặng. Gần đây, ba chồng chị lâm bệnh nặng và phải vô hóa trị. Chị muốn mọi việc nhẹ nhàng, tránh gây căng thẳng, nhưng chồng lại quyết định đề nghị ba sang tên để tránh rắc rối về sau. Quả đúng như lo ngại, ba chồng chị phản ứng gay gắt, thậm chí cho rằng chính chị xúi giục con trai. Trong khi đó, chồng chị giải thích rõ chỉ muốn những gì thuộc về mình thì đứng tên cho minh bạch, còn tài sản nào của ba mẹ thì hoàn toàn tôn trọng. Một người anh họ khuyên đã lỡ gây hiểu lầm thì nên giải quyết luôn cho xong, còn chị lại lo sợ mất hòa khí gia đình.
Tiến tâm lý Tô Nhi A lý giải rằng trong nhiều trường hợp, gia đình thường quy trách nhiệm cho con dâu hay con rể, chứ ít khi nhìn vào chính con ruột. Lý do đầu tiên là vì cha mẹ không trực tiếp sinh ra và nuôi dưỡng con dâu, con rể, nên dễ mặc định rằng sự toan tính hay ích kỷ thuộc về “người ngoài”. Thứ hai, tâm lý phổ biến của phụ huynh là luôn cho rằng con mình tốt, ngoan, nên nếu có sai sót thì ắt phải do người khác xúi giục. Thứ ba, nhiều cha mẹ biết rõ con mình mới là nguyên nhân, nhưng họ chọn né tránh để không phải đối diện với thất bại trong việc giáo dục, cũng như để giảm bớt nỗi đau lòng. Xu hướng đổ lỗi như vậy tuy gọn gàng nhưng lại khiến con dâu hay con rể dễ bị mang tiếng, dẫn đến nhiều bất công trong mối quan hệ gia đình. Nữ tiến sĩ nhấn mạnh điều quan trọng nhất chính là sự minh bạch. Lẽ ra sự minh bạch cần bắt đầu ngay từ đầu câu chuyện, khi người cha đứng ra mua đất rồi chuyển nhượng cho con, nếu ngay từ thời điểm đó sang tên cho vợ chồng chị T.Anh thì mọi việc đã rõ ràng. Bởi trên thực tế, khoản tiền để thanh toán và gánh vác trách nhiệm tài chính đều do vợ chồng chị T.Anh chi trả, chứ không phải cha mẹ. Do vậy, mảnh đất này về bản chất không phải tài sản thừa kế, mà giống như việc nhờ cha mua hộ. Nếu sự rõ ràng được thiết lập từ đầu, đã không có những khúc mắc và mâu thuẫn nảy sinh về sau.
Cũng theo TS. Tô Nhi A thì trong trường hợp này, người chồng không sai về lý khi muốn sang tên, nhưng lại sai về tình, đặc biệt là sai thời điểm. Khi ba đang bệnh nặng, cơ thể suy yếu vì hóa trị, chỉ một lời đề cập đến tài sản cũng đủ gây kích động mạnh. Vì thế, lẽ ra sự minh bạch phải được thực hiện ngay từ đầu, tránh để đến lúc nhạy cảm mới đề cập. Theo tiến sĩ, hiện tại chị T.Anh cần cùng chồng xác định rõ ưu tiên: hoặc chấp nhận để tài sản “phiêu” và giữ trọn tình thân, hoặc quyết tâm làm rõ nhưng phải chấp nhận khả năng ảnh hưởng đến mối quan hệ. Nếu chọn im lặng để cha yên lòng thì cũng phải chuẩn bị tinh thần rằng mảnh đất chưa chắc sẽ thuộc về mình, bởi khi cha mất, tài sản hoàn toàn có thể chia lại theo thừa kế. Ngược lại, nếu không cam tâm vì số tiền đã bỏ ra, thì nên chọn cách tiếp cận mềm mỏng, tìm lý do hợp lý như cần thế chấp vay vốn để làm ăn và thuê dịch vụ pháp lý hỗ trợ, giúp cha không phải lo toan nhiều. Bên cạnh đó, để đề cao văn hóa họp gia đình, cả nhà nên cùng ngồi lại trao đổi thẳng thắn để đạt được sự thống nhất.
2. Một trường hợp khác của chị K.Loan (Tây Ninh) về chuyện hợp tác kinh doanh với chị ruột. Ban đầu, chị gái rủ góp vốn đầu tư bất động sản, hứa lo toàn bộ thủ tục, kết quả mang lại lợi nhuận tốt. Tin tưởng, chị K.Loan tiếp tục góp 1 tỷ đồng để cùng mua một mảnh đất trị giá 2 tỷ, dự định vài năm sau sẽ bán. Tuy nhiên, khi gia đình gặp biến cố tài chính, chị K.Loan mong muốn bán đất để giải quyết khó khăn, nhưng chị gái không đồng ý vì tin rằng giá sẽ còn tăng khi có dự án mới gần đó. Chị K.Loan đề xuất phương án, mình sẽ mua lại phần góp vốn theo giá trị thị trường, đồng nghĩa phải trả thêm 400 triệu, nhưng chị gái cương quyết từ chối, chỉ đồng ý trả đúng số vốn ban đầu. Tình huống này khiến người em rơi vào thế khó: hoặc chấp nhận lấy lại vốn, hoặc tiếp tục chờ đợi, trong khi gia đình đang cần tiền gấp.
Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A cho rằng đa phần mâu thuẫn giữa anh chị em ruột thường bắt nguồn từ chuyện lợi ích kinh tế. Với người ngoài, mọi thứ được làm rõ ràng bằng hợp đồng và thời hạn, nhưng trong gia đình lại dễ bị nhập nhằng. Người chị trong câu chuyện này hành xử chưa ổn về mặt tình thân, bởi khi em gặp khó khăn, đáng lẽ nên linh hoạt hơn.
Nữ tiến sĩ nhấn mạnh, giá đất luôn là ẩn số, chịu tác động từ nhiều yếu tố quy hoạch, chính sách. Vì vậy, căn cứ pháp lý duy nhất có giá trị là giá mua ban đầu. Dù người chị tính toán giỏi về thương trường, nhưng về mặt tình cảm gia đình, rõ ràng cách xử lý này khiến tình thân trở nên mong manh và không ổn. Người chị trong tình huống này đã không còn hành xử đúng mực về tình cảm, nên không thể trông đợi vào yếu tố tình thân để tháo gỡ.
Tiền bạc vốn không làm nên tình cảm, nhưng lại là công cụ để phản chiếu nhân phẩm con người. Một người chị đủ yêu thương, đủ nhân ái thì đã không ép em trong hoàn cảnh khó khăn. Do vậy, nếu không đạt được thỏa thuận, người em nên xem khoản tiền lãi mất đi như một bài học cuộc sống, một “học phí” để rút kinh nghiệm. Bởi lẽ tình thân là giá trị quý, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng cùng mình vun đắp. Câu chuyện này chỉ có thể tháo gỡ nếu chính người chị thật sự nhìn nhận và hành xử với em mình bằng tình thân. Nếu không, mọi hướng đi khác đều khó có kết quả bền vững.
Trong quan hệ tình thân, tiền bạc càng rạch ròi thì tình cảm càng bền lâu. Khi hợp tác làm ăn hay đầu tư, sự rõ ràng ngay từ đầu sẽ giúp tránh được những hậu quả về sau. Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A lưu ý, làm ăn có thể có lỗ, vì vậy không nên kéo tình thân vào để tránh mâu thuẫn. Theo tiến sĩ, giữ được tiền là sự khôn ngoan, nhưng giữ được tình thân còn cần đến sự minh bạch, can đảm và thành thật, dựa trên mong muốn thực tâm cùng nhau gắn kết trong gia đình cũng như ngoài xã hội.
Minh Châu
Bình luận (0)