Đề thi môn toán tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm 2026 tại TP.HCM giảm mức độ vận dụng, song vẫn gắn với thực tiễn chứ không đơn thuần kiểm tra kiến thức toán học thuần túy. Để làm được đòi hỏi học sinh phải biết vận dụng kiến thức toán học để giải quyết các vấn đề thực tiễn gần gũi.
Giảm độ khó
Cấu trúc đề thi tuyển sinh môn toán năm 2026 được công bố khá sớm. Theo đó, đề thi gồm 7 câu, với cấu trúc đề quen thuộc. Trong đó, câu 1 và câu 2 là kiến thức hàn lâm, nằm trong sách giáo khoa, chiếm 2,5 điểm; từ câu 3 đến câu 6 là toán thực tế, chiếm 4,5 điểm; câu 7 là bài hình, chiếm 3 điểm. Mức độ năng lực tư duy trong đề thi được phân bổ như sau: câu 1 và câu 2 ở mức độ nhận biết, thông hiểu; câu toán thực tế mức độ vận dụng tập trung ở phần hình không gian và câu 6, câu 7 các phần a, b, c sẽ nâng dần mức độ qua từng câu để phân loại học sinh. Nhìn một cách tổng thể, múc độ vận dụng của đề thi năm nay giảm so với năm trước, từ 40% xuống còn 30%.
Trong quá trình ôn tập, học sinh cần hệ thống lại các chủ đề, chủ điểm và xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp, không quá chú trọng ở một chủ điểm nào vì đề thi có mức độ phân hóa rất rõ. Các phần chủ điểm nào còn chưa rõ thì phải gặp giáo viên để hỏi và giải đáp thắc mắc. Khi hệ thống kiến thức cần nắm vững kiến thức toán học từ các lớp dưới chứ không chỉ tập trung vào kiến thức lớp 9. Ví dụ, hình học thì cần ôn lại Định lý Talet, tính chất đường phân giác…
Các sai lầm cần tránh khi làm bài
Quá trình làm bài thi, học sinh vẫn thường mắc những sai lầm cơ bản dẫn đến mất điểm “oan” như: nhìn trên đề viết xuống mà sai đề; chủ quan khi tính toán đổi đơn vị, làm tròn số theo yêu cầu của đề thi. Đối với dạng toán thực tế 4 câu, dù trong đề có cho công thức song học sinh vẫn không nên quá lệ thuộc vào công thức của đề, mà cần học kỹ công thức. Đối với phần hình học, học sinh cần tuyệt đối cẩn trọng khi vẽ hình, cần đọc kỹ đề mới vẽ, tránh tình trạng đọc lướt qua rồi vẽ dễ dẫn đến vẽ không chính xác. Riêng câu a trong phần hình học là câu dễ lấy điểm, học sinh cần chú ý làm kỹ để không mất điểm.
Đặc biệt, toán thực tế trong đề thi với 4 câu chiếm 4,5 điểm, trong đó chỉ có 1 câu mang tính phân loại học sinh. Tuy nhiên, trên thực tế toán thực tế vẫn là dạng bài học sinh thường gặp khó trong đề thi, mặc dù các em đã được làm quen trong quá trình học, kiểm tra đánh giá từ những năm học lớp 6. Việc gặp khó là do các em còn yếu khả năng đọc hiểu đề, thiếu và yếu kiến thức thực tế cuộc sống để lập luận, liên hệ trong đề. Vì vậy, trong quá trình học, các em tuyệt đối không ôn tủ với toán thực tế, ôn tủ dẫn đến tình trạng khi gặp dạng mới thì gặp khó, bỡ ngỡ; còn nếu gặp dạng tương tự thì dễ chủ quan áp dụng công thức một cách máy móc. Để giải được toán thực tế, học sinh cần rèn và hình thành kỹ năng đọc đề, nhận diện đề. Trong quá trình hệ thống kiến thức, học sinh cần xem qua cấu trúc đề minh họa tuyển sinh 10 của Sở GD-ĐT để làm quen với dạng đề thi tuyển sinh, sau đó mới tiếp cận với dạng đề lạ hơn. Học sinh nên chú trọng nắm chắc với dạng đề mà giáo viên hướng dẫn, cung cấp.
Những việc cần lưu ý
Trước ngày thi, các em phải giữ bình tĩnh, ăn uống, nghỉ ngơi, học tập khoa học. Việc ôn luyện trước ngày thi không nên ôm đồm quá nhiều sẽ dễ ảnh hưởng đến tâm lý vì có thể rơi vào tình trạng “nhìn đâu cũng thấy kiến thức mới”.
Trong phòng thi, các em phải thực sự bình tĩnh, nhận đề xong hãy đọc lướt hết đề, kiểm tra cấu trúc đề, sau đó mới bắt tay vào làm. Khi làm thì câu nào dễ làm trước, câu nào khó làm sau. Câu 1 và câu 2 phải đảm bảo chính xác để lấy điểm; từ câu 3 đến câu 6 là toán thực tế, các em đọc hết đề, câu nào làm được cần làm trước, không cần thiết phải làm theo thứ tự, không sa đà quá nhiều thời gian vào các bài toán khó. Khi làm toán thực tế cần gạch chân những từ khóa là các yêu cầu, dữ liệu của đề. Với câu hình học, các em cần phân bổ thời gian phù hợp. Phần hình chiếm 3 điểm nhưng riêng việc vẽ hình đã mất rất nhiều thời gian; vì vậy, nếu các em chỉ dành 30 phút để làm câu hình thì không thể đủ thời gian. Việc phân bổ thời gian không hợp lý sẽ khiến các em không hoàn thành trọn vẹn bài thi tuyển sinh. Lời khuyên là khi làm bài, đến 9 giờ 15 các em cần chốt xong phần đại số trong đề và bước qua phần hình học. Cần dành 15 phút trước khi hết giờ để xem lại một lượt bài thi.
Với riêng phụ huynh, trong thời điểm thi tuyển sinh cần đồng hành với con, đảm bảo giờ giấc, chế độ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, động viên con. Những áp lực, so sánh con mình với bạn bè trong thời điểm này sẽ càng khiến các em thêm lo lắng, ảnh hưởng đến tâm lý trong kỳ thi. Môn toán là môn thi cuối cùng trong kỳ thi tuyển sinh, học sinh sẽ dễ bị áp lực, ảnh hưởng bởi kết quả làm bài của 2 môn thi trước đó. Vì thế, sau khi thi xong, học sinh và phụ huynh không nên quá nghĩ về 2 môn đã thi; sau khi thi xong tuyệt đối không nên dò đáp án, sẽ tạo ra rào cản tâm lý, ảnh hưởng đến kết quả bài thi của môn kế tiếp.
Không “ôm đồm” luyện đề, không “chạy show” học thêm
Nhiều học sinh hay rơi vào tình trạng “ôm đồm” luyện đề mà không hệ thống lại kiến thức và xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp cho từng chủ đề, chủ điểm. Khi rơi vào tình trạng “ôm đồm” luyện đề dẫn đến hổng kiến thức, gây mất thời gian, học không hiệu quả. Bên cạnh đó, một bộ phận học sinh còn “chạy show” học thêm, thậm chí cùng lúc học đến 2-3 giáo viên ở một bộ môn do phụ huynh quá lo lắng, áp lực. Phụ huynh cần đánh giá được năng lực, khả năng của con mình để có sự hỗ trợ phù hợp trong việc con học tập, ôn tập, nếu không sẽ càng gây áp lực cho con. Tiết chế việc đi học thêm, đi học thêm phải tiếp thu phù hợp.
Đặng Hữu Trí
(Tổ trưởng Tổ toán Trường THCS Nguyễn Du,
phường Bến Thành, TP.HCM)
Yến Hoa (ghi)
Bình luận (0)