Ngày 5-3, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM cho biết tình hình căng thẳng chính trị tại khu vực Trung Đông thời gian gần đây đang tạo ra nhiều tác động đến hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp trong khu chế xuất (KCX) và khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn thành phố.
Theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM, thành phố hiện có 66 KCX, KCN đã được quyết định thành lập với tổng diện tích hơn 27.270 ha, trong đó 58 KCX, KCN đang hoạt động, bao gồm 3 khu chế xuất. Hiện có 4.689 dự án đang hoạt động, trong đó hơn 300 dự án thuộc doanh nghiệp chế xuất. Năm 2025, tổng doanh thu của các doanh nghiệp trong các khu này ước đạt khoảng 80 tỷ USD, với kim ngạch xuất khẩu khoảng 48,4 tỷ USD và kim ngạch nhập khẩu khoảng 36,6 tỷ USD. Tuy nhiên, kim ngạch xuất nhập khẩu với khu vực Trung Đông chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ, khoảng 3-5% tổng kim ngạch.
Dù tỷ trọng thương mại không lớn, nhưng căng thẳng tại khu vực Trung Đông đã ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp trên nhiều phương diện, đặc biệt là chuỗi cung ứng nguyên vật liệu, logistics và thị trường tiêu thụ. Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu từ châu Âu qua tuyến Biển Đỏ đang đối mặt với tình trạng gián đoạn nguồn cung. Do tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 3-4 tuần, kéo theo chi phí logistics tăng mạnh.
Một số ngành chịu tác động rõ rệt. Trong lĩnh vực điện tử và linh kiện, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn do thiếu hụt chip và linh kiện bán dẫn nhập khẩu từ châu Âu, đồng thời chi phí vận chuyển hàng không tăng cao khi phải thay thế các tuyến vận chuyển đường biển. Ngành may mặc và giày da cũng đối mặt nguy cơ chậm tiến độ giao hàng cho đối tác châu Âu, thậm chí có thể bị hủy đơn hàng mùa hè nếu thời gian giao hàng không được đảm bảo.
Đối với ngành hóa chất, giá nguyên liệu đầu vào như hạt nhựa, dung môi và phụ gia tăng theo biến động giá dầu thế giới, khiến chi phí sản xuất gia tăng. Trong khi đó, các doanh nghiệp thực phẩm và thủy hải sản, đặc biệt là hàng tươi sống và đông lạnh, đang chịu áp lực lớn do nhiều chuyến bay vận tải bị hủy hoặc thay đổi lộ trình. Điều này làm tăng cước phí vận chuyển hàng không, đồng thời gia tăng nguy cơ hư hỏng hàng hóa. Một số container lạnh chở tôm, cá tra xuất khẩu sang EU hoặc các nước Trung Đông như Jordan, UAE bị ách tắc tại các cảng trung chuyển.
Các doanh nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu sang khu vực Trung Đông và Bắc Phi cũng gặp khó khăn trong thanh toán quốc tế do hệ thống ngân hàng tại khu vực này bị gián đoạn bởi xung đột. Cùng với đó, chi phí logistics tăng mạnh khiến hoạt động xuất khẩu gặp nhiều rủi ro hơn.
Bên cạnh đó, các ngành sử dụng nhiều nguyên liệu đầu vào như xăng dầu, hóa chất và phân bón cũng chịu ảnh hưởng khi giá cả tăng và nguồn cung trở nên khan hiếm. Điều này kéo theo chi phí vận tải và sản xuất tăng lên. Đối với ngành chế biến gỗ và sản phẩm nội thất, hiện tác động chưa lớn nhưng dự báo trong trung và dài hạn có thể chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn.
Lĩnh vực logistics cũng ghi nhận nhiều khó khăn khi hàng hóa sản xuất xong nhưng không thể xuất đi do hãng tàu hủy chuyến hoặc thay đổi lịch trình. Tình trạng này khiến kho bãi tại các cảng trở nên quá tải, phát sinh thêm chi phí lưu kho và bảo quản. Ngoài cước vận tải tăng cao, doanh nghiệp còn phải chịu thêm các khoản phụ phí như “phụ phí rủi ro chiến tranh” và “phụ phí chuyển hướng hành trình”. Đồng thời, việc tàu phải đi vòng khiến thời gian quay vòng container kéo dài, dẫn đến thiếu hụt container rỗng tại các cảng TP.HCM.
Theo đánh giá của Ban Quản lý, các ngành chịu ảnh hưởng nhiều nhất hiện nay gồm hóa chất và sản phẩm từ dầu mỏ, điện – điện tử, may mặc, thủy hải sản và những ngành có nguồn nguyên liệu hoặc thị trường tiêu thụ liên quan đến khu vực Trung Đông và châu Âu.
Trước tình hình này, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM cho biết đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến để kịp thời nắm bắt khó khăn của doanh nghiệp, đồng thời đăng tải các khuyến cáo của Bộ Công Thương trên trang thông tin điện tử để doanh nghiệp tham khảo. Cơ quan này cũng cho biết sẽ tạo điều kiện thuận lợi, giải quyết nhanh các thủ tục hành chính liên quan đến xuất nhập khẩu như cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, giấy phép lao động cho người lao động nước ngoài, cũng như phối hợp với các sở ngành tham mưu các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động.
Thủy Phạm
Bình luận (0)