Từ quan sát những bất cập trong kiểm soát an toàn giao thông học đường, Võ Thị Hồng Lê, học lớp 10 chuyên sinh, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Quảng Trị) đã tự mày mò viết code, xây dựng sáng kiến SafeEduQR và giành giải nhì Cuộc thi Sáng kiến an toàn giao thông Việt Nam 2025.
Bắt đầu từ những trải nghiệm rất đời thường
Câu chuyện về sáng kiến của Hồng Lê không bắt đầu từ phòng học lập trình hiện đại. Nó bắt đầu từ những trải nghiệm rất đời thường trong chính môi trường học đường nơi em đang theo học.
Ý tưởng về SafeEduQR nảy sinh trong một bối cảnh rất cụ thể. Thời điểm Cuộc thi Sáng kiến an toàn giao thông Việt Nam phát động cũng là lúc tại địa phương nơi Lê sinh sống, các trường học và lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra độ tuổi học sinh điều khiển xe đến trường. “Qua quan sát, em nhận thấy quá trình kiểm soát này còn nhiều bất cập. Ví dụ như việc kiểm tra chủ yếu mang tính thủ công, tốn nhân lực và thường chỉ xử lý khi vi phạm đã xảy ra, trong khi phụ huynh thì ít nhiều vẫn chưa được kết nối trực tiếp trong quá trình quản lý. Từ thực tế đó, em bắt đầu đặt ra câu hỏi liệu có cách nào để việc quản lý an toàn giao thông học đường trở nên chủ động hơn, minh bạch hơn và có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội? SafeEduQR được hình thành từ chính những trăn trở ấy”, Hồng Lê cho biết.
Theo Hồng Lê, hệ thống này hoạt động như một “chìa khóa số” cho việc đi lại của học sinh. Mỗi học sinh và mỗi phương tiện được gắn một mã QR riêng. Thông qua ứng dụng, phụ huynh là người quyết định có cho con sử dụng phương tiện trong từng ngày hay không. Khi học sinh ra vào cổng trường hoặc trong quá trình kiểm tra trên đường, nhà trường và lực lượng chức năng chỉ cần quét mã QR để xác định ngay học sinh có đủ điều kiện, có được phụ huynh cho phép hay không. Cách làm này giúp quá trình quản lý không còn bị động hay phụ thuộc hoàn toàn vào kiểm tra thủ công mà chuyển sang phòng ngừa sớm, đồng thời tăng tính minh bạch và trách nhiệm của các bên liên quan. “Việc quản lý sẽ có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa gia đình – nhà trường – xã hội”, Lê chia sẻ.
Ít ai biết rằng, ban đầu Hồng Lê chỉ dự định dừng lại ở mức ý tưởng. Thể lệ cuộc thi cho phép thí sinh tham gia bằng nhiều hình thức, từ đề xuất ý tưởng đến xây dựng sản phẩm hoặc giải pháp. Tuy nhiên, mong muốn đề tài có tính tác động rõ ràng và thiết thực hơn đã khiến Lê quyết định lựa chọn hướng xây dựng một giải pháp cụ thể, thông qua việc thiết kế bản demo thử nghiệm cho hệ thống. Đây cũng là giai đoạn khó khăn nhất đối với Lê.
SafeEduQR và những điểm mới rõ rệt
Từ thời điểm cuộc thi phát động, Lê dành khoảng một tháng để nghiên cứu các vấn đề liên quan đến an toàn giao thông học đường và thiết kế, hoàn thiện bản demo web. Quá trình này không hề suôn sẻ. Lịch học chính khóa dày đặc, cùng những lần nghiên cứu rơi vào ngõ cụt đã khiến Lê không ít lần nghĩ đến việc từ bỏ đề tài để tập trung cho việc học ở trường. Tuy nhiên, nhờ sự động viên của gia đình và việc tự nhắc mình về lý do bắt đầu, Lê đã lấy lại động lực để tiếp tục.
So với các cách thức kiểm soát an toàn giao thông học đường truyền thống, SafeEduQR mang đến những điểm mới rõ rệt. Đó là chuyển từ kiểm soát sau vi phạm sang phòng ngừa ngay từ đầu. Trước đây, việc đảm bảo an toàn giao thông trong trường học chủ yếu dựa vào nhắc nhở, ký cam kết hoặc xử phạt khi đã xảy ra vi phạm. Với SafeEduQR, quyền quyết định việc sử dụng phương tiện được đặt trực tiếp ở phụ huynh và được số hóa theo từng ngày thông qua mã QR. Theo Hồng Lê, nếu được triển khai và hoàn thiện thêm, mô hình này có tiềm năng giảm rõ rệt tình trạng học sinh đi xe trái quy định, tiết kiệm nhân lực kiểm tra, chi phí thấp, dễ nhân rộng và phù hợp với điều kiện của nhiều trường học tại Việt Nam.
“Ở thời điểm hiện tại, em không đặt nặng việc SafeEduQR phải được triển khai ngay trong thực tế. Với em, đây trước hết là một sáng kiến học tập, là cách để phân tích một vấn đề đang tồn tại trong an toàn giao thông học đường và đề xuất một mô hình quản lý khả thi về mặt logic. Điều em mong muốn nhất là phụ huynh và học sinh nhìn rõ hơn vai trò của quyền quyết định và trách nhiệm khi cho học sinh sử dụng phương tiện giao thông. Nếu sau cuộc thi, ý tưởng được tiếp tục nghiên cứu hoặc hoàn thiện thêm, em xem đó là một cơ hội để học hỏi. Còn ở hiện tại, SafeEduQR là nền tảng để em đóng góp góc nhìn của một học sinh đối với vấn đề an toàn giao thông học đường, bắt nguồn từ quan sát thực tế và mong muốn được sẻ chia trách nhiệm với cộng đồng”, Lê nói.
Vĩnh Yên
Bình luận (0)