Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào dạy học không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi mỗi giáo viên phải chủ động đổi mới phương pháp, mở rộng không gian lớp học vượt ra ngoài khuôn khổ truyền thống.
Nỗ lực đổi mới
Cô Nguyễn Thị Ngọc Giàu (Tổ trưởng khối 5, giáo viên chủ nhiệm lớp 5/1 Trường Tiểu học Tân Hưng, phường Tân Hưng, TP.HCM) chia sẻ rằng việc vận dụng AI vào giảng dạy đòi hỏi giáo viên phải nghiên cứu kỹ bài dạy mỗi ngày để áp dụng AI từ khâu khởi động đến quá trình hình thành kiến thức mới. Cụ thể, cô triển khai mô hình lớp học đảo ngược tại nhà, phối hợp cùng phụ huynh hướng dẫn học sinh sử dụng các công cụ như ChatGPT, Gemini, AI Studio thông qua những câu lệnh phù hợp để sưu tầm hình ảnh, tự khám phá nội dung bài học. Để tăng tính tương tác, cô sử dụng Padlet như một “góc lớp ảo”, nơi học sinh đăng tải sản phẩm nhóm, hình ảnh sưu tầm để cùng trao đổi trước khi lên lớp, từ đó giúp giáo viên tập trung vào việc định hướng và nhấn mạnh kiến thức trọng tâm. Bên cạnh đó, các nền tảng như Quizizz, Kahoot, Wordwall được tích hợp linh hoạt nhằm củng cố kiến thức qua hình thức trò chơi.
Ở cấp tổ chuyên môn, để việc ứng dụng AI một cách đồng bộ, cô Giàu cho biết khối 5 duy trì sinh hoạt định kỳ, xây dựng kế hoạch thao giảng, hội giảng ứng dụng AI ngay từ đầu tháng, đồng thời hỗ trợ các giáo viên còn hạn chế về công nghệ để cùng thích ứng. Theo cô Giàu, nguồn kiến thức AI giáo viên được trang bị thông qua các đợt tập huấn của ngành, các module bồi dưỡng thường xuyên và trao đổi với chuyên gia chuyển đổi số, song yếu tố cốt lõi vẫn là tinh thần tự học, chủ động nghiên cứu và đầu tư của mỗi giáo viên, kể cả việc tự bỏ kinh phí mua bản quyền phần mềm như Canva Edu, AI Studio phục vụ giảng dạy. “Việc vận dụng AI trong giảng dạy một cách phù hợp, tiết chế và có phương pháp mang lại hiệu quả giáo dục rõ rệt, học sinh hứng thú hơn với những tiết học có “nhân vật AI” đồng hành, giờ học sôi nổi, các em tiếp thu bài học một cách dễ dàng hơn. Dù vậy, giáo viên tuyệt đối không vì thế mà lạm dụng AI, thay vào đó cần tăng cường giáo dục học về đạo đức số, hướng dẫn học sinh và phụ huynh sử dụng công nghệ đúng mục đích, phù hợp lứa tuổi, tránh các nội dung không phù hợp, để làm sao hình thành được sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong việc đồng hành cùng học sinh trong môi trường học tập số”, cô Giàu nhấn mạnh.
“Gia sư AI” giúp cá nhân hóa học tập
Cùng chung hướng đi đổi mới, cô Cao Thị Triệu Vi (giáo viên chủ nhiệm lớp 3/6 Trường Tiểu học Tân Hưng, phường Tân Hưng, TP.HCM) đã tạo dấu ấn với những sáng kiến ứng dụng AI, qua đó xuất sắc giành giải nhất Hội thi Giáo viên giỏi cấp trường.
Là giáo viên trẻ thuộc thế hệ Gen Z, cô Vi sớm nhận thấy AI là công cụ quan trọng giúp nâng cao chất lượng dạy học, từ đó chủ động tham gia các khóa học trực tuyến để biến những tiết dạy trở nên sinh động. Trong lớp, cô sử dụng AI trên nền tảng Canva để xây dựng các “bạn đồng hành” ảo, đóng vai trò dẫn dắt bài học, giao nhiệm vụ thông qua các tình huống như giải mật thư, vượt thử thách. Với thuận lợi là lớp học được trang bị ti vi kết nối mạng và thiết bị máy tính bảng dùng chung của trường trong giảng dạy “Công dân số”, cô Vi đã linh hoạt vận dụng để tổ chức hoạt động tương tác; học sinh tham gia thi đua thông qua quét mã QR, tạo không khí học tập sôi nổi.
| Tạo động lực để thầy cô đổi mới
Năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Tân Hưng có gần 1.400 học sinh. Phong trào đưa AI vào giảng dạy được nhà trường “tăng tốc” từ năm học này, đã thúc đẩy và nâng cao chất lượng giáo dục, tạo giờ học sinh động, hứng thú. Từ nội dung tập huấn trong hè, ngay đầu năm học, nhà trường đã tổ chức Hội giảng đưa AI vào giảng dạy, 100% giáo viên toàn trường đăng ký các tiết dạy để tham gia, với tổng cộng hơn 50 tiết học được thực hiện. Cô Nguyễn Thị Việt Anh (Phó Hiệu trưởng nhà trường) cho biết thông qua hội giảng, nhà trường mong muốn giáo viên tự tin bắt kịp xu hướng giảng dạy, vận dụng kiến thức tập huấn để giảng dạy, thúc đẩy quá trình nghiên cứu sâu của giáo viên, chia sẻ kinh nghiệm của thầy cô. Đặc biệt, để khích lệ thầy cô ứng dụng AI, năm nay lần đầu nhà trường đưa tiêu chí vận dụng AI vào giảng dạy để đánh giá giáo viên, các năm trước chỉ dừng ở mức vận dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Cạnh đó, hàng tháng nhà trường đều tổ chức các tiết học mở ở các tổ bộ môn, khối chuyên môn, mời phụ huynh vào dự. Đây là cơ hội để giáo viên “sô” phương pháp dạy học mới, mạnh dạn vận dụng AI làm mới tiết dạy, để phụ huyh hiểu hơn và có sự đồng hành. “Nhiều thầy cô sẵn sàng bỏ chi phí để học thêm về AI. Thông qua hội giảng, các hoạt động dự giờ thăm lớp, nhà trường nắm bắt và trao đổi để thầy cô có sự điều chỉnh phương pháp dạy học phù hợp, vận dụng AI hiệu quả. Ngay cả giáo viên chỉ còn vài tháng nữa về hưu cũng chủ động học hỏi, mày mò đưa AI vào giảng dạy…”, cô Việt Anh cho biết. |
Điểm nhấn nổi bật là việc đưa Chatbot MagicSchool vào hỗ trợ học sinh học tập tại nhà như một trợ lý “gia sư 1:1” hỗ trợ từng học sinh trong lớp, được cô Vi áp dụng từ đầu năm học 2025-2026. Với ứng dụng trợ lý gia sư ảo, cô Vi thiết lập để AI bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và vận hành theo phương pháp gợi mở: Khi học sinh gặp khó khăn, Chatbot không đưa đáp án ngay mà đặt câu hỏi dẫn dắt để các em tự tìm ra lời giải, từ đó hình thành tư duy chủ động, hạn chế tình trạng phụ thuộc công nghệ. Đồng thời công cụ cũng hỗ trợ hiệu quả cho phụ huynh trong việc kèm cặp con, đặc biệt với những gia đình bận rộn hoặc chưa quen với việc hỗ trợ con học theo chương trình mới. “Không chỉ hỗ trợ học sinh, AI còn giúp giáo viên theo dõi tiến trình học tập của từng học sinh thông qua dữ liệu tương tác, lịch sử trò chuyện, từ đó phát hiện chính xác những “lỗ hổng” kiến thức của mỗi em và tổ chức dạy học phân hóa một cách thuận lợi, hiệu quả, hỗ trợ học sinh kịp thời. Học sinh khá giỏi được giao nhiệm vụ nâng cao, trong khi học sinh còn hạn chế được kèm cặp kỹ hơn để củng cố nền tảng”, cô Vi nhấn mạnh.
Đánh giá lại hiệu quả quá trình đưa AI vào giảng dạy, cô Vi phấn khởi cho biết học sinh rất hứng thú khi giáo viên đưa AI vào bài học, luôn chờ mong, háo hức những điều mới mẻ trong từng tiết học. Với sự đồng hành của AI, phụ huynh cho các em chủ động hơn trong học tập, ham thích việc tìm tòi, tự học, khám phá kiến thức bài học tại nhà. Riêng giáo viên, AI giúp giảm tải khối lượng công việc giảng dạy, hỗ trợ dạy học cá nhân hóa theo mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông 2018 một cách hiệu quả, dễ dàng. “AI không thay thế vai trò của người thầy, mà trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực, góp phần kiến tạo môi trường giáo dục hiện đại, cá nhân hóa và giàu tính tương tác. Điều quan trọng là chính giáo viên phải dẫn dắt, gợi mở để học sinh vận dụng AI một cách hiệu quả trong việc học, kích thích các em tính chủ động, tự học, say mê tìm tòi kiến thức…, tránh lạm dụng”, cô Vi nhìn nhận.
Bài, ảnh: Thành Nam
Bình luận (0)