Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một công cụ hỗ trợ học tập ngày càng phổ biến đối với học sinh THPT. Đặc biệt, trong giai đoạn ôn thi tốt nghiệp THPT – thời điểm đòi hỏi sự tập trung cao độ và chiến lược học tập hợp lý – AI mang lại nhiều tiện ích thiết thực.
Sự tiện lợi của việc ứng dụng AI vào ôn thi
Trước hết, AI giúp học sinh tiếp cận nguồn tri thức phong phú một cách nhanh chóng. Thay vì phải tra cứu nhiều tài liệu khác nhau, học sinh chỉ cần đặt câu hỏi và nhận được câu trả lời gần như ngay lập tức. Bên cạnh đó, AI còn có khả năng cá nhân hóa việc học. Dựa trên trình độ và nhu cầu của từng người, AI có thể gợi ý lộ trình ôn tập phù hợp, cung cấp bài tập từ dễ đến khó, giúp học sinh tiến bộ từng bước. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp đáp án, AI còn giải thích chi tiết từng bước làm, từ đó giúp người học hiểu bản chất vấn đề thay vì học thuộc lòng.
Một ưu điểm nổi bật khác là tính linh hoạt về thời gian và không gian. Học sinh có thể học mọi lúc, mọi nơi, không bị giới hạn bởi lịch học hay điều kiện địa lý. Điều này đặc biệt hữu ích với những em ở vùng sâu, vùng xa hoặc không có điều kiện học thêm. Ngoài ra, AI còn hỗ trợ luyện đề với số lượng lớn, cập nhật theo cấu trúc đề thi mới, giúp học sinh làm quen với dạng đề và rèn luyện kỹ năng làm bài.
PGS.TS Trần Thành Nam (Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục – ĐH Quốc gia Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý – giáo dục Việt Nam) cho biết: “Tâm lý thí sinh thường hoang mang trước mỗi mùa thi, nhất là trong thời đại bùng nổ thông tin có rất nhiều tri thức trên mạng, nên càng học có thể lại càng thấy mông lung. Thí sinh cần tự tin, vì năng lực không hình thành trong một ngày mà được tích lũy nhiều năm rồi. Trước kỳ thi và ở giai đoạn nước rút này chỉ cần chuẩn bị sức khỏe và tinh thần để bước vào phòng thi nhẹ nhàng”.
Cách vận dụng AI ôn thi toán, văn và tiếng Anh
Đối với môn toán, nhiều giáo viên dạy toán cho rằng môn học đòi hỏi tư duy logic và kỹ năng giải bài, AI là một trợ thủ đắc lực. Học sinh có thể nhập đề bài để AI hướng dẫn cách giải từng bước, từ việc phân tích đề, lựa chọn phương pháp đến trình bày lời giải. Điều quan trọng là không nên chỉ xem đáp án, mà cần chủ động thử làm trước, sau đó đối chiếu với lời giải của AI để rút kinh nghiệm. Ngoài ra, AI còn có thể tạo ra nhiều bài tập tương tự, giúp học sinh luyện tập chuyên sâu theo từng dạng toán như hàm số, tích phân, xác suất – thống kê…
Với môn ngữ văn, AI hỗ trợ rất tốt trong việc hình thành ý tưởng và rèn luyện kỹ năng viết. Học sinh có thể nhờ AI gợi ý dàn ý cho một đề bài nghị luận, cung cấp dẫn chứng phù hợp hoặc chỉnh sửa lỗi diễn đạt. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng văn chương là lĩnh vực đề cao cảm xúc và cá tính sáng tạo, vì vậy không nên sao chép máy móc các bài viết do AI tạo ra. ThS. Nguyễn Văn Trung (giáo viên ngữ văn tại một trường THPT ở phường Đức Nhuận, TP.HCM) nói: “Thay vào đó, học sinh nên xem đó là tài liệu tham khảo để hoàn thiện bài viết của riêng mình. Việc luyện viết thường xuyên, kết hợp với phản hồi từ AI, sẽ giúp nâng cao khả năng diễn đạt và lập luận”.
Đối với môn tiếng Anh, AI phát huy hiệu quả rõ rệt trong việc hỗ trợ học toàn diện các kỹ năng. Cô H.N. (giáo viên tiếng Anh tại một trường THPT ở phường Tây Thạnh, TP.HCM) nói: “Học sinh có thể luyện từ vựng thông qua các bài tập tương tác, học ngữ pháp với giải thích chi tiết, hoặc luyện viết bằng cách nhờ AI sửa lỗi và gợi ý cách diễn đạt tự nhiên hơn. Ngoài ra, một số công cụ AI còn hỗ trợ luyện phát âm và giao tiếp, giúp học sinh cải thiện kỹ năng nghe – nói, vốn là điểm yếu của nhiều em”. Việc sử dụng AI như một “người bạn đồng hành” trong học ngoại ngữ sẽ giúp quá trình học trở nên sinh động và hiệu quả hơn.
Nhìn chung, điểm mấu chốt khi vận dụng AI vào học tập là phải có sự chủ động và chọn lọc. AI không thể thay thế hoàn toàn vai trò của giáo viên hay sách giáo khoa, nhưng nếu biết kết hợp hợp lý, đây sẽ là một công cụ hỗ trợ vô cùng mạnh mẽ.
Khuyến cáo: Để AI không trở thành “con dao hai lưỡi”
Để sử dụng AI hiệu quả trong quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT, học sinh cần lưu ý một số điểm quan trọng. Trước hết, phải xác định rõ AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải là “phao cứu sinh”. Việc học vẫn cần dựa trên nền tảng kiến thức cơ bản, sự nỗ lực và tính tự giác của bản thân. Nếu quá phụ thuộc vào AI, học sinh dễ mất đi khả năng tư duy độc lập và kỹ năng tự giải quyết vấn đề. Đưa ra lời khuyên về việc áp dụng AI như thế nào để ôn tập, trong một buổi tư vấn tuyển sinh, TS. Phạm Huy Hiệu (giảng viên, nhà nghiên cứu và Giám đốc khoa học tại Trường ĐH VinUni) cho biết, vai trò của AI có 2 hệ, là “quyết định” và “hỗ trợ”. Nếu là hệ “quyết định” thì có thể thay thế con người, nếu “hỗ trợ” thì không thay thế. Với công nghệ hiện nay thì AI chỉ là vai trò hỗ trợ, chưa thể thay thế thầy cô được. Thầy cô là người truyền cảm hứng, tạo động lực cho học sinh.
TS.Hiệu cho rằng khi sử dụng AI cần phân loại theo mức độ khác nhau, trong đó có 4 mức độ: tuyệt đối không sử dụng (trong khi thi); sử dụng khám phá, lập kế hoạch phát triển ý tưởng; hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ; sử dụng bất cứ việc gì. Đối với học sinh, theo TS. Hiệu, nên sử dụng AI để tìm kiếm thông tin nhanh hơn, diễn giải các khái niệm và tìm lời giải. Tuy nhiên, đối với việc tìm lời giải (đưa đề bài để giải) là cách không khuyến khích vì nếu lạm dụng việc này sẽ làm mất khả năng tư duy.
Bên cạnh đó, học sinh cần biết kiểm chứng thông tin. Mặc dù AI có khả năng cung cấp thông tin nhanh chóng, nhưng không phải lúc nào cũng chính xác tuyệt đối. Do đó, học sinh nên đối chiếu với sách giáo khoa, tài liệu chính thống hoặc hỏi ý kiến giáo viên khi cần thiết. Cần sử dụng AI một cách có kế hoạch. Thay vì sử dụng tùy hứng, học sinh nên xây dựng thời gian biểu rõ ràng, kết hợp giữa học với AI và tự học truyền thống. Ví dụ, có thể dùng AI để giải đáp thắc mắc sau khi tự học, hoặc luyện đề vào những khung giờ cố định.
Cuối cùng, yếu tố đạo đức học tập cũng rất quan trọng. Học sinh không nên lạm dụng AI để gian lận trong kiểm tra, thi cử hoặc sao chép bài làm. Việc sử dụng AI đúng cách không chỉ giúp nâng cao kết quả học tập mà còn góp phần hình thành thái độ học tập trung thực, nghiêm túc.
Tóm lại, AI đang mở ra nhiều cơ hội mới trong việc học tập và ôn thi tốt nghiệp THPT. Nếu được sử dụng đúng cách, đây sẽ là “trợ lý thông minh” giúp học sinh học hiệu quả hơn, tự tin hơn trước kỳ thi quan trọng. Tuy nhiên, chìa khóa thành công vẫn nằm ở sự chủ động, ý thức và nỗ lực không ngừng của mỗi người học.
Trần Nhân Trung
Bình luận (0)