Nhằm giúp người nông dân bớt vất vả trong việc canh con nước hồ nuôi tôm, một nhóm học sinh THPT ở Đà Nẵng đã xây dựng mô hình ứng dụng IoT kết hợp công nghệ biofloc, giúp theo dõi và điều khiển ao nuôi tôm ngay trên điện thoại. Từ nỗi lo tôm chết trắng sau một đêm vì biến động môi trường nước, các em đang mở ra một hướng đi mới, đưa nghề nuôi tôm bước vào quỹ đạo số hóa, giảm rủi ro và hướng tới phát triển bền vững.
Nỗi lo thường trực của người nuôi tôm
“Thứ người nuôi tôm sợ nhất không phải bão hay dịch bệnh mà là một buổi sáng yên tĩnh. Sau một đêm tưởng chừng bình thường, người nuôi bước ra ao, không có dấu hiệu bất thường nào rõ rệt, nhưng tôm đã chết hàng loạt. Không một dấu hiệu báo trước, chỉ là những biến động âm thầm của môi trường nước như oxy sụt giảm, pH lệch chuẩn, khí độc tích tụ. Vậy là trắng tay!”. Câu nói của một người dân nuôi tôm hằn sâu trong tâm trí nhóm học sinh Nguyễn Lê Nhật Quyên, Lê Đức Anh Huy và Phan Nguyễn Phương Nhi, học sinh Trường THPT Nguyễn Văn Thoại (phường Hòa Xuân, TP.Đà Nẵng) suốt nhiều ngày liền. Anh Huy cho biết, qua tìm hiểu, với nhiều hộ nuôi nhỏ lẻ, việc theo dõi ao nuôi vẫn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm. Mà kinh nghiệm, trong những điều kiện thời tiết ngày càng cực đoan và môi trường biến động nhanh, đôi khi trở nên quá chậm. Từ trăn trở đó, nhóm đã chỉ ra hàng loạt vấn đề: ô nhiễm nước do thức ăn dư thừa, việc theo dõi thủ công gây sai lệch, chi phí điện năng cao và đặc biệt là sự bị động trước những thay đổi khó lường của tự nhiên. “Vì sao trong một thành phố đang hướng tới công nghệ như Đà Nẵng, người nuôi tôm vẫn phải đánh cược cả gia tài vào sự may rủi của con nước mỗi đêm?”, câu hỏi của các em không chỉ là mở đầu cho một đề tài mà còn gợi mở về cách tiếp cận mới.
Đưa ao nuôi lên… điện thoại
Từ thực tế đó, nhóm học sinh đề xuất mô hình nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ IoT kết hợp biofloc. Đây là một giải pháp không quá xa vời về công nghệ nhưng có tính ứng dụng cao. Điểm cốt lõi của mô hình là hệ thống cảm biến có thể đo đồng thời nhiều chỉ số môi trường nước như pH, nhiệt độ, độ mặn, TDS… Dữ liệu được truyền trực tiếp về điện thoại thông qua ứng dụng, cho phép người nuôi theo dõi liên tục mà không cần túc trực bên ao. “Chúng em muốn việc quản lý ao nuôi không còn phụ thuộc vào cảm tính mà trở thành một hệ thống có thể kiểm soát và dự báo”, Anh Huy chia sẻ.
Không dừng lại ở việc giám sát, hệ thống còn cho phép điều khiển từ xa các thiết bị như máy sục khí, quạt nước, máy bơm điều chỉnh pH hay hệ thống cho ăn tự động. Khi các chỉ số môi trường thay đổi, người nuôi có thể can thiệp ngay lập tức, thay vì phát hiện khi đã quá muộn. Một điểm đáng chú ý khác là việc kết hợp năng lượng mặt trời với điện lưới, giúp giảm đáng kể chi phí vận hành cho nhiều hộ nuôi nhỏ. Song song đó, công nghệ biofloc được tích hợp nhằm xử lý chất thải ngay trong ao, giảm ô nhiễm và tận dụng nguồn dinh dưỡng tự nhiên. Theo nhóm học sinh, đây chính là hướng đi “xanh” không chỉ trên lý thuyết mà có thể áp dụng trong thực tế sản xuất. “Việc sử dụng công nghệ biofloc giúp các vi sinh vật xử lý chất thải ngay trong ao nuôi, nhờ đó giảm ô nhiễm nguồn nước và hạn chế việc xả nước thải ra môi trường; Các chất hữu cơ trong ao sẽ được chuyển hóa thành nguồn thức ăn tự nhiên giàu dinh dưỡng cho tôm cá, giúp người nuôi giảm chi phí thức ăn và tận dụng tối đa nguồn dinh dưỡng có sẵn; Đồng thời, hệ thống kết hợp năng lượng mặt trời với công nghệ IoT, giúp theo dõi các chỉ số môi trường nước và tự động điều chỉnh khi có thay đổi, từ đó tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả nuôi trồng. Chúng em mong rằng mô hình này không chỉ là một ý tưởng trong cuộc thi mà có thể trở thành giải pháp thực tế, giúp người nuôi giảm rủi ro và phát triển bền vững”, Nhật Quyên bày tỏ.
Dự án xuất sắc giành giải nhất cuộc thi “Danang Green Future Solutions – Sáng kiến xanh cho Đà Nẵng đáng sống” năm 2026 do Thành đoàn Đà Nẵng phối hợp Đại học Swinburne tổ chức. Tuy nhiên, giá trị của đề tài không nằm ở giải thưởng. Điều đáng quý là ở cách những học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường đã bước ra khỏi phạm vi lớp học, đi vào đời sống, lắng nghe và tìm cách giải quyết những vấn đề rất cụ thể của cộng đồng, xã hội.
Chia sẻ thêm về đề tài, Anh Huy cho biết: “Dự án của chúng em không chỉ giúp tăng năng suất và giá trị kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển thủy sản bền vững cho người nuôi tôm trên địa bàn TP.Đà Nẵng. Chúng em mong rằng mô hình này không chỉ là một ý tưởng trong cuộc thi mà có thể trở thành một giải pháp thực tế góp phần xây dựng Đà Nẵng xanh và bền vững hơn trong tương lai”.
Vĩnh Yên
Bình luận (0)