Chiều 13-5-2026, Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) TP.Cần Thơ và Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) tổ chức sơ kết kết quả đánh giá tuân thủ quy trình canh tác lúa 1 triệu hécta, hướng tới cấp nhãn hiệu Gạo Việt xanh phát thải thấp, thông qua công cụ số ViRiCert.
Trong giai đoạn 2024-2025, các địa phương vùng ĐBSCL đã triển khai quy trình kỹ thuật canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp theo Quyết định số 4043/QĐ-BNN-TT của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường). Trong đó TP.Cần Thơ là địa phương đầu tiên ở ĐBSCL ứng dụng công cụ số ViRiCert để đánh giá mức độ áp dụng quy trình, phục vụ xây dựng nhãn hiệu Gạo Việt xanh phát thải thấp.
PGS.TS Nguyễn Văn Hùng – Chuyên gia IRRI, cho biết: Phương pháp đánh giá của công cụ ViRiCert đã thiết kế hệ thống chấm điểm dựa trên 10 khâu thực hành quan trọng của quy trình sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp, từ quản lý nước trước vụ, làm đất, gieo sạ, bón phân, quản lý dịch hại đến thu hoạch và xử lý rơm rạ… Thông qua công cụ ViRiCert, dữ liệu canh tác của nông dân và hợp tác xã (HTX) được cập nhật, quản lý và xác thực theo các tiêu chí kỹ thuật của Đề án 1 triệu hécta.
Hoạt động đánh giá bằng công cụ số ViRiCert được Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP.Cần Thơ triển khai thí điểm tại 11 HTX với sự phối hợp giữa Vietrisa và sự hỗ trợ kỹ thuật từ IRRI. Đây là những HTX có quy mô và trình độ sản xuất tốt và cam kết thực hiện Đề án 1 triệu hécta gắn với xây dựng nhãn hiệu Gạo Việt xanh phát thải thấp. Kết quả, Cần Thơ ghi nhận 3 HTX có tinh thần chủ động đổi mới, tích cực áp dụng quy trình canh tác bền vững với bà con nông dân, gồm: HTX nông nghiệp Thành Công (xã Trường Khánh), HTX sản xuất lúa Nghĩa Thắng (phường Mỹ Xuyên) và HTX nông nghiệp Khiết Tâm (xã Thạnh An).
Bà Nguyễn Thị Giang – Phó Giám đốc Sở NN-MT TP.Cần Thơ nhận định, thông qua thí điểm, các HTX đã từng bước tiếp cận phương thức quản lý sản xuất dựa trên dữ liệu. Ứng dụng công cụ số giúp nâng cao độ tin cậy của dữ liệu sản xuất. Điều này hỗ trợ các cơ quan quản lý và hợp tác xã theo dõi quá trình thực hiện quy trình canh tác một cách hiệu quả, nhất quán hơn so với các phương thức ghi chép truyền thống. Quan trọng hơn, tư duy của người nông dân có sự chuyển biến rõ rệt khi quan tâm nhiều hơn đến việc ghi chép nhật ký đồng ruộng, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sản xuất.
Trong bối cảnh ngành lúa gạo đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh, việc xây dựng công cụ đánh giá tuân thủ quy trình canh tác được xem là cơ sở cốt lõi để nâng cao giá trị hạt gạo và tăng cường tính minh bạch. Công cụ ViRiCert đã đáp ứng yêu cầu này.
Tại hội thảo, các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hợp tác xã thảo luận về việc hoàn thiện tiêu chí đánh giá và chuẩn hóa dữ liệu canh tác, nhằm xây dựng một lộ trình cụ thể cho việc cấp nhãn hiệu “Gạo Việt Xanh phát thải thấp” trên thực địa. Ông Lê Thanh Tùng – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VIETRISA khẳng định: “Gạo Việt Xanh phát thải thấp” không đơn thuần là một nhãn hiệu thương mại, mà là cam kết về chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm môi trường của ngành lúa gạo Việt Nam trước các yêu cầu ngày càng cao của thị trường toàn cầu về phát triển bền vững… Thời gian tới, VIETRISA sẽ tiếp tục phối hợp với IRRI và các đối tác thuộc Bộ NN&MT để hoàn thiện tiêu chuẩn cơ sở và bộ tiêu chí cấp logo chứng nhận. Việc mở rộng ứng dụng công cụ số như ViRiCert được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước tiến mới trong quản lý sản xuất, giúp ngành hàng lúa gạo Việt Nam phát triển minh bạch, bền vững và đạt giá trị gia tăng cao”.
Đan Phượng
Bình luận (0)