Để bảo vệ trẻ em, nhất là học sinh trước các nguy cơ bạo hành, xâm hại và tổn thương trên không gian mạng, nhà trường và các cơ quan liên quan cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho các em. Bên cạnh đó giúp phụ huynh nhận diện sớm các dấu hiệu tổn thương tâm lý hay cạm bẫy trực tuyến. Từ nhận thức đúng đắn, mỗi cá nhân sẽ chuyển hóa thành hành động thiết thực, thiết lập các bộ lọc nội dung an toàn trên internet và kiên quyết bài trừ các hành vi bạo lực.
Hồi chuông cảnh báo
Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận ít nhất 30 vụ bạo lực liên quan trẻ em được báo chí phản ánh, trong đó có 12 vụ bạo lực gia đình, 18 vụ bạo lực học đường và bạo lực mạng. Đơn cử như vụ bé trai 2 tuổi ở xã Hòa Hiệp (TP.HCM) bị cha dượng và mẹ ruột bạo hành dã man, gây bức xúc dư luận. Hiện bé đã qua cơn nguy kịch, đang được điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Dù bé đã ổn định, có thể ăn uống và sinh hoạt nhẹ nhưng những vết thương về thể chất, tinh thần sẽ là ký ức buồn của em. Tiếp đó, vụ bé trai 13 tuổi ở phường Dĩ An (TP.HCM) bị cha dượng bạo hành cũng khiến người dân phẫn nộ, lên án mạnh mẽ. Bạo lực trẻ em là một tội ác không thể dung thứ, để lại những vết sẹo sâu sắc về cả thể xác lẫn tinh thần cho thế hệ tương lai. Những vụ bạo hành dã man do chính người thân hay cha dượng gây ra gần đây là hồi chuông cảnh tỉnh đau xót về sự xuống cấp đạo đức và lỗ hổng trong giám sát cộng đồng. Một đứa trẻ bị bạo lực không chỉ chịu đựng nỗi đau da thịt lúc bấy giờ, mà còn phải đối mặt với những sang chấn tâm lý kéo dài suốt đời như sợ hãi, trầm cảm, hay mất niềm tin vào cuộc sống.
Nghiên cứu của UNICEF cho thấy có tới 72,4% trẻ em từ 1-14 tuổi tại Việt Nam từng bị người thân bạo hành về thể chất hoặc tinh thần, hoặc trải qua các hình thức “kỷ luật bạo lực”.
Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Trần Phương Hà, các vụ việc liên quan đến trẻ em, học sinh hiện nay đang diễn biến ngày càng phức tạp, đòi hỏi sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác phòng ngừa, hỗ trợ và bảo vệ trẻ.
Các chuyên gia nhận định áp lực công việc và cuộc sống hiện đại khiến nhiều bậc phụ huynh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, mệt mỏi. Nếu thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc, người lớn có thể vô tình tạo ra những tổn thương tâm lý cho trẻ thông qua lời nói, thái độ hoặc cách ứng xử hằng ngày. Không chỉ những tác động trực tiếp, sự thiếu quan tâm, khoảng cách trong giao tiếp gia đình hay những biến động như ly hôn, tái hôn cũng có thể khiến trẻ cảm thấy cô đơn, thiếu cảm giác an toàn. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng cha mẹ cần dành nhiều thời gian lắng nghe, đồng hành và tạo không gian chia sẻ tích cực với con.
Bà Linh Trang (chuyên gia tâm lý) cho biết nhu cầu được hỗ trợ tâm lý của trẻ em hiện nay đang gia tăng mạnh. Chỉ riêng trong tháng 4, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111 đã tiếp nhận khoảng 46.000 cuộc gọi liên quan đến trẻ em. Tuy nhiên, nguồn lực hỗ trợ vẫn còn hạn chế.
Theo bà Trang, điều quan trọng là phụ huynh cần cởi mở hơn khi nhận thấy con có dấu hiệu bất ổn tâm lý. Việc sớm lắng nghe, thấu hiểu và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn sẽ giúp trẻ được can thiệp kịp thời, tránh để tổn thương kéo dài.
Không chia sẻ thông tin của trẻ lên mạng
Bên cạnh bị bạo lực, các chuyên gia cũng cảnh báo trẻ em trong đó có lứa tuổi học sinh đang đối mặt với nhiều nguy cơ trên không gian mạng.
Thượng tá Nguyễn Bá Sơn (Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an) cho biết nhiều vụ việc xâm hại trẻ em thời gian qua có liên quan đến môi trường mạng.
Thượng tá Sơn cho hay, hiểm họa đôi khi không đến từ những đường dây tội phạm xa lạ, mà âm thầm nảy sinh từ chính sự vô tư của người lớn. “Thói quen đăng tải hình ảnh, chia sẻ những khoảnh khắc đời thường của trẻ em lên mạng xã hội tưởng chừng vô hại lại vô tình trở thành nguồn dữ liệu cho kẻ xấu khai thác, đồng thời đẩy các em vào tâm điểm của những lời bình luận độc hại và sự xâm phạm đời tư”, Thượng tá Sơn cảnh báo.
Do đó, Thượng tá Sơn khuyên, phụ huynh cần cẩn trọng khi chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân của con lên mạng xã hội bởi các đối tượng tội phạm sẽ tập trung vào thu thập các dữ liệu này phục vụ nhiều mục đích khác nhau, trong đó có hoạt động lừa đảo. “Đối tượng tội phạm sẽ biết trẻ này học ở trường lớp nào, biết đường đi lối lại, xu hướng tính cách các em ra sao”, Thượng tá Sơn nói.
Luật sư Nguyễn Trung Tín cho rằng để khắc phục tình trạng trẻ em bị xâm hại, Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý như: Bổ sung các tội danh còn thiếu vào Bộ luật Hình sự và xây dựng quy trình hướng dẫn cụ thể về việc hỗ trợ trẻ em là nạn nhân, nhân chứng trong quá trình tố tụng. Bên cạnh đó cần thực thi nghiêm chế tài đối với hành vi “biết mà không tố giác” để xóa bỏ văn hóa im lặng. Về phía gia đình, phụ huynh cần thay đổi triết lý giáo dục, thay đổi quan niệm “thương cho roi cho vọt”. Cần chuyển đổi từ việc dạy trẻ bằng đòn roi sang đối thoại và giáo dục tích cực, tôn trọng quyền của trẻ em. Phát triển hệ thống dịch vụ bảo vệ, nhân rộng các mô hình đã hoạt động hiệu quả như “Mô hình một cửa” của Bệnh viện Nhi đồng 1. “Bảo vệ trẻ em không thể chỉ là khẩu hiệu hay những phản ứng tức thời sau mỗi vụ án. Chúng ta cần một hệ thống bảo vệ trẻ em vận hành xuyên suốt từ cấp Trung ương đến từng mái nhà của cộng đồng. Pháp luật phải đủ mạnh để răn đe, cơ quan chức năng phải đủ nhanh để can thiệp và mỗi cá nhân trong xã hội phải đủ dũng cảm để không im lặng trước nỗi đau của con trẻ…”, luật sư Tín chia sẻ.
Bài, ảnh: Hồ Trinh
Bình luận (0)