Để trẻ học tập tốt cũng như rèn luyện những kỹ năng sống thì sự quan tâm, khuyến khích của bố mẹ sẽ có tác dụng hơn hẳn những thúc ép hay thể hiện sự kỳ vọng thái quá. Những chia sẻ của các bậc cha mẹ dưới đây về cách dạy con rất đáng để các phụ huynh khác cùng suy ngẫm.
1. Chị Mỹ Hạnh (Thủ Đức, TP.HCM) chia sẻ: “Ở tuổi lên 5, có lần con gái Bích Ngân hỏi tôi: “Mẹ ơi, tại sao mọi người hay nhìn mẹ và cười với mẹ?”. Tôi trả lời: “Vì mẹ luôn chào hỏi và hay cười với mọi người. Nếu con cũng vui vẻ và lễ phép với mọi người, con cũng sẽ được nhiều người yêu thích như mẹ”. Cứ nghĩ giải thích với con vậy thôi chứ cháu chưa thể hiểu nhiều. Ai ngờ, mấy hôm sau, vào một buổi tối, Bích Ngân hớn hở thông báo: “Mẹ ơi, mẹ nói đúng rồi. Hôm nay đi với ba, gặp cô chú nào là bạn của ba, con cũng chào và cười. Mấy cô chú khen con ngoan và nhiều người thích con lắm”. Sau lần đó, tôi bỗng nhận ra, đừng cho rằng trẻ còn bé. Không thể cho rằng con chưa đủ trí khôn nên giải đáp qua loa những thắc mắc của con. Phải cẩn trọng lựa chọn ngôn từ, thông tin khi nói chuyện với con ngay từ khi con còn bé. Là con một, nhưng Bích Ngân không bao giờ được chúng tôi chiều chuộng hoặc đáp ứng tất cả các yêu cầu. Từ bé, trước khi đi siêu thị, vợ chồng tôi luôn đặt ra một thỏa thuận: “Con chỉ được mua một món đồ chơi, vì vậy con nên suy nghĩ xem mình cần món gì hoặc thích nhất món gì, ba mẹ không cho mua món thứ hai hoặc đổi lại, trả lại”. Vài lần đầu, cũng có khi Bích Ngân mè nheo, khóc lóc. Những lúc ấy, tôi kiên quyết dắt con rời siêu thị, không mua bất kỳ món đồ chơi nào và giải thích: “Con bị phạt vì đã không biết vâng lời. Con sẽ được mua thứ con thích trong lần đi siêu thị tuần tới”. Dứt khoát một hai lần, dần dần con cũng hiểu nên luôn thực hiện đúng thỏa thuận ban đầu”.
Anh Công Tú (Vĩnh Long) kể về cậu con trai 6 tuổi Vĩnh Duy của mình: “Thay vì ôm con do sợ con té ngã, tôi đưa ra nhiều tình huống khác nhau và giải thích cho con biết những hậu quả xấu nhất. Ví dụ: Nếu chạy nhảy khi lên xuống cầu thang, con có thể té ngã. Đạp xe quá nhanh, con cũng sẽ không thắng kịp và té xe. Đứng gần bếp khi người lớn nấu ăn, con thể bị phỏng dầu mỡ, nước sôi bắn vào người… Khi có chuyện gì xảy ra, tôi liên kết ngay với những điều đã nói với cháu. Chẳng hạn cháu bị té xe đạp, tôi nhắc: “Vì con không nghe lời người lớn, đạp xe quá nhanh nên mới ngã!”. Cháu có thể té ngã, trầy xước, nhưng tôi quan niệm đó cũng là những trải nghiệm để con trưởng thành và hiểu rằng những lời dạy của bố mẹ không bao giờ là vô nghĩa. Tâm lý trẻ nào cũng luôn muốn được khen ngợi khi làm việc tốt. Với Vĩnh Duy thì lời khen càng có “giá trị” hơn. Trước đó, con có tính hơi ích kỷ, không muốn chia sẻ đồ chơi với bạn bè, anh em họ. Ban đầu, vợ chồng tôi cũng hơi bối rối trước sự ích kỷ của con. Cách “giải tỏa” sự ích kỷ của con hóa ra hết sức đơn giản. Em bé hàng xóm sang chơi và rất mê chiếc xe lửa của Vĩnh Duy nhưng con lại khư khư giữ đồ chơi của mình. Hơi giận con, nhưng tôi quay sang dỗ dành em bé: “Con chờ chút xíu anh Duy sẽ cho nhé. Anh Duy lớn rồi, biết thương em lắm chứ không ích kỷ đâu”. Thật bất ngờ, con cho em đồ chơi thật. Khi đó, tôi mới thật sự hiểu những lời khuyên dành cho cha mẹ: Khen ngợi là cách khuyến khích trẻ hoàn thiện mình. Lời khen đúng lúc, đúng mức sẽ giúp trẻ thêm niềm tin và nỗ lực trở thành người tốt. Quan niệm của vợ chồng tôi là không đặt quá nhiều kỳ vọng vào con. Chúng tôi chỉ mong con có tấm lòng nhân ái, biết thương yêu, chia sẻ với mọi người…”.
2. Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A cho biết, ngay cả khi còn nhỏ, hãy rèn luyện cho trẻ sự độc lập, đối mặt với những thách thức, để trẻ có được khả năng giải quyết vấn đề, khả năng suy nghĩ độc lập, và hình thành được tính cách kiên cường để tự bảo vệ trước những khó khăn không lường trước được trong tương lai. Và hơn nữa, giúp trẻ hình thành được khả năng làm chủ cảm xúc của mình.
Có không ít phụ huynh muốn con phải học theo sở thích, nguyện vọng của mình, theo đuổi những ước mơ của họ hay phấn đấu đạt được những thứ họ muốn. Họ quên mất rằng, để con cái trưởng thành, thành đạt, không phải đặt lên vai con quá nhiều kỳ vọng mà phải giúp con học cách tự đưa ra các quyết định, suy nghĩ cho bản thân và có trách nhiệm với các hành động của mình. Vì thế, để trẻ học tập tốt, sự quan tâm, khuyến khích của bố mẹ sẽ có tác dụng hơn hẳn những thúc ép hay thể hiện sự kỳ vọng thái quá. Các bậc phụ huynh cần để trẻ có thời gian vui chơi, khám phá cuộc sống xung quanh cũng như học những kỹ năng sống, giao tiếp chứ không chỉ chăm chăm phấn đấu cho bảng điểm. Ngoài ra, cha mẹ nên gần gũi để hiểu được cảm xúc, mong muốn của trẻ rồi từ đó, động viên, giúp con phát triển thế mạnh của mình.
Minh Châu
Bình luận (0)