Sáng 29-5, Sở Văn hóa TP.HCM đã tổ chức Hội nghị “Thực trạng và giải pháp xây dựng, phát triển hệ thống bảo tàng tại TP.HCM”.
Ông Nguyễn Minh Nhựt – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM – cho biết, TP.HCM là địa phương có hệ thống bảo tàng hình thành từ rất sớm, trong đó Bảo tàng TP.HCM có lịch sử gần 100 năm. Hiện TP có tổng cộng 25 bảo tàng, gồm 14 bảo tàng công lập và 11 bảo tàng ngoài công lập. Trong số 14 bảo tàng công lập có 9 bảo tàng trực thuộc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, 5 bảo tàng thuộc các bộ ngành Trung ương đóng trên địa bàn.
“Trong tổng số 18 bảo tàng hạng I quốc gia, riêng TP đã có 7 bảo tàng, chiếm gần 40%. Đồng thời, 7 bảo tàng của TP cũng tham gia Hội đồng Bảo tàng quốc tế ICOM Việt Nam”, ông Nhựt nhấn mạnh.
Ông Nhựt đánh giá trong khoảng 5 năm trở lại đây, dù chịu ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, hệ thống bảo tàng TP vẫn phục vụ gần 13,5 triệu lượt khách, trong đó có gần 4 triệu lượt khách quốc tế.
Tuy nhiên, theo ông Nhựt, bên cạnh những kết quả đạt được, hệ thống bảo tàng vẫn cần tiếp tục đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của TP.
TS. Nguyễn Thị Hậu – Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM – cho rằng, quá trình đô thị hóa và mở rộng không gian phát triển đang đặt ra yêu cầu phải tái cấu trúc hệ thống bảo tàng theo hướng kết nối và đa trung tâm hơn.
Theo bà, dù TP.HCM sở hữu mạng lưới bảo tàng khá đa dạng nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế như nội dung trùng lặp, hình thức trưng bày đơn điệu, thiếu sự kết nối giữa các bảo tàng cũng như chưa tạo được trải nghiệm hấp dẫn cho công chúng. Nhiều bảo tàng hiện vẫn thiên về trưng bày hiện vật hơn là kể chuyện và diễn giải lịch sử.
Bà đề xuất xây dựng hệ sinh thái bảo tàng gồm bốn thành phần: bảo tàng trung tâm đóng vai trò “bộ não” kể câu chuyện tổng thể về đô thị; các bảo tàng chuyên đề theo từng lĩnh vực; không gian di sản cộng đồng như chợ, hẻm, làng nghề – nơi được xem là “bảo tàng sống”; cùng hệ thống bảo tàng số ứng dụng công nghệ thực tế ảo, dữ liệu mở và bản đồ di sản.
Ông Phạm Đình Phong – Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – đánh giá, TP.HCM là địa phương có hoạt động bảo tàng năng động, đổi mới và tiếp cận nhanh với xu hướng phát triển bảo tàng hiện đại trên thế giới.
Ông cho biết nhiều quốc gia như Pháp, Anh, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore hiện tập trung phát triển bảo tàng theo hướng ứng dụng công nghệ số, thực tế ảo, AI, hologram và dữ liệu mở nhằm nâng cao trải nghiệm công chúng. Đồng thời, bảo tàng ngày càng được xem là trung tâm văn hóa sáng tạo, gắn với giáo dục, du lịch văn hóa, kinh tế đêm và công nghiệp văn hóa.
Theo ông Phong, hệ thống bảo tàng tại TP.HCM thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực như số hóa dữ liệu hiện vật, triển khai trưng bày 3D, ứng dụng audio guide, đổi mới hoạt động giáo dục di sản. Một số đơn vị đã tiếp cận khá nhanh với mô hình bảo tàng hiện đại như Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, Bảo tàng TP.HCM, Bảo tàng Lịch sử TP.HCM hay Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh TP.HCM.
Ông Phong đề nghị Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM tiếp tục quan tâm đầu tư xây dựng các bảo tàng hiện đại, chú trọng thiết kế trưng bày tương tác, ứng dụng công nghệ số và nâng cao chất lượng phục vụ khách tham quan.
Hồ Trinh
Bình luận (0)