“Chở bao nhiêu đạo, thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian, bút chẳng tà” (Nguyễn Đình Chiểu), không hiểu sao thời đi học, tôi lại có ấn tượng sâu sắc với hai câu thơ ấy. Thời gian trôi, tôi trở thành thầy giáo và rồi lại ‘có duyên” với việc viết báo. Tôi thật sự hạnh phúc với hai nghề đều “cầm bút” này.
Sau một thời gian dài vừa dạy học vừa viết báo, tôi nhận ra giữa nghề giáo và nghề báo có nhiều điểm tương đồng và hai nghề đã hỗ trợ, bổ sung cho nhau rất nhiều. Điểm tương đồng dễ nhận thấy nhất giữa nghề giáo và nghề báo là cả hai nghề đều làm công tác tư tưởng, văn hóa và giáo dục con người. Người thầy truyền đạt kiến thức, giáo dục phẩm chất cho học sinh thông qua các bài giảng, trong các hoạt động ở trường lớp. Người viết báo cũng lan truyền kiến thức, giáo dục bằng cách cung cấp thông tin chính xác, định hướng nhận thức và hình thành những giá trị tích cực trong xã hội thông qua các bài viết. Cho dù sử dụng những hình thức, phương thức khác nhau nhưng mục tiêu cuối cùng của cả hai nghề đều hướng đến việc nâng cao hiểu biết và hoàn thiện phẩm chất, nhân cách cho con người. Một điểm tương đồng khác là cả hai nghề đều lấy chữ “tâm” và chữ “trách nhiệm” làm nền tảng. Người thầy phải có trách nhiệm với từng bài giảng, từng lời khuyên răn, dạy dỗ dành cho học sinh bởi những tác động ấy có thể ảnh hưởng lâu dài đến tương lai của các em. Nhà báo cũng như thế, họ phải chịu trách nhiệm đối với từng thông tin được đăng tải. Một bài báo thiếu chính xác, lệch chuẩn mực đạo đức có thể ảnh hưởng xấu đến cá nhân, tổ chức và xã hội. Chính vì thế, cả nhà giáo và nhà báo đều cần giữ vững đạo đức nghề nghiệp, tính trung thực và tinh thần trách nhiệm cao trong nghề nghiệp của mình. Ngoài ra, người làm hai nghề này đều phải không ngừng học tập, nghiên cứu và sáng tạo, đổi mới. Hiện nay, đời sống xã hội phát triển từng ngày kéo theo sự thay đổi nhanh chóng của tri thức và công nghệ. Người thầy muốn giảng dạy hiệu quả phải thường xuyên cập nhật kiến thức mới, đổi mới phương pháp dạy học. Nhà báo muốn có những bài viết chất lượng cũng phải liên tục học hỏi, nghiên cứu và thích ứng với xu thế truyền thông hiện đại. Việc học tập suốt đời không chỉ là yêu cầu nghề nghiệp mà còn là động lực để mỗi người hoàn thiện bản thân. Không chỉ vậy, nghề giáo và nghề báo đều có sức lan tỏa lớn trong cộng đồng. Một người thầy tận tụy có thể truyền cảm hứng học tập, khơi dậy ước mơ, định hướng tương lai cho nhiều thế hệ học sinh và có thể làm thay đổi một con người theo hướng tích cực hơn. Một bài báo hay có thể tạo nên những chuyển biến tích cực trong nhận thức xã hội, cổ vũ những điều tốt đẹp và đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực. Chính sức ảnh hưởng ấy khiến cả hai nghề đều mang ý nghĩa xã hội sâu sắc và được cộng đồng trân trọng.
Mặt khác, nghề giáo và nghề báo còn có mối quan hệ gắn bó, hỗ trợ lẫn nhau trong thực tiễn. Báo chí là cầu nối quan trọng giúp lan tỏa những giá trị tốt đẹp của giáo dục. Thông qua các bài viết, phóng sự, chuyên đề về giáo dục, báo chí phản ánh những thành tựu, phương pháp, kỹ thuật dạy học hay, tấm gương nhà giáo tiêu biểu và những học sinh vượt khó vươn lên trong học tập. Những thông tin tích cực ấy góp phần tạo động lực cho ngành giáo dục, đồng thời khơi dậy sự quan tâm của toàn xã hội đối với sự nghiệp trồng người. Báo chí còn là kênh thông tin hữu ích giúp đội ngũ giáo viên cập nhật kiến thức và nắm bắt các vấn đề thời sự. Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức sách giáo khoa mà còn cần giúp học sinh hiểu biết về cuộc sống xung quanh. Những thông tin chính thống từ báo chí giúp giáo viên làm phong phú bài giảng, liên hệ thực tiễn sinh động hơn và góp phần hình thành năng lực, phẩm chất cho học sinh. Giáo dục cũng là nguồn cảm hứng và chất liệu phong phú cho báo chí. Môi trường học đường luôn chứa đựng nhiều câu chuyện nhân văn, những tấm gương vượt khó, những sáng kiến đổi mới và những vấn đề xã hội cần được quan tâm. Các nhà giáo với kinh nghiệm thực tiễn của mình có thể cung cấp thông tin, góc nhìn chuyên môn và những phân tích sâu sắc, giúp báo chí phản ánh khách quan, toàn diện hơn về lĩnh vực giáo dục. Trong thời đại chuyển đổi số, vai trò phối hợp giữa nhà giáo và nhà báo càng trở nên cần thiết. Trước sự xuất hiện của nhiều nguồn thông tin đa chiều, thậm chí là thông tin sai lệch trên không gian mạng, cả giáo viên và nhà báo đều có trách nhiệm giúp người học và công chúng nâng cao kỹ năng tiếp nhận, chọn lọc và kiểm chứng thông tin. Đây chính là sự kết hợp giữa giáo dục và truyền thông nhằm xây dựng một xã hội học tập, một môi trường thông tin lành mạnh và văn minh. Thực tế cho thấy, nhiều nhà giáo đồng thời là cộng tác viên báo chí, thường xuyên viết bài chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy, phản ánh thực tiễn giáo dục hoặc đóng góp ý kiến xây dựng chính sách. Ngược lại, nhiều nhà báo bằng những bài báo tâm huyết, sâu sắc đã trở thành những “người thầy đặc biệt”, truyền cảm hứng học tập và giáo dục các giá trị sống cho cộng đồng. Điều đó cho thấy ranh giới giữa hai nghề đôi khi không hoàn toàn tách biệt mà có thể bổ trợ cho nhau một cách hiệu quả. Dù hoạt động ở những lĩnh vực khác nhau, nhà giáo và nhà báo đều hướng tới mục tiêu chung là phục vụ con người và phụng sự xã hội. Cả hai nghề đều góp phần hình thành tri thức, xây dựng nhân cách, bồi dưỡng tinh thần trách nhiệm công dân và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống. Người thầy gieo những hạt giống tri thức trong tâm hồn học sinh. Nhà báo mang những hạt giống ấy đến với cộng đồng bằng sức mạnh của truyền thông. Một bên góp phần đào tạo con người từ trong nhà trường, một bên tác động đến nhận thức xã hội trên phạm vi cộng đồng. Sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục và báo chí sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước trong thời đại mới.
Chính sự tương đồng và bổ trợ cho nhau của nghề giáo và nghề báo, tôi đã có những bài viết lan tỏa trong cộng đồng, được nhiều bạn đọc quan tâm như “Đặt chữ tâm trong từng tiết dạy”, “Hãy dạy trẻ yêu thương cuộc sống”, “Từ cô độc đến vô cảm”… Đồng thời, tôi cũng đạt được nhiều thành tựu trong nghề dạy học của mình. Có thể nói, nghề giáo và nghề báo đã giúp tôi trưởng thành, tự tin, bản lĩnh và lạc quan, hạnh phúc hơn trong cuộc sống của mình.
Lê Phương Trí
Bình luận (0)