Trong dòng chảy văn hóa Việt Nam có những hình ảnh đã trở nên quen thuộc và thân thương, gắn liền với bản sắc của dân tộc. Trong đó, chiếc áo dài với vẻ đẹp thanh lịch và tinh tế từ lâu đã hiện diện như một dấu ấn đặc biệt của văn hóa Việt Nam, được trân trọng gìn giữ. Áo dài đã trở thành cầu nối văn hóa, giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về đất nước và con người Việt Nam.
Đó là khẳng định của các diễn giả tại tọa đàm “Áo dài Việt – Di sản dân tộc Việt, hội nhập quốc tế” diễn ra trong khuôn khổ Lễ hội Áo dài TP.HCM lần thứ 12 năm 2026 tại TP.HCM.
Biểu tượng văn hóa
Bà Trịnh Thị Thanh – Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM – khẳng định, áo dài Việt Nam qua nhiều thế hệ đã trở thành biểu tượng văn hóa, kết tinh lịch sử, thẩm mỹ và tâm hồn dân tộc Việt Nam. Từ triều phục cung đình đến cuộc sống đời thường, từ bục giảng, công sở đến diễn đàn ngoại giao quốc tế, áo dài luôn là dấu ấn, hiện diện Việt Nam mềm mại nhưng mạnh mẽ, kín đáo mà đầy tự tin.
Theo bà Thanh, khi nói về di sản chúng ta không chỉ nói những gì lưu giữ trong bảo tàng hay trong ký ức mà là những giá trị được trao truyền, được tiếp tục thực hành và được sáng tạo trong đời sống hôm nay. Áo dài vì thế đã trở thành di sản sống, là biểu tượng vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi các nền văn hóa giao thoa áo dài vẫn giữ vị trí quan trọng. Điều này được minh chứng qua các tuần lễ văn hóa, các sự kiện ngoại giao, áo dài không chỉ đại diện cho thời trang mà còn đại diện cho hình ảnh đất nước Việt Nam – một đất nước giàu truyền thống, nhiều đặc trưng, đồng thời rất sáng tạo và cởi mở. Điều này cho thấy, hội nhập không làm mất đi bản sắc mà chính hội nhập để chúng ta tiếp thu được nhiều tinh hoa văn hóa của nhân loại, đồng thời tôn thêm bản sắc của dân tộc mình. “Áo dài không chỉ là trang phục truyền thống mà còn là di sản văn hóa sống của dân tộc Việt Nam. Trong thời đại hội nhập quốc tế, áo dài ngày càng trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế. Khi áo dài được mặc với niềm tự hào và được giới thiệu bằng sự trân trọng, giá trị của áo dài sẽ vượt qua biên giới”, bà Thanh chia sẻ.
Nhà thiết kế Trung Đinh cho biết, ông đã nhiều lần làm việc với người mẫu quốc tế và sinh viên nước ngoài nên cảm nhận được sự thích thú của họ đối với chiếc áo dài Việt Nam. Ông cho rằng, văn hóa chỉ thật sự sống động khi được thế hệ trẻ tiếp nhận, lan tỏa và sinh viên quốc tế chính là những đại sứ văn hóa rất đặc biệt của Việt Nam. “Trong thời đại hội nhập quốc tế, áo dài ngày càng trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế. Nếu chúng ta biết gìn giữ và phát huy thì giá trị của áo dài sẽ tiếp tục được lan tỏa rộng rãi hơn nữa”, nhà thiết kế Trung Đinh chia sẻ.
Lan tỏa rộng rãi
| Từ một trang phục truyền thống, áo dài hôm nay không chỉ hiện diện trong đời sống văn hóa mà còn từng bước khẳng định vai trò như một “cầu nối” đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Thông qua các hoạt động giao lưu, trình diễn và trải nghiệm, giá trị của áo dài tiếp tục được làm mới, lan tỏa và thích ứng với nhịp sống hiện đại. |
Bà Huỳnh Ngọc Vân – Giám đốc Bảo tàng Áo dài – cho biết, để lan tỏa áo dài đến công chúng, nhất là bạn bè quốc tế, bảo tàng thường xuyên tổ chức các chuyên đề trưng bày áo dài nhân vật theo từng mốc thời gian trong năm. Tất cả đều là hiện vật của các cá nhân có nhiều đóng góp cho đất nước trao tặng. Trong số đó có nhiều chiếc áo dài gắn với hành trình ngoại giao của các nữ lãnh đạo, đại sứ – người góp phần gìn giữ hòa bình, thúc đẩy tình hữu nghị và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới bằng chính bản sắc văn hóa dân tộc. “Điều đáng quý là khi bảo tàng ngỏ lời, các nữ ngoại giao đều sẵn sàng trao tặng những kỷ vật ý nghĩa này. Các nữ đại sứ sử dụng áo dài không chỉ là trang phục mà còn như một “vũ khí” chinh phục mọi ánh nhìn trong hoạt động ngoại giao”, bà Vân chia sẻ.
Các chuyên gia cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu đưa áo dài trở thành quốc phục và di sản văn hóa thế giới, việc hình thành những tổ chức chuyên trách để quy tụ nguồn lực là bước đi then chốt. Những đơn vị này đóng vai trò “nhạc trưởng” trong việc hệ thống hóa các giá trị lịch sử, chuẩn hóa các quy tắc thẩm mỹ để bảo vệ bản sắc trước những xu hướng cách tân quá đà. Đồng thời, đây sẽ là cầu nối đưa áo dài vào đời sống hiện đại thông qua các hoạt động sáng tạo và chương trình quảng bá tầm quốc gia, tạo sức mạnh tập thể để hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO. Nếu không có một đơn vị dẫn dắt đủ tầm, nỗ lực bảo tồn sẽ dễ bị phân tán và thiếu tính pháp lý trên trường quốc tế. Bên cạnh đó, việc lan tỏa áo dài cũng phải cần chiến lược lâu dài để xây dựng hình ảnh áo dài Việt Nam trong làng thời trang thế giới, kiến tạo một nền công nghiệp áo dài riêng mang thương hiệu Việt Nam. Muốn vậy, việc thiết kế, may mặc và quảng bá hình ảnh áo dài phải trở thành chính sách, chủ trương và hành động ở cấp quốc gia chứ không chỉ là nỗ lực đơn lẻ của một vài địa phương, tổ chức.
Kiều Khánh
Bình luận (0)