Thời gian gần đây, sự thiếu trách nhiệm của một số đơn vị làm sách đã dẫn đến nhiều “hạt sạn” trong sách và tiếp tục làm nên những câu chuyện buồn trong ngành xuất bản.
 |
| Độc giả tìm mua sách tại Hội sách TP.HCM 2016 |
Vẫn đầy “sạn”
Theo số liệu thống kê mới nhất của Cục Xuất bản, các nhà xuất bản (NXB) đã bớt chạy theo số lượng để quay ra đầu tư cho ấn phẩm nên lượng sách ra thị trường chỉ còn bằng 80% so với 6 tháng trước đó. Bản thân số sách vi phạm bị xử phạt cũng giảm gần 50% (117 xuất bản phẩm vi phạm). Một số loại sách phục vụ nhu cầu của nhiều đối tượng độc giả đã có định hướng rõ rệt trong việc lựa chọn đề tài cũng như kiểm soát nội dung. Không chỉ quản nội dung, mà nhà quản lý còn xét nét cả việc ghi rõ đối tượng, lứa tuổi phục vụ… Tuy nhiên, gần đây lại có không ít những vụ việc ồn ào bởi một số cuốn sách dùng hình ảnh cắt ghép trên mạng, đưa sai nội dung, thông tin… làm giảm uy tín của ngành xuất bản trong nước. Dường như những câu chuyện về “hạt sạn” trong sách vẫn chưa có hồi kết khi một số đơn vị, cá nhân làm sách vẫn thiếu trách nhiệm với “đứa con tinh thần” của mình. Điều này đã dẫn đến nhiều bức xúc trong dư luận.
Mới đây, cuốn sách ảnh 150 năm hình bóng Sài Gòn được giới thiệu là “tập sách quý và hiếm, một tài liệu bổ ích để hiểu thêm về sự hình thành và phát triển của Sài Gòn – TP.HCM qua 150 năm” do NXB Trẻ phát hành năm 2015, tác giả Tam Thái đã bị phát hiện có sử dụng ảnh chế từ trên mạng. Thông tin này nhanh chóng được lan truyền trên các trang mạng xã hội, gây nên một làn sóng phản đối dữ dội trước việc làm sách cẩu thả của cá nhân, đơn vị liên quan. Theo đó, trong cuốn sách có hai bức ảnh về dòng người di tản ở một sự kiện cách đây 41 năm, chen nhau trèo lên nóc tòa nhà, trên đường Thống Nhất để được trực thăng chở đi. Trong đó, bức ảnh thứ hai mô tả chiếc thang quá đầy đã bị người dùng chân đạp văng ra khiến một số người rơi tự do… được cho là hình ảnh cắt ghép ở trên mạng. Theo các chuyên gia đồ họa, tấm ảnh chỉnh sửa không phải từ một chuyên gia “có nghề” nên đã vô tình làm lộ rõ dấu vết cắt ghép rất thô thiển.
| Thiết nghĩ, ngoài những quy định về Luật Xuất bản đã có hiệu lực, các cơ quan chức năng cần có siết chặt sự quản lý hơn nữa để không còn xảy ra những câu chuyện buồn trong ngành xuất bản. Bên cạnh đó, cái tài và cái tâm của đội ngũ những người làm sách là một trong những yếu tố tiên quyết để có thể hạn chế đến mức thấp nhất những “hạt sạn” trước lúc ấn phẩm đến với bạn đọc. |
Trước đó, NXB Hồng Đức cũng đã có quyết định thu hồi cuốn sách Mười vạn câu hỏi vì sao có những thông tin, chi tiết không đúng với thực tế gây xôn xao dư luận. Theo đó, trong cuốn sách Mười vạn câu hỏi vì sao có in chi tiết “lạc đà là loài chim lớn nhất thế giới”. Bên cạnh lỗi sai cho rằng lạc đà thành… chim, cuốn Mười vạn câu hỏi vì sao còn có phần sai ở phần trả lời câu hỏi “Trứng chim gì to nhất thế giới” và khẳng định trứng lạc đà rất to, cuốn sách cũng cho biết ong là loài chim bé nhất thế giới. Ngoài ra, không ít những ấn phẩm còn mắc phải những lỗi kiến thức cơ bản khiến dư luận bức xúc trước cái tài và cái tâm của một số người làm sách hiện nay.
Chưa có hồi kết
Nhiều năm qua, không ít những trường hợp NXB phải nhận hình thức xử phạt, chế tài vì xuất bản những ấn phẩm sách sử dụng hình ảnh bừa bãi, thiếu kiểm chứng, sách đề cập nội dung sai. Đại diện Cục Xuất bản cho biết, mỗi năm đơn vị này xử lý, phát hiện, đình bản, ngừng phát hành, tiêu hủy hàng trăm cuốn sách có sai phạm.
Điều đáng nói là thị trường sách khoa học cho thiếu nhi vốn đã khan hiếm. Nhiều cuốn sách khoa học viết cho đối tượng độc giả này lại viết sai kiến thức một cách trầm trọng. Chính sự cẩu thả từ khâu biên tập đến công tác kiểm duyệt và xuất bản để bán ra thị trường thu lợi nhuận mà không chú trọng đến nội dung, chất lượng đã cho ra thị trường những ấn phẩm tai hại cho trẻ em.
Sự chấn chỉnh, siết chặt trong quản lý các đơn vị làm sách đã từng bước được thực hiện riết ráo hơn trong thời gian qua. Thế nhưng, đây vẫn còn là bài toán làm đau đầu những nhà quản lý. Đại diện Cục Xuất bản, in và phát hành từng chia sẻ: “Có những “căn bệnh” của nhiều năm trước, đã nhắc nhở nhiều lần mà vẫn chưa được chữa khỏi. Nhiều cuốn không được biên tập kỹ nên vẫn còn các sai sót về câu chữ, lỗi chính tả, thừa hoặc thiếu trang. Đặc biệt, hiện tượng xuất bản không đúng quy định về bản quyền vẫn diễn ra ở vài NXB, đối tác liên kết xuất bản”.
Thiết nghĩ, ngoài những quy định về Luật Xuất bản đã có hiệu lực, các cơ quan chức năng cần siết chặt sự quản lý hơn nữa để không còn xảy ra những câu chuyện buồn trong ngành xuất bản. Bên cạnh đó, cái tài và cái tâm của đội ngũ những người làm sách là một trong những yếu tố tiên quyết để có thể hạn chế đến mức thấp nhất những “hạt sạn” trước lúc ấn phẩm đến với bạn đọc.
Bài, ảnh: Yên Hà
Bình luận (0)