Sự chuyển mình của các bảo tàng tại TP.HCM thông qua việc ứng dụng công nghệ hiện đại đã thổi một luồng sinh khí mới vào những không gian trưng bày. Những hiện vật vô tri giờ đây trở nên sống động, biết kể chuyện. Chính sự thay đổi này đã biến bảo tàng thành không gian học tập lý tưởng, thu hút đông đảo học sinh, sinh viên đến để khám phá, kết nối và bồi đắp lòng tự hào dân tộc.
Trải nghiệm đầy hấp dẫn
Trưng bày về bà Nguyễn Thị Bình tại Bảo tàng Chứng tích chiến tranh trong thời gian qua là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng công nghệ để thu hút khách tham quan. Bên cạnh hệ thống tư liệu, hình ảnh và hiện vật, điểm nhấn của trưng bày là không gian trải nghiệm công nghệ thực tế ảo (VR). Thông qua kính VR và các thiết bị trình chiếu tương tác, khách tham quan có thể “bước vào” phòng đàm phán tại Paris, theo dõi lại bối cảnh, không khí và những khoảnh khắc mang tính bước ngoặt của lịch sử ngoại giao Việt Nam. Nổi bật ở đây là trong 4 người ký Hiệp định Paris, bà Nguyễn Thị Bình – Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, là người phụ nữ duy nhất. Thông qua công nghệ, hình ảnh, tiếng nói và bản lĩnh của bà trong những năm 1960-1970 đã được tái hiện, để lại dấu ấn sâu đậm đồng thời trở thành nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ. Theo ban tổ chức, việc ứng dụng công nghệ số không nhằm “thay thế” hiện vật gốc mà đóng vai trò như một lớp diễn giải bổ sung, giúp công chúng, nhất là giới trẻ, tiếp cận lịch sử theo cách dễ hiểu hơn. Thay vì chỉ đọc chú thích hay xem ảnh tư liệu, người xem được đặt mình vào bối cảnh lịch sử cụ thể, từ đó tăng khả năng ghi nhớ và cảm nhận chiều sâu của sự kiện.
Dự án “Số hóa không gian Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh TP.HCM” đã góp phần đưa bảo tàng đến gần hơn với công chúng, bước đầu thực hiện có hiệu quả công tác chuyển đổi số của bảo tàng nói riêng và hoạt động chuyển đổi số của TP.HCM nói chung. Đây là dự án bảo tàng ảo được tích hợp nhiều công nghệ đồ họa tiên tiến trên một nền tảng VR/AR/MR. Du khách có thể trải nghiệm hoàn toàn trong không gian bảo tàng ảo khi đeo kính VR 3D hoặc có thể trải nghiệm từ xa thông qua điện thoại thông minh, iPad và các loại màn hình tương tác có kết nối internet.
ThS. Lưu Thị Tuyết Trinh – Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh (chi nhánh TP.HCM) – cho biết, trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số và số hóa không chỉ là xu hướng mà đã trở thành nhu cầu tất yếu toàn cầu. Ở Việt Nam, nhiều bảo tàng đã bắt đầu ứng dụng công nghệ với nhiều cấp độ khác nhau, từ việc xây dựng trang web đến số hóa hiện vật dưới dạng 2D và 3D… Dự án “Số hóa không gian Bảo tàng Hồ Chí Minh (chi nhánh TP.HCM)” là một bước đi phù hợp với xu thế toàn cầu. Dự án nhằm mục tiêu xây dựng một bảo tàng ảo bằng cách sử dụng các công nghệ tiên tiến như máy scan 3D, máy scan hồng ngoại và công nghệ Photogrammetry để thu thập dữ liệu từ hiện vật và công trình thực tế. Từ đó chuyển thành mô hình 3D trong không gian máy tính. Bảo tàng ảo cho phép khách tham quan trải nghiệm thông qua các thiết bị di động, máy tính hoặc kính thực tế ảo chuyên dụng. Du khách sẽ có cơ hội tương tác với các hiện vật trong không gian ba chiều, dễ dàng truy cập thông tin chi tiết và đắm chìm trong không gian âm thanh, hình ảnh sống động.
Lịch sử hiện lên sống động
Mới đây, Bảo tàng Lịch sử TP.HCM phối hợp cùng Bảo tàng Gốm thời Dựng nước và một số đơn vị đã tổ chức trưng bày chuyên đề “Đồng vọng”. Chuyên đề giới thiệu đến công chúng hơn 150 hiện vật tiêu biểu thuộc nền văn hóa Đông Sơn. Bước vào không gian triển lãm, khách tham quan như được ngược dòng thời gian để chiêm ngưỡng tận mắt những hiện vật quý giá gắn liền với nền văn minh lúa nước. Từ những chiếc rìu đá sơ khai đến hệ thống lưỡi cày đồng và đồ đựng tinh xảo, mỗi món cổ vật đều mang trong mình câu chuyện về sự sáng tạo và cải tiến không ngừng của cha ông nhằm nâng cao hiệu quả lao động. Tuy nhiên, điểm độc đáo nhất khiến hành trình này trở nên khác biệt chính là sự phá vỡ giới hạn của những tủ kính trưng bày “tĩnh” truyền thống. Nhờ ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) và trình chiếu 3D Mapping, lịch sử không còn là những con số hay vật thể xa lạ mà hiện lên đầy sống động. Khách tham quan không chỉ quan sát mà còn được “chạm” vào quá khứ, trải nghiệm sự chuyển động của thời gian qua những thước phim tương tác, giúp những di sản nghìn năm tuổi trở nên gần gũi và truyền cảm hứng mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Em Nguyễn Minh Anh (học sinh Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai) chia sẻ: “Trước đây đến bảo tàng em thường được nghe thuyết minh viên giới thiệu hiện vật nhưng giờ đây em có thể tìm hiểu qua công nghệ. Việc chuyển từ “nghe thụ động” sang “chủ động khám phá” giúp em không chỉ tiếp nhận kiến thức một cách hứng thú hơn mà còn tăng khả năng ghi nhớ thông tin qua hình ảnh 3D và video trực quan”.
Em Trần Trí Bảo (học sinh Trường THPT Bùi Thị Xuân) bày tỏ: “Em thấy công nghệ đóng vai trò là chiếc cầu nối, giúp những giá trị lịch sử ngàn năm trở nên gần gũi, xóa bỏ rào cản thế hệ và khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong lòng chúng em theo cách hiện đại và sáng tạo nhất”.
Hồ Trinh
Bình luận (0)