Thời gian tới, triển khai nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị, toàn ngành giáo dục sẽ có rất nhiều việc để làm. Trong đó, nhiệm vụ đặt ra trước tiên và có ý nghĩa nền tảng là đổi mới tư duy, nhận thức về giáo dục – đào tạo.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn đã nhận định điều này khi đề cập đến những nhiệm vụ, giải pháp cần ưu tiên triển khai trong nhiệm kỳ tới để thực hiện mục tiêu chiến lược đột phá phát triển giáo dục – đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 71 cũng như thực hiện nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Đổi mới tư duy, nhận thức đặc biệt quan trọng
Người đứng đầu ngành giáo dục cho rằng, việc đổi mới tư duy, nhận thức về giáo dục – đào tạo được xác định là khâu mở đầu có vai trò đặc biệt quan trọng, làm cơ sở và tiền đề để triển khai đồng bộ các nội dung đổi mới tiếp theo.
Theo Bộ trưởng, đổi mới tư duy bao gồm việc xác lập nhận thức mới về vai trò, vị trí, trách nhiệm, sứ mệnh của giáo dục – đào tạo; nhận thức đầy đủ, thống nhất về vai trò, vị trí chủ đạo của Nhà nước; về vị trí nòng cốt của hệ thống giáo dục công lập; về việc huy động, đầu tư và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho giáo dục – đào tạo. Cùng với đó là nhận thức mới về tự chủ trong giáo dục; đặc biệt, gia tăng sự lãnh đạo toàn diện của tổ chức Đảng trong cơ sở giáo dục, nhất là cơ sở giáo dục ĐH và giáo dục nghề nghiệp. Cụ thể, gia tăng vai trò định hướng của Đảng trong công tác đào tạo, nhất là đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước…
Bên cạnh đó, việc chuẩn bị và huy động các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Hiện ngành giáo dục đang tích cực triển khai nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo giai đoạn 2026-2035. Chương trình này đặt ra những mục tiêu cụ thể về trang bị, cải thiện cơ sở vật chất cho các cấp học, từ mầm non, phổ thông đến ĐH. Trong đó, trọng tâm là hiện đại hóa các cơ sở giáo dục ĐH và một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp; xác định rõ các đối tượng, đơn vị thụ hưởng đầu tư.
Thông qua tăng cường nguồn lực tài chính, đẩy mạnh đầu tư từ ngân sách Nhà nước, nâng cao tỷ lệ chi cho giáo dục và nghiên cứu khoa học trong các cơ sở giáo dục, kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới cho hệ thống giáo dục. Từ đó, góp phần thúc đẩy nhanh hơn sự phát triển về quy mô, chất lượng, cơ cấu và vị thế của các cơ sở giáo dục ĐH trong giai đoạn tới. Đồng thời, với sự khuyến khích và tạo điều kiện về cơ chế, chính sách thì cơ sở giáo dục ngoài công lập cũng đang tích cực tham gia đào tạo các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật mới như bán dẫn, năng lượng hạt nhân, giao thông, trí tuệ nhân tạo (AI) và các lĩnh vực công nghệ cao khác.
“Có thể khẳng định, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn tới là đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật then chốt, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong các cơ sở giáo dục ĐH; qua đó tạo ra các sản phẩm nghiên cứu có giá trị thực tiễn, đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế – xã hội” – Bộ trưởng nhấn mạnh.
Mở ra nhịp tăng tốc mới
Người đứng đầu ngành giáo dục cho hay, theo tinh thần của Nghị quyết số 71, Bộ GD-ĐT cũng đã đưa vào kế hoạch công tác 5 năm rất nhiều nhiệm vụ. Đối với giáo dục mầm non, ngành sẽ tập trung hoàn thiện và triển khai chương trình giáo dục mầm non mới song song, đồng bộ với việc thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi. Chương trình mới được xây dựng theo định hướng phát triển toàn diện trẻ em; chú trọng các yếu tố về thể chất, sức khỏe và kỹ năng; đáp ứng yêu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ trong giai đoạn mới.
Đối với giáo dục phổ thông, giai đoạn tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh đổi mới theo chiều sâu, trên cơ sở kế thừa những kết quả đạt được trong quá trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Một trong những trọng tâm là hoàn thiện việc trang bị kỹ năng, phát triển toàn diện người học; tổ chức đào tạo tốt hơn các môn học mới như mĩ thuật, giáo dục thể chất… nhằm bảo đảm mục tiêu giáo dục toàn diện. Một nhiệm vụ rất quan trọng nữa đang được ngành giáo dục tích cực triển khai là từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đây là nhiệm vụ nhiều thách thức, song với quyết tâm cao, sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương, ngành giáo dục tin tưởng sẽ từng bước thực hiện hiệu quả.
Năm năm tới, ngành giáo dục cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số; xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu ngành; phát triển hệ thống học liệu mở, học liệu dùng chung. Đồng thời, xây dựng và triển khai chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI); ứng dụng AI trong giáo dục theo hướng có kiểm soát, an toàn và hiệu quả cũng là một yêu cầu mới, vừa mở ra nhiều cơ hội vừa đặt ra không ít thách thức.
Bộ trưởng nhìn nhận, tinh thần của Nghị quyết 71 là hiện đại hóa, nâng cao chất lượng, đảm bảo công bằng trong giáo dục. Song song với cải thiện, nâng cao chất lượng, ngành giáo dục sẽ tiếp tục quan tâm triển khai các giải pháp bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục; đặc biệt đối với học sinh ở vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới và hải đảo.
Thời gian qua, Trung ương Đảng và Chính phủ đã dành sự quan tâm đặc biệt cho việc triển khai xây dựng 248 trường học tại các xã biên giới. Đây là nhiệm vụ đang được tổ chức thực hiện tích cực. Dự kiến trong năm 2026, 100 trường học đầu tiên sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng trước thềm năm học mới; 148 trường còn lại cũng đang được triển khai và sẽ sớm hoàn thành trong thời gian tới. “Với việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất như vậy, giáo dục tại các khu vực biên giới, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số chắc chắn sẽ có những chuyển biến quan trọng; góp phần thu hẹp khoảng cách và bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục ở thời gian tới” – Bộ trưởng bày tỏ tin tưởng.
Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết 71 tiếp tục được cụ thể hóa thông qua việc hoàn thiện hệ thống văn bản dưới luật, tổ chức tập huấn, hướng dẫn để bảo đảm triển khai thống nhất ngay khi các luật có hiệu lực. Đồng thời, sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục ĐH, giáo dục nghề nghiệp, mầm non, phổ thông gắn với đổi mới quản trị và tổ chức hệ thống giáo dục theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Bộ trưởng kỳ vọng toàn bộ giải pháp về thể chế, cơ chế tài chính, đổi mới phương thức quản trị và tổ chức hệ thống giáo dục khi được triển khai đồng bộ sẽ tạo ra những đột phá thực chất, mở ra một nhịp tăng tốc mới cho sự phát triển của giáo dục – đào tạo trong giai đoạn tới, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.
Việt Ngân
Bình luận (0)