Nhân kỷ niệm 100 năm sân khấu cải lương, Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật TP.HCM (Ban Tuyên giáo Thành ủy) đã tổ chức tọa đàm “Nhìn lại 100 năm sân khấu cải lương – Giá trị nghệ thuật, những bất cập và giải pháp” vào sáng 27-12-2018.
Quang cảnh buổi tọa đàm
Mục đích của buổi tọa đàm nhằm tìm ra những giải pháp phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống trong thời gian sắp tới.
100 năm nhìn lại
Với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo TP, đại diện Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật TP, hội văn nghệ các tỉnh thành và các đơn vị nghệ thuật cải lương phía Nam, các nhà nghiên cứu quản lý văn hóa văn nghệ và đông đảo các văn nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, buổi gặp gỡ đã diễn ra trong không khí ấm cúng và sôi nổi với 10 tham luận trực tiếp tại tọa đàm và gần 60 tham luận đóng góp cho kỷ yếu. Theo nhận định của ông Dương Thế Trung (Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật TP): “Trong một thế kỷ qua, nghệ thuật cải lương ra đời và phát triển, đã góp thêm một loại hình đặc sắc vào kho tàng văn hóa nghệ thuật của nước ta, tạo nên loại hình nghệ thuật độc đáo, đậm đà bản sắc văn hóa Nam bộ. Có thể nói không có một loại hình nghệ thuật nào có sức lan tỏa rộng khắp như nghệ thuật cải lương, bao trùm lên mọi miền đất nước, đáp ứng nhu cầu giải trí của thời đại”.
Nói về thành tựu của nghệ thuật sân khấu cải lương, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM khẳng định sân khấu cải lương đối với người dân TP là món ăn tinh thần không thể thiếu. Trong đó có sự góp sức rất lớn của các đơn vị công lập và các đơn vị cải lương xã hội hóa cùng sự cống hiến nhiệt tâm của nhiều thế hệ nghệ sĩ. Từ đó, có nhiều thế hệ nghệ sĩ, đạo diễn, tác giả, nhạc công… đã vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu NSND, NSƯT, lực lượng này đã góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc. Góp phần vào sứ vụ này, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang hiện đang giữ vai trò chủ lực trong hoạt động sân khấu, phục vụ khán giả TP và du khách bằng những tác phẩm chất lượng, kinh điển như vở Chiến binh, Bức chân dung huyền thoại, Ngày đó họ đều còn trẻ, Đường đua trong bóng tối… Bên cạnh đó, các đơn vị xã hội hóa Kim Tử Long, Chí Linh – Vân Hà, Hoàng Song Việt, Lê Hoàng… cũng luôn tích cực góp sức làm nên sức sống cho sân khấu cải lương thông qua những kịch bản có chất lượng tốt, quy tụ nhiều nghệ sĩ tên tuổi và nghệ sĩ trẻ. Đây là lực lượng kế thừa đầy đứa hẹn trong sứ mạng gìn giữ và “thắp lửa” đam mê cho các thế hệ trẻ.
NSƯT Kim Tử Long nêu những ý kiến mong sân khấu cải lương luôn được sáng đèn
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, tọa đàm cũng đề cập đến những khó khăn, hạn chế của nghệ thuật cải lương như lớp nghệ sĩ tài danh còn biểu diễn trên sân khấu không nhiều; lực lượng sáng tác rơi vào khủng hoảng; công tác đào tạo thiếu đội ngũ giảng dạy lẫn người học; đa số văn nghệ sĩ chưa sống được với chế độ lương cơ bản. Đề cập đến tình trạng thiếu sân khấu, vắng khán giả, NSƯT Kim Tử Long cho biết, anh đã đầu tư 800 triệu đồng để dàn dựng vở Rạng ngọc Côn Sơn, nhưng chỉ diễn được 2 suất thì phải “cất vào kho” vì chi phí thuê rạp cao và thiếu “đất diễn”. Một lần tìm đến Nhà hát TP, nhưng anh không thể “chen chân” do lịch đăng ký các sự kiện, hội họp đã kín lịch. Sau một đêm diễn tại Nhà hát Bến Thành, anh phải trả 45 triệu đồng tiền thuê rạp. Nếu biểu diễn ở chỗ 45 triệu đồng tiền rạp, thì phải bán vé với giá 1 triệu đồng mới đủ chi cho tổng thể các chi phí cho một đêm diễn, trong khi vé xem kịch cao nhất hiện nay là 300 ngàn đồng.
Ước mong “sáng đèn sân khấu”
Với ước mong “có đất dụng võ” để góp sức cho kế hoạch “sáng đèn sân khấu”, NSƯT Kim Tử Long đề xuất UBND TP đầu tư nâng cấp rạp hát Hồng Huê thành sân khấu cải lương đích thực, nhằm tạo điều kiện cho các đoàn cải lương công lập và xã hội hóa hoạt động bền vững trong sứ vụ đưa nghệ thuật cải lương đến với công chúng. Đồng thuận với đề xuất của NSƯT Kim Tử Long, đạo diễn – NSND Trần Ngọc Giàu (Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang) cho rằng nhà hát dành cho cải lương cần được thiết kế phù hợp về kiến trúc cũng như trang trí sân khấu. Việc tái hiện phông nền sân khấu có thác nước, kỹ thuật đánh chưởng hoặc đu bay trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 100 năm cải lương vừa qua tạo được sự hấp dẫn cho khán giả là điều cần được chú trọng.
Bà Thân Thị Thư (Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật TP) nhấn mạnh 3 giải pháp từ các kiến nghị của các tham dự viên gồm chú trọng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước; cải thiện cơ chế chính sách đối với nghệ thuật cải lương; tăng cường bảo tồn các giá trị nghệ thuật truyền thống; tăng cường xây dựng nâng cấp sân khấu với trang thiết bị hiện đại; đầu tư thích đáng cho những công trình sáng tác, dàn dựng và biểu diễn nhằm đáp ứng tính thẩm mỹ và thị hiếu của công chúng, vừa có tính tư tưởng và nghệ thuật cao.
Bà Thân Thị Thư khẳng định: “Nghệ thuật sân khấu cải lương xứng đáng là di sản văn hóa phi vật thể, cần được Nhà nước bảo trợ bằng nhiều hình thức. Do đó, sau chuỗi hoạt động kỷ niệm 100 năm sân khấu cải lương, chúng tôi sẽ phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP để cùng bàn bạc và đưa ra những đề xuất phù hợp đến các cấp lãnh đạo. Qua đó nhằm hướng tới triển khai những giải pháp thiết thực, góp phần bảo tồn nghệ thuật sân khấu cải lương và đưa loại hình này phát triển hơn trong thời gian tới”.
Bài, ảnh: Bích Vân
Bình luận (0)