Y tế - Văn hóaVăn hóa nghệ thuật

“Cánh chim không mỏi” của điện ảnh Việt Nam đã đi xa…

Tạp Chí Giáo Dục

Đạo diễn – NSƯT Lê Dân lúc sinh thời. Ảnh: T.L

Đạo diễn – NSƯT Lê Dân quan niệm: “Vị trí của mỗi đạo diễn trong lòng công chúng được đo bằng chất lượng của các tác phẩm chứ không phải là số lượng tác phẩm…”.

Trưa 26-2, diễn viên,  ca sĩ Nhật Kim Anh nghẹn ngào báo tin cho tôi: “Bố Lê Dân mất rồi”. Dẫu biết rằng sinh lão bệnh tử, dẫu biết đạo diễn – NSƯT Lê Dân khó có thể qua khỏi như tiên lượng của nhiều đồng nghiệp bởi căn bệnh xuất huyết não nhưng sự ra đi đột ngột của ông khiến tôi và tất cả khán giả yêu mến những tác phẩm điện ảnh của ông đều không khỏi bàng hoàng.

Nhật Kim Anh xem đạo diễn – NSƯT Lê Dân như cha ruột của mình bởi ông là người đã mạnh dạn giao cho cô vai chính đầu đời trong lĩnh vực điện ảnh truyền hình. Từ kịch bản sân khấu Cơn mê cuối cùng của cố soạn giả Ngọc Linh, đạo diễn Lê Dân đã chuyển thể và dàn dựng thành phim Một cơn mê (hãng phim TFS sản xuất) dài 3 tập, phát sóng lần đầu tiên trên HTV7 năm 2004. Nhật Kim Anh vào vai Mận trong sáng nhưng chịu lắm đa đoan. Bộ phim được khán giả đón nhận, cũng từ đó Nhật Kim Anh được các đạo diễn tin tưởng giao cho cô nhiều vai diễn điện ảnh, đoạt các giải thưởng danh giá.

Đạo diễn – NSƯT Lê Dân không chỉ là người có tấm lòng nhân hậu, ông còn rất “mát tay”, nhiều diễn viên trẻ đã thành danh nhờ đóng  phim  của ông như Thẩm Thúy Hằng, Kiều Chinh, Huỳnh Thanh Trà, Túy Hồng, Băng Châu (trước năm 1975); sau này là Diễm My, Việt Trinh, Võ Thế Vỹ, Hoa Hạ, Minh Hòa, Thanh Thúy, Nhật Kim Anh…

“Khi tôi đứng trên đỉnh cao danh vọng, sợ tôi ngủ quên trong chiến thắng, chú thường nhắc nhở tôi: Dù đã trở thành nghệ sĩ được nhiều người yêu mến, con cũng nên tự tìm tòi học hỏi kiến thức văn hóa lẫn kiến thức nghệ thuật từ những người thầy, các bậc đàn anh, đàn chị đi trước để hoàn thiện mình. Là một nghệ sĩ, để giữ vững danh hiệu và tình thương trong lòng khán giả thì phải song hành hai yếu tố tài và đức. Bởi những nghệ sĩ có tài, có năng khiếu cộng thêm có đức thì ngày càng tỏa sáng và tồn tại khẳng định mình lâu dài hơn” – diễn viên Việt Trinh nhớ lại.

Trước khi trở thành nhà báo, tôi là một khán giả hâm mộ các tác phẩm điện ảnh của ông như: Loan mắt nhung, Tình Lan và Điệp, Ông cố vấn, Người con gái đất đỏ, Xương rồng đen… Đạo diễn – NSƯT Lê Dân tên thật là Lê Hồng Phước, sinh năm 1928, trong gia đình trí thức ở Tây Ninh, ông từng nhận giải đặc biệt tại Liên hoan phim Việt Nam lần 6-1983 với bộ phim Pho tượng. Năm 1992, ông nhận giải Bông sen bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 10 với phim Xương rồng đen. Bộ phim này cũng mang về cho ông giải A của Hội Điện ảnh Việt Nam năm 1994 và nhiều giải thưởng khác…

Trước khi trở thành đạo diễn điện ảnh, ông còn là một luật sư tên tuổi. Sinh thời, ông bảo: “Nhiều người hỏi tôi sao không làm luật sư cho nhàn hạ mà làm đạo diễn điện ảnh, lăn lộn trên phim trường cho cực. Tôi chỉ biết cười, có lẽ, đó là cái nghiệp, cái duyên với nghệ thuật mà ông tổ đã đặt sẵn cho tôi…”.

Khi còn là cộng tác viên của Báo Giáo dục TP.HCM, tôi được sếp phân công đi phỏng vấn. Lần đầu tiên gặp, ông hỏi tôi biết gì về ông, tôi kể vanh vách các phim ông đạo diễn, tên các diễn viên tham gia. Ông vui lắm. Từ đó, giống như một cái duyên, thỉnh thoảng làm phim mới, ông lại gọi cho tôi “Con xem viết được gì thì giúp chú”. Phim của đạo diễn Lê Dân không nhiều, nhưng bộ phim nào cũng được người yêu điện ảnh đón nhận lâu dài. Ông quan niệm: “Vị trí của mỗi đạo diễn trong lòng công chúng được đo bằng chất lượng của các tác phẩm  chứ không phải là số lượng tác phẩm”. Trước khi trở thành đạo diễn điện ảnh, ông còn là một luật sư tên tuổi. Sinh thời, ông bảo: “Nhiều người hỏi tôi sao không làm luật sư cho nhàn hạ mà làm đạo diễn điện ảnh, lăn lộn trên phim trường cho cực. Tôi chỉ biết cười, có lẽ, đó là cái nghiệp, cái duyên với nghệ thuật mà ông tổ đã đặt sẵn cho tôi…”.

Đạo diễn – NSƯT Lê Dân đã ra đi nhưng tôi luôn tin rằng, cho dù có đi qua bao nhiêu năm nữa, mỗi lần xem lại Việt Trinh, Võ Thế Vỹ đóng Xương rồng đen; Nhật Kim Anh với Một cơn mê… khán giả sẽ nhớ về ông với những tình cảm trân trọng nhất. Khán giả luôn cảm nhận được tài năng  tuyệt vời trong các tác phẩm mà ông đã để lại cho nền điện ảnh Việt Nam. Vĩnh biệt ông, người đạo diễn tài hoa…

Song Minh

Bình luận (0)