Dậy sớm, ăn sáng, chuẩn bị đầy đủ dụng cụ trước khi vào phòng thi… là cách giúp học sinh an tâm, tự tin làm bài thi. Đó là lời khuyên của chuyên gia tâm lý Chế Dạ Thảo dành cho các em học sinh sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập năm 2026 tại TP.HCM.
Không ép bộ não hoạt động quá mức
Có nhiều năm kinh nghiệm trong việc tư vấn tâm lý cho học sinh, chuyên gia Chế Dạ Thảo nhận định rằng sức khỏe là yếu tố rất quan trọng, quyết định sự thành bại của kỳ thi. Do đó, dù có bận rộn đến cỡ nào thì học sinh cũng phải có một chế độ ăn uống khoa học. Tuyệt đối không được bỏ bữa sáng, điều đó rất nguy hiểm vì sau một đêm dài cơ thể bị bỏ đói, chỉ khi được nạp năng lượng thì đầu óc mới có thể minh mẫn để tập trung ôn luyện. Một lưu ý nữa là cận ngày thi, các em không nên ăn các thức ăn lạ khó tiêu hóa hoặc những loại thức ăn đã từng gây rắc rối đối với bản thân trước đây. Nên tránh ăn thức ăn đường phố đến mức thấp nhất vì rất có thể các em sẽ bị ngộ độc. Vì vậy, những ngày trước kỳ thi, học sinh nên ăn uống cẩn thận, tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.
Bên cạnh chế độ ăn phù hợp thì việc ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng. Bởi vì với áp lực bài vở, cộng với tâm lý lo lắng sẽ khiến nhiều em nghĩ rằng càng học nhiều càng tốt nhưng việc thức đêm triền miên, thiếu ngủ, ngủ không đủ giấc… dẫn đến tình trạng não luôn bị kích thích làm việc liên tục, không hiệu quả.
Theo chuyên gia Chế Dạ Thảo, khi gặp vấn đề này, tốt nhất các em nên rời bàn học, chợp mắt khoảng 30 phút rồi học tiếp hoặc đi ngủ luôn nếu đã khuya rồi, không nên ép bộ não hoạt động quá mức, ngày hôm sau sẽ hoạt động không hiệu quả. “Các em nên tuân thủ theo nhịp sinh học, đó là ngủ thỏa mãn theo nhu cầu, ngủ càng sớm càng tốt, ngủ sớm thì thức dậy sớm. Nếu thiếu ngủ, cơ thể sẽ tiêu hao nhiều năng lượng, giảm bài tiết hormone tăng trưởng, giảm ăn, ăn mất ngon, chậm tiêu, kéo dài sự kích thích vỏ não dẫn tới suy nhược hệ thần kinh và toàn cơ thể, từ đó sẽ giảm năng suất học tập. Do vậy, các em đảm bảo ngủ đủ 6-8 tiếng một ngày, buổi tối nên học bài các môn tự nhiên, sáng dậy sớm lúc 5 giờ học bài các môn xã hội – lúc này học rất hiệu quả”, chuyên gia Chế Dạ Thảo lưu ý.
Ngoài ra, việc dành thời gian để vận động cơ thể cũng rất tốt vì giúp máu lưu thông tốt, mang ôxy và dưỡng chất tới cho não nhiều hơn nên các em sẽ “sáng trí” hơn khi học tập. “Bộ não của chúng ta chỉ có thể tập trung hoạt động liên tục trong vòng 45 phút, sau đó nó cần được nghỉ ngơi, do vậy không phải cứ học liên tục là tốt mà nên nghỉ giải lao khoảng 10 phút. Thời gian nghỉ ngắn này có thể vận động bằng các bài tập thể dục nhẹ nhàng như đi lại, đồng thời hít thở sâu để tăng lưu lượng máu lên não, giúp não thư giãn, nghỉ ngơi. Các em cũng có thể nghe nhạc để giải trí, giúp đầu óc nhẹ nhàng, thoải mái sau những giờ ôn tập căng thẳng, mệt mỏi”, chuyên gia Chế Dạ Thảo cho hay.
Tự tin rằng “mình sẽ làm được”
Căng thẳng trong thi cử còn đến từ các yếu tố về nhận thức, suy nghĩ. Trong trường hợp chúng ta cho rằng “mình không đủ giỏi”, hay “kỳ thi này là dấu chấm hết”, hoặc “điểm cao mới cho thấy tôi có giá trị”… sẽ khiến các em bước vào phòng thi với những cảm xúc căng thẳng, chán nản, mất hy vọng. Điều đó khiến các em khó giữ được sự tập trung hay bình tĩnh cần thiết và hệ quả là kết quả bài làm có thể thấp hơn chúng ta mong muốn. Thay vì suy nghĩ tiêu cực, các em hãy nghĩ thoáng và luôn sẵn sàng với kỳ thi.
Theo chuyên gia Chế Dạ Thảo, trong ngày đi thi các em nên dậy sớm, kiểm tra lại dụng cụ, giấy tờ mang theo vào phòng thi. Sau đó, các em ăn sáng và uống nước tinh khiết. Lưu ý, các em không nên ăn sáng quá ít hoặc quá no, chỉ nên ăn vừa phải. Trước khi vào phòng thi, các em nên đi vệ sinh cá nhân, chỉnh trang lại áo quần, kiểm tra lại dụng cụ, giấy tờ được mang vào phòng thi một lần nữa để vững tâm. Bên cạnh đó, các em có thể bắt chuyện với bạn bè chung phòng để vừa giảm bớt lo lắng, căng thẳng vừa tạo sự thân quen, thoải mái trong quá trình làm bài. Khi nhận giấy thi, các em điền đầy đủ thông tin theo yêu cầu. Khi thầy cô phát đề thi, các em có thể hít thở sâu vài lần, uống vài ngụm nước sau đó đọc thật kỹ đề. Các em nên nhớ làm bài theo kiểu đi từ dễ đến khó, không dành quá nhiều thời gian cho một câu mà mình không biết gây ảnh hưởng đến cả bài thi. Khi làm bài xong, nếu còn thời gian các em nên kiểm tra lại, tránh bỏ sót câu. Dù biết hay không biết thì các em cố gắng đừng bỏ trống câu. Trường hợp bí quá không biết câu đó giải quyết thế nào thì các em có thể viết đại những gì mà mình nghĩ ra vì biết đâu sẽ được điểm. Trong thi cử, 0,5 điểm rất quan trọng, quyết định đậu hay không đậu vào trường mà mình yêu thích.
Phụ huynh hãy động viên con
Về phía phụ huynh, trong các kỳ thi, nhất là kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập, cha mẹ nào cũng muốn con thi đạt điểm cao, đậu vào trường tốp đầu, danh tiếng. Trước sự kỳ vọng quá lớn từ phía cha mẹ đã vô tình tạo nên một áp lực rất lớn cho con. Vì vậy, cha mẹ chỉ nên là người hướng dẫn, động viên, có sự tìm hiểu để biết nguyện vọng của con, biết năng lực của con tới đâu để cùng nhau lựa chọn ngôi trường phù hợp hoặc có thể rẽ hướng học nghề.
Bên cạnh đó, cha mẹ cũng có thể chăm sóc sức khỏe con bằng việc cho con ăn những món ăn phù hợp; thường xuyên trao đổi, tạo cơ hội cho con chia sẻ những khó khăn của mình để có hướng giải quyết kịp thời.
“Đây là kỳ thi của con, nếu phụ huynh có sự quan tâm, động viên, đồng hành cùng thì con sẽ vững tin và có sự chuẩn bị cho kỳ thi tốt hơn, đạt được kết quả cao”, chuyên gia Chế Dạ Thảo nói.
Khánh Kiều (ghi)
Bình luận (0)