Chuyện xứ dừa: Kỳ cuối: Giá dừa “lao xao”, nông dân hoảng hốt

“Gần 70% nông dân Bến Tre trồng cây dừa. Đương nhiên cuộc sống sẽ phụ thuộc lớn vào giá trị thương mại của dừa. Có nhiều nguyên nhân làm giá dừa “rớt” như hiện nay, và điều này làm cho bà con hoảng hốt  là có thật”, bà Phạm Thị Hân – Phó giám đốc Sở Công thương tỉnh Bến Tre nhìn nhận.

Theo chủ một doanh nghiệp sản xuất kẹo dừa ở TP.Bến Tre thì lẽ ra giá dừa không “rớt” thê thảm như vậy. Chủ yếu là do người nông dân hoảng hốt bán đổ bán tháo vì những lời của các thương lái cùng một số doanh nghiệp vừa và nhỏ “tung chưởng” gây ảnh hưởng xấu đến thị trường dừa trong tỉnh. Chứ giá tại vựa của thương hiệu dừa Bến Tre ở thị trường ngoài tỉnh cũng không “rớt” nghiêm trọng lắm.

Còn các cơ sở kinh doanh chợ dừa thuộc huyện Mỏ Cày Nam cho biết dừa khô rớt giá đã kéo theo hệ lụy là vỏ dừa từ 1,4-1,5 triệu đồng/thiên (1.200 trái), giảm xuống còn 400-600 ngàn đồng/thiên; chỉ xơ dừa 350-400 ngàn đồng/kg, giảm còn 170-220 ngàn đồng/kg; mụn dừa của 1 thiên vỏ dừa giá từ 300 ngàn đồng, giảm còn 170 ngàn đồng; cơm dừa từ 49 ngàn/1kg còn 8 ngàn/1kg.

Mới đây, cuộc đấu giá dừa khô trái tại xã Châu Bình, huyện Giồng Trôm là 48 ngàn/1 chục. Trên địa bàn các chợ dừa ở Bến Tre, chủ yếu là công ty, doanh nghiệp của Trung Quốc hoạt động, đồng loạt hạ giá thu mua dừa trái và các sản phẩm khác từ dừa. Trong khi đó, vào dịp Tết, các hộ dân trồng dừa cần nhiều tiền chi sinh hoạt thiết yếu. Vì vậy, trong thời điểm này đã xảy ra tình trạng các hộ dân thu hoạch cùng một lúc gấp đôi, thay vì 1 buồng/cây/tháng làm cho cây dừa kiệt quệ.

Thời gian qua, đầu ra của trái dừa khô phụ thuộc phần lớn vào thị trường xuất khẩu Trung Quốc (35%), Trung Đông – Bắc Phi (50%)… nhưng vì ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế thế giới cũng như tình hình chính trị bất ổn ở Trung Đông làm bị ảnh hưởng nặng… Bên cạnh đó, các doanh nghiệp ngoài tỉnh lợi dụng uy tín dừa Bến Tre để pha tạp thêm dừa nơi khác, cùng đầu cơ của thương lái… đã góp phần làm giảm giá dừa như hiện tại.

Theo ông Cù Văn Thành – Giám đốc Công ty TNHH Chế biến dừa Lương Quới thì: “Nguồn nguyên liệu dồi dào cộng với giá thấp, nhà máy hoạt động tăng công suất nhưng vẫn ở chừng mực, bởi còn phụ thuộc vào sức tiêu thụ của thị trường xuất khẩu. Giá thành sản phẩm suy giảm, thị trường xuất khẩu thu hẹp và hệ lụy là kéo theo hơn 40% số doanh nghiệp đóng trên địa bàn phá sản hoặc chuyển sang kinh doanh lĩnh vực khác. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của mình, tôi đặt trọn niềm tin vào cây dừa trong tương lai”.

Ông Thành tự tin khẳng định: “Biện pháp được áp dụng trước mắt là cố gắng duy trì sản xuất, tăng cường đa dạng hóa sản phẩm để nâng cao giá trị trái dừa. Bà con nông dân không nên hoảng hốt mà có những suy nghĩ lệch lạc, đó chỉ là qui luật của cơ chế thị trường. Đương nhiên sẽ phục hồi và phát triển trở lại”.

Hẳn nhiều người còn nhớ giá dừa thời điểm 1998-1999 còn thê thảm hơn hiện nay rất nhiều. Bán 4 trái dừa khô mới mua được 1 chai nước ngọt 2 ngàn đồng. Nông dân trồng dừa “tan đàn xẻ nghé” chuyển sang trồng cây khác, nhưng không lâu sau cây dừa “sốt” giá trở lại. Biến những người có lập trường vững chắc, bám trụ cây dừa thành những triệu phú” – một phú nông dừa ở huyện Giồng Trôm lạc quan phân tích.

Ông Trương Minh Nhựt, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Bến Tre, cho biết: “Giá dừa khô giảm là do ảnh hưởng chung của kinh tế toàn cầu, giá mua sản phẩm dừa qua chế biến trên thế giới giảm mạnh. Nếu như trong cùng kì năm 2011, cơm dừa nạo sấy xuất khẩu dao động từ 2.700-2.800 USD/tấn thì hiện giảm còn 1.600-1.700 USD/tấn (giảm khoảng 40%). Sản lượng trái tăng hơn các năm trước, trung bình dừa thế giới tăng 20%, riêng Bến Tre là từ 10-40%, nguồn cung đã vượt cầu kéo theo giá dừa giảm”. Trong xu thế hội nhập, sở phải phối hợp các ngành hữu quan tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người trồng dừa, tăng sản lượng để bù lại giá thấp. Song song đó, tăng cường các biện pháp khuyến khích doanh nghiệp thu mua dừa chế biến, cam kết không hạ giá xuất khẩu làm ảnh hưởng đến đời sống người dân”. Ông Hồ Vĩnh Sang – Chủ tịch Hiệp hội Dừa Bến Tre cũng khẳng định vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và người trồng dừa để giảm chi phí trung gian. Nên khuyến khích người dân xen canh các cây trồng khác để đối phó với thị trường biến động và tăng thêm thu nhập. Không ngừng tìm kiếm mở rộng thị trường tiêu thụ, đa dạng hóa sản phẩm.

Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Bến Tre cũng thông báo, sẽ bảo đảm không khoanh các khoản nợ liên quan tới cây dừa vào nợ quá hạn. Và sẵn sàng giải ngân nếu hộ nông dân hoặc doanh nghiệp muốn chuyển sang trồng cây khác hay đầu tư kinh doanh, sản xuất vào lĩnh vực khác nếu như dự án khả thi. Trước đó, ngân hàng đã giải ngân xong gói cứu trợ 750/ha cho nông dân trồng dừa trong tỉnh.

“Ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế thế giới là chung cho cả nền kinh tế nước ta, chứ không riêng ngành hay lĩnh vực nào. Về nông nghiệp: Cây lúa, cá da trơn, tôm sú… cũng đã và đang trong cảnh tình tương tự. Vì thế, bà con nên khẳng định lập trường và quyết tâm với cây dừa như truyền thống xưa nay của người Đồng Khởi. Tuyệt đối phải tìm hiểu kỹ với những thông tin của thương lái đầu cơ nhằm hạ thấp niềm tin của bà con để trục lợi. Vấn đề quan trọng nhất hiện tại là các cơ quan hữu quan phải sớm thực hiện một cách có hiệu quả những giải pháp trước mắt, để củng cố đời sống người dân nhân dịp Tết Nguyên đán sắp về, đồng thời khôi phục niềm tin của người nông dân…” – ông Trương Minh Nhựt khẳng định!

Mã Phương

Đón đọc số tới: Fukuzawa Yukichi – nhà cải cách Nhật Bản với những tư tưởng tiến bộ