“Đảo Đài Loan” ngày ấy bây giờ

1. Những năm 1980, cù lao Tân Lộc(diện tích khoảng 32,6km2) rất giàu có với gần 300 lò nấu đường, 150 lò nấu rượu mật, và bạt ngàn rẫy mía. Khi các chủ lò nấu đường bị phá sản do những nhà máy đường với công nghệ hiện đại ra đời và chiếm lĩnh thị trường, rất nhiều người ở đây rơi vào cảnh nợ nần. Một người trong số đó đã phục hồi kinh tế khi gả con gái cho người Đài Loan. Rồi “tiếng lành đồn xa”, lấy chồng Đài Loan trở thành “cứu cánh” cho những gia đình bị phá sản cũng như nhiều người muốn trở nên giàu có, đổi đời. “Phong trào” lấy chồng Đài Loan phát triển càng mạnh khi các cô dâu Đài Loan trở về thăm quê: Sang trọng, giàu có. Các cô gái Tân Lộc ấp ủ chuyện lấy chồng nước ngoài nhiều đến nỗi con trai nơi này nếu không có kinh tế khá giả thì rất khó lấy được vợ… Lúc đó Tân Lộc được gọi là “đảo Đài Loan”. Anh Lê Văn Út – Phó công an phường Tân Lộc cho biết: “Nhiều gia đình do sốt ruột quá, đã tìm cách nâng tuổi con để các em đủ 18 tuổi, nhằm lấy chồng nước ngoài. Hành vi lén lút này càng nhiều khi phong trào lấy chồng Hàn Quốc rộ lên”. Cũng theo anh Út, nổi bật của Tân Lộc là đa số cô gái lấy chồng nước ngoài từ sự mai mối của người quen, họ hàng, sau khi những người này xuất cảnh theo chồng. Do vậy rất ít trường hợp bị lừa gạt. Một trong những người gả con gái đầu tiên cho Đài Loan là bà Hà Thị Tám, 69 tuổi, ở khu vực Phước Lộc. Bà Tám có 5 người con: 3 trai, 2 gái. Chồng của bà chẳng may bị tai biến, nằm liệt. Một mình bà Tám vất vả lao động nuôi các con nhỏ. Thương cha mẹ, cô gái thứ năm lấy chồng Đài Loan. Theo chồng sang Đài Loan, cô chăm chỉ lao động, được gia đình chồng yêu quí. Nhờ cô giúp, bà Tám có điều kiện chăm lo cho chồng và nuôi các con trai ăn học.   

2. Cuối tháng 10 vừa qua, có dịp về thăm Tân Lộc, tôi gặp bà Tô Thị Phấn, 58 tuổi, vừa từ Hàn Quốc về thăm quê. Trước đây bà Phấn là giáo viên tiểu học. Vợ chồng bà vừa đi dạy vừa mướn ruộng sản xuất để nuôi 7 người con ăn học, nhưng gia cảnh luôn thiếu trước hụt sau. Kinh tế gia đình chỉ khá lên khi cô con gái thứ tư lấy chồng Hàn Quốc. Nhờ sự giúp đỡ của cô Tư, mấy người em của cô được ăn học đến nơi đến chốn. Hai năm nay, cô Tư bảo lãnh mẹ sang Hàn Quốc. Tại đây, bà Phấn tranh thủ đi làm trong xưởng công nghiệp, mỗi tháng tiền lương được khoảng 50 triệu đồng (tính theo tiền Việt Nam). Bà Phấn thổ lộ: “Con gái út của tôi vừa tốt nghiệp THPT, rất thích ngành công an nhưng thi trượt. Tôi muốn cô Út lấy chồng Hàn Quốc nhưng nó không chịu, bảo năm sau sẽ thi ĐH lại vì chỉ muốn sinh sống và làm việc tại quê hương thôi”.

Những trường hợp như cô Út của bà Phấn hiện nay không còn là “hàng hiếm”, nghĩa là có nhiều thiếu nữ của cù lao này không còn mong lấy chồng xa xứ. Anh Lê Văn Huấn, Phó chủ tịch UBND phường Tân Lộc, cho tôi biết: “Thời gian trước, mỗi năm có từ hơn 60 đến 80 cô gái lấy chồng nước ngoài, hiện, tình hình đang có chiều hướng giảm: Năm 2012 có 57 trường hợp, còn từ đầu năm 2013 đến nay, ghi nhận 46 trường hợp…”. Các cô gái Tân Lộc ngày nay không còn phải “lãnh” gánh nặng phá sản của gia đình. Bên cạnh đó, theo anh Huấn, Khu công nghiệp Thốt Nốt và tỉnh An Giang kế bên, nhiều công ty, xí nghiệp mới mở, tuyển hàng ngàn công nhân, giúp nhiều thanh niên nam nữ của Tân Lộc có việc làm ổn định. Chị Nguyễn Thị Huệ, Chủ tịch Hội LHPN phường Tân Lộc cho biết thêm: “Phường hiện có 25 nhóm tiết kiệm gồm 485 thành viên làm ăn khá hiệu quả từ những đồng vốn hỗ trợ của ngân hàng chính sách. Chị em mua bán nhỏ, chăn nuôi, cải tạo vườn thành khu du lịch, rồi trồng ổi, mận, tỉa đậu bắp, trồng cây mè… Làm nông nghiệp, dù vẫn gặp cảnh “được mùa rớt giá” nhưng nhờ đa dạng cây trồng vật nuôi nên chị em vẫn vượt qua”.

Hiện, đa số những cô gái có nền tảng học vấn của Tân Lộc không còn muốn lấy chồng xa xứ, một phần các cô biết hậu quả bi thảm của các cuộc hôn nhân ở nước ngoài từ các phương tiện thông tin đại chúng. Mặt khác, khi có học thức, các cô có nhiều cơ hội việc làm ở địa phương cũng như ngoài thành phố. Thành công của họ góp phần làm thay đổi suy nghĩ của không ít ông bố bà mẹ tại Tân Lộc. Bà Nguyễn Kim Thoa, khu vực Tân Mỹ, có 2 trai, 2 gái. Sau khi tốt nghiệp THPT, 2 cô con gái lên TP.HCM làm việc trong khu công nghiệp. Vừa làm vừa tranh thủ học tập nâng cao trình độ, hiện nay cô chị làm quản đốc một công ty may, lương 16 triệu đồng/tháng. Cô em sang Nhật theo diện xuất khẩu lao động, thu nhập hơn 36 triệu đồng/tháng. Những đồng tiền do hai chị em gửi về góp phần giúp cha mẹ xây dựng nhà cửa, nuôi cậu em út học xong ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Cần Thơ. Bà Kim Thoa rơm rớm nước mắt, bộc bạch: “Hai con tui không chịu lấy chồng Đài Loan, Hàn Quốc vì chúng bảo lấy chồng ở xa, phải lo bổn phận làm dâu, chăm lo con cái, nên không thể gần gũi và báo hiếu cha mẹ ruột”.

3. Thực tế cho thấy, vấn đề dân trí và cơ hội việc làm là những yếu tố cơ bản khiến nhiều cô gái Tân Lộc hiện không còn coi lấy chồng nước ngoài là “cứu cánh” để đổi đời. Trường Mẫu giáo Tân Lộc I có 20 cán bộ, giáo viên, nhân viên, trong đó 6 cô chưa có gia đình nhưng không cô nào có suy nghĩ sẽ lấy chồng ngoại. Cô Bùi Thị Hợp, nhân viên văn phòng của trường, từng từ chối vài đám mối mai từ những cô bạn lấy chồng Hàn Quốc. Cô Hợp chia sẻ: “Lương của em 1,5 triệu đồng/tháng. Em trai của em làm công nhân được 3 triệu đồng/tháng. Ở vùng quê, thu nhập của hai chị em gom lại cũng đủ sống. Cha em đã mất, chỉ còn mẹ. Lấy chồng phương xa, nếu may mắn gặp lương duyên tốt, dù có nhiều tiền gửi về đi chăng nữa, em nghĩ có lẽ cũng không làm cho mẹ vui bằng chính tay con mình chăm lo cho mẹ hôm sớm”.

Tại cù lao nổi tiếng nhiều phụ nữ xinh đẹp, duyên dáng này, nếu trước đây có nhiều thiếu nữ đã đánh đố số phận với cuộc hôn nhân xa xứ để có điều kiện tháo gỡ khó khăn kinh tế cho gia đình, thì hiện nay, nhiều thiếu nữ đã chọn giải pháp vươn lên trong cuộc sống ngay tại quê hương, bằng con đường học vấn và bằng nỗ lực của bản thân.

Bài, ảnh: Đan Phượng