Sinh viên năm nhất ngành Công nghệ bán dẫn tại Asia Vietnam đã phát triển robot địa hình hỗ trợ vận chuyển vật tư trong môi trường nguy hiểm. Dự án cho thấy cách đào tạo cử nhân bán dẫn có thể bắt đầu từ những bài toán xã hội cụ thể, thay vì chỉ dừng ở lý thuyết vi mạch.
Trong những năm gần đây, các vụ sạt lở, cháy nổ nhà xưởng và sự cố công nghiệp liên tiếp xảy ra, khiến công tác tiếp cận hiện trường cứu hộ luôn tiềm ẩn rủi ro cao. Không ít trường hợp, lực lượng chức năng buộc phải tiến vào khu vực nguy hiểm trước khi đánh giá đầy đủ mức độ an toàn.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra không chỉ là làm sao cứu trợ nhanh hơn mà là làm sao giảm rủi ro cho con người bằng công nghệ?
Từ vấn đề này, trong khoảng hai tháng triển khai, một nhóm sinh viên năm nhất ngành Công nghệ bán dẫn của chương trình liên kết đào tạo quốc tế Asia Vietnam đã phát triển Hazard Robot – mô hình robot mặt đất hỗ trợ vận chuyển vật tư trong môi trường khắc nghiệt.
Ở phiên bản thử nghiệm, robot có thể mang tải trọng khoảng 2,5kg, đủ để vận chuyển các vật dụng thiết yếu như bộ sơ cứu, thiết bị liên lạc hoặc nhu yếu phẩm nhỏ vào khu vực nguy hiểm. Nhóm cho biết đây mới là nguyên mẫu ban đầu, tập trung vào khả năng vận hành ổn định và kiểm soát địa hình, trước khi nâng cấp công suất và mở rộng chức năng trong các giai đoạn tiếp theo.
“Chúng em muốn thử sức với một dự án gắn với ý nghĩa xã hội. Nếu robot có thể tiếp cận khu vực nguy hiểm trước, rủi ro đối với con người sẽ giảm đi đáng kể”, Vũ Mạnh Quân – trưởng nhóm dự án chia sẻ.
Từ vi điều khiển đến robot địa hình thực nghiệm
Hazard Robot không chỉ là một mô hình cơ khí. Phần điều khiển trung tâm của robot được xây dựng trên nền tảng vi điều khiển – thành phần cốt lõi của các hệ thống nhúng hiện đại. Mọi thao tác di chuyển, chuyển hướng hay điều chỉnh tốc độ đều được xử lý bằng tín hiệu điện tử trước khi chuyển thành chuyển động cơ học.
Theo Nguyễn Thế Dũng – phụ trách phần cơ khí của nhóm, thách thức lớn nhất là duy trì độ ổn định khi robot hoạt động liên tục. “Chỉ cần sai lệch nhỏ ở hệ truyền động, robot có thể rung lắc và mất cân bằng”, Dũng cho biết. Ngoài ra, khoang chứa được thiết kế chịu nhiệt, phù hợp với những môi trường mà thiết bị bay như drone khó vận hành hiệu quả.
Trong quá trình thử nghiệm, nhóm phải liên tục điều chỉnh cách bố trí linh kiện, cân bằng trọng tâm và tối ưu khả năng tản nhiệt. Quy trình thử – sai này giúp sinh viên hiểu rõ cách một sản phẩm kỹ thuật được hoàn thiện ngoài thực tế.
Mở rộng sang hệ thống thông minh
Dù mới ở giai đoạn thử nghiệm, nhóm đã tính đến việc tích hợp thêm hệ thống định vị, camera truyền hình ảnh trực tiếp và các cảm biến khói, lửa, nhiệt độ để robot có thể phát hiện nguy cơ sớm hơn.
Theo đại diện nhóm, nền tảng xử lý trung tâm hoàn toàn có thể mở rộng để phân tích dữ liệu từ cảm biến. Khi đó, robot không chỉ di chuyển theo lệnh điều khiển từ xa, mà có thể tự đưa ra cảnh báo hoặc phản ứng trước thay đổi của môi trường. Đây được xem là bước khởi đầu cho việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo ở mức hệ thống.
Cách tiếp cận này phản ánh một xu hướng đào tạo mới trong lĩnh vực kỹ thuật: không tách rời phần cứng và thuật toán, mà đặt chúng trong cùng một hệ sinh thái vận hành.
Đào tạo bán dẫn không tách rời AI
Theo TS. Hoàng Việt Hà – Giám đốc Asia Vietnam, thiết kế chip hiện đại không còn chỉ dừng ở cấu trúc linh kiện.
“Đào tạo bán dẫn ngày nay phải gắn chặt với trí tuệ nhân tạo và các hệ thống thông minh. AI muốn phát triển cần nền tảng phần cứng đủ mạnh, và ngược lại, quá trình thiết kế chip cũng ngày càng dựa vào AI để tối ưu hiệu suất và độ chính xác”, TS. Hà nhấn mạnh.
Đào tạo bán dẫn tại Asia Vietnam tích hợp AI ngay từ nền tảng. Thay vì học rời rạc giữa phần cứng và thuật toán, người học được đặt trong một quy trình phát triển hệ thống hoàn chỉnh – từ thiết kế vi điều khiển đến mở rộng khả năng xử lý dữ liệu.
Khi thế giới bước vào kỷ nguyên chip thông minh và hệ thống tự động hóa, mô hình đào tạo kết hợp bán dẫn – AI từ sớm có thể giúp rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và doanh nghiệp, đồng thời tạo ra thế hệ chuyên gia sẵn sàng tham gia các dự án công nghệ thực tế ngay sau khi tốt nghiệp.
Khoảng cách giữa đào tạo – doanh nghiệp nằm ở trải nghiệm thực tế
Dưới góc nhìn doanh nghiệp, ông Đỗ Văn Hướng – Nhà nghiên cứu cao cấp tại ASICLAND (Hàn Quốc) cho rằng, khoảng cách lớn nhất giữa nhân lực Việt Nam và yêu cầu quốc tế không nằm ở kiến thức lý thuyết.
“Điều doanh nghiệp cần là những nhân sự có thể tham gia dự án thực tế ngay. Trong khi đó, sinh viên thường ít cơ hội tiếp cận công cụ thiết kế chuyên dụng hoặc tham gia vào quy trình phát triển sản phẩm thực tế”, ông Hướng nhận định.
Theo ông, mô hình đào tạo hai giai đoạn – 2 năm tại Việt Nam và 2 năm tại Đài Loan có thể giúp sinh viên rút ngắn khoảng cách này khi được tiếp cận môi trường công nghiệp bán dẫn phát triển, nơi phần cứng, AI và hệ thống tự động hóa vận hành đồng bộ.
Khi công nghệ hướng tới giá trị ứng dụng và trách nhiệm cộng đồng
Điều đáng chú ý là dự án được triển khai ngay từ năm nhất – giai đoạn sinh viên thường chỉ học kiến thức nền tảng. Điều này cho thấy mô hình đào tạo tại Asia Vietnam khuyến khích sinh viên tham gia dự án thực hành sớm, thay vì chờ đến năm cuối.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, những dự án như Hazard Robot cho thấy cách đào tạo chuyên gia có thể bắt đầu từ những bài toán xã hội cụ thể – nơi công nghệ không chỉ là lý thuyết trên chip, mà là giải pháp cho những rủi ro ngoài đời thực.
Bình luận (0)