Tăng cường giáo dục âm nhạc trong trường học là mục tiêu được các chuyên gia đặt ra tại Hội thảo khoa học quốc tế “Giáo dục âm nhạc trong trường phổ thông hiện nay” do Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch phối hợp với Nhạc viện TP.HCM tổ chức. Nhằm khắc phục những khó khăn, bất cập trong chương trình giáo dục âm nhạc học đường, hội thảo chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo và xây dựng chương trình giảng dạy phù hợp.
Tiết học nhạc sẽ trở nên hấp dẫn khi HS được sử dụng nhạc cụ kết hợp với hoạt động ngoại khóa
Xem môn nhạc là môn phụ
Hội thảo khoa học quốc tế “Giáo dục âm nhạc trong trường phổ thông hiện nay” là hội thảo đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, thu hút sự quan tâm của lãnh đạo ngành văn hóa, ngành giáo dục TP.HCM, các trường văn hóa nghệ thuật, giáo viên (GV) giảng dạy âm nhạc tại TP.HCM và các tỉnh thành phía Nam. ThS.NGƯT Trần Đức (hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam) cho biết, giáo dục âm nhạc phổ thông Việt Nam được hình thành từ những năm 60 của thế kỷ trước, được triển khai trong toàn quốc từ năm 2000 và được điều chỉnh, hoàn thiện năm 2006 cho đến nay. Theo đó, môn âm nhạc được đưa vào giảng dạy chính thức ở cấp tiểu học (với các phân môn gồm học hát, phát triển khả năng âm nhạc, tập đọc nhạc) và THCS (học hát, nhạc lý – tập đọc nhạc và âm nhạc thường thức).
Thực tế việc giảng dạy âm nhạc trong trường học trên địa bàn TP.HCM đã đạt được kết quả nhất định, thông qua một số mô hình tiêu biểu. Trong đó, Trường Tiểu học Bình Chánh thành công với quy trình giảng dạy, kết hợp xây dựng phong trào hát múa tập thể, lồng ghép các trò chơi đồng dao vào hoạt động ngoại khóa; Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi nổi bật qua hoạt động giao lưu với các nghệ nhân biểu diễn âm nhạc dân tộc, ứng dụng phần mềm thiết kế trò chơi hỗ trợ các tiết học, tạo nhóm để GV và HS cùng trao đổi thông tin; HS Trường THCS-THPT Đức Trí sôi nổi với các ban nhạc và hợp xướng; Trường THCS-THPT Đinh Thiện Lý nổi trội với hoạt động hợp xướng giao lưu quốc tế, thành lập CLB âm nhạc và hiện có đến 70% HS theo học và biết sử dụng nhạc cụ…
Tuy nhiên, bên cạnh những mô hình hiệu quả, một số GV cho rằng giáo dục âm nhạc trong nhà trường chưa đạt được kết quả đã đề ra. Với tâm lý xem môn nhạc là môn phụ nên HS cũng học theo kiểu “giải trí”, không đọc được nốt nhạc, chủ yếu xem GV biểu diễn nhạc cụ là chính. Riêng môn âm nhạc dân ca trong phân môn học hát của HS THCS, trong suốt 4 năm học các em chỉ được học khoảng 7-8 bài (bình quân 2 bài/năm), còn phân môn Âm nhạc thường thức và Tập đọc nhạc thì hoàn toàn vắng bóng dân ca.
Theo ý kiến của GV Trương Thùy Dung (Trường THCS Hai Bà Trưng, quận 3), nhiều em HS rất thích hát dân ca, nhưng do số bài hát được học quá ít ỏi sẽ khó giúp các em yêu mến và gắn bó. Theo nhận định của giảng viên Nhạc viện TP.HCM Bùi Thiên Hoàng Quân: “Trong thị trường âm nhạc với muôn vàn thể loại hiện nay, các em HS ở độ tuổi chuyển giao giữa thiếu nhi và trưởng thành rất dễ tiếp thu cái mới, nhưng cũng rất dễ nhàm chán. Trong khi thời lượng tiếp xúc với giờ học âm nhạc 1 tiết/tuần, 37 tiết/học kỳ là quá ít, không đủ để các em cảm thụ âm nhạc nói chung và âm nhạc dân tộc nói riêng”.
Xây dựng chương trình giảng dạy và chuẩn hóa đội ngũ
Đề cập đến những bất cập trong giáo dục âm nhạc học đường, nhà nghiên cứu âm nhạc Lê Hải Đăng lưu ý, giáo trình giảng dạy âm nhạc trong trường học đang khiến cho môn học trở nên thụ động, thiếu tương tác giữa HS và GV. Nguyên nhân do thiếu bộ phận nhạc đàn (một thành tố quan trọng cấu thành lĩnh vực âm nhạc), nhạc hát, hợp xướng cũng không được áp dụng khiến HS tiếp cận âm nhạc trong sự tĩnh lặng, kém thu hút. Bên cạnh những hạn chế về chương trình giảng dạy, trình độ của đội ngũ GV cũng là điều đáng bàn. PGS.TS Tạ Quang Đông (Giám đốc Nhạc viện TP.HCM) cho biết, đội ngũ giảng viên âm nhạc (sư phạm âm nhạc) chủ yếu được đào tạo tại các trường ĐH sư phạm (TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Nghệ thuật Trung ương), ĐH Nguyễn Tất Thành, Phạm Văn Đồng, An Giang, Đồng Tháp, Quảng Bình… Tuy nhiên, do phần lớn các thí sinh đầu vào chỉ biết hát, nên sau khi tốt nghiệp không thể biểu diễn hoặc đệm đàn, nên không thể đáp ứng yêu cầu giảng dạy của môn âm nhạc.
|
Phát động Liên hoan âm nhạc học đường TP.HCM năm học 2018-2019 Nhằm tìm kiếm và vinh danh các mô hình giảng dạy âm nhạc học đường hiệu quả, sáng tạo trên địa bàn TP.HCM, ban tổ chức đã phát động Liên hoan âm nhạc học đường TP.HCM năm học 2018-2019. Dự kiến vòng sơ khảo sẽ được tổ chức ở các quận huyện (từ ngày 1-1 đến 26-3-2019), và vòng chung kết sẽ diễn ra tại Nhạc viện TP.HCM (từ 26-3 đến 19-5-2019). |
Để công tác giáo dục âm nhạc trong nhà trường ngày càng phát triển, ThS. Lê Anh Tuấn (Trưởng phòng Nghệ thuật, Viện Khoa học Giáo dục VN) khẳng định cần nâng cao chương trình giảng dạy, biên soạn giáo trình và sách giáo khoa; tuyển sinh ưu tiên những thí sinh biết chơi nhạc cụ, có năng khiếu âm nhạc; nghiên cứu phương pháp dạy học phù hợp; cần có công cụ và phương tiện dạy học đầy đủ. Để những tiết học nhạc đạt hiệu quả, theo kinh nghiệm của GV Nguyễn Hoàng Mỹ (Trường THCS Bình Chánh), GV có thể chia nhỏ kiến thức thành từng phần, kết hợp với các buổi thuyết trình, trò chơi âm nhạc nhằm tạo hứng thú cho HS. Đặc biệt, với thời lượng 1 tiết/tuần, GV cần sắp xếp xen kẽ luân phiên 3 phân môn hát, nhạc lý – tập đọc nhạc và âm nhạc thường thức nhằm giúp HS tránh cảm giác nhàm chán.
Về đội ngũ, PGS.TS.NGƯT Phan Ngọc Thắng cho rằng cần tiếp tục đào tạo đại học sư phạm âm nhạc, nhằm cung cấp đội ngũ GV dạy âm nhạc đạt chuẩn cho tất cả các cấp học (từ tiểu học đến THPT) trên cơ sở chương trình khung của Bộ GD-ĐT (ban hành kèm theo Thông tư số 37/2010/TT-BGD ngày 21-12-2010 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT) và khung chương trình tại các cơ sở đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp (gồm 210 đơn vị học trình). Theo đó, sinh viên sẽ được đào tạo chuyên ngành xướng âm, hòa âm, phân tích âm nhạc, hợp xướng, Elictric Keyboard, kỹ năng giảng dạy, nghiệp vụ sư phạm chuyên môn… Đặc biệt, trong bối cảnh hướng đến chương trình mới dự kiến sẽ được áp dụng vào năm học 2020-2021, với mục tiêu giáo dục âm nhạc ở bậc THPT, đội ngũ GV cần được tăng cường bồi dưỡng kiến thức, phương pháp giảng dạy và các kỹ năng cần thiết nhằm đạt hiệu quả giảng dạy như mong đợi.
Bích Vân
Bình luận (0)