Đũa dùng ngay nguy hiểm – có hay?

Thông tin đũa dùng một lần của Trung Quốc có sử dụng hóa chất độc hại để tẩy trắng, ngăn nấm mốc hiện gây hoang mang trong người tiêu dùng Việt Nam. Trong vai người đi mua đồ dùng đám tiệc, chủ một tiệm hàng chợ Vườn Chuối (Q.3) tiếp tôi khá tận tình. “Đám tiệc thì em dùng đũa một lần là tiện lợi nhất, giá cả lại không mắc chút nào. Còn tăm xỉa răng thì cũng có nhiều loại, giá mắc có, rẻ có, tha hồ mà lựa chọn”. Theo đó, nếu tôi mua số lượng nhiều trên 60 đôi thì đũa dùng một lần sẽ có giá là 4 ngàn đồng/30 đôi, còn mua ít là 4,5 ngàn đồng/30 đôi. Tính ra chỉ hơn 1 trăm đồng cho một đôi đũa. Tăm quế giá là 2 ngàn đồng/hộp 50 cây và 1 ngàn đồng/100 cây tăm cho tăm thường. Đặc biệt, theo lời giới thiệu thì tăm tre nhập khẩu lại có giá rẻ hơn tăm tre sản xuất trong nước từ vài trăm đến vài ngàn đồng, tùy từng loại. Điều đáng nói là những mẫu mã đũa mà chủ cửa hàng đưa cho tôi xem đều chỉ có duy nhất dòng chữ tiếng Trung bằng phẩm đỏ lem nhem, cầm lên dính cả tay. Ngoài ra, không ghi bất cứ điều gì liên quan đến xuất xứ, nguồn gốc, thành phần hay cách bảo quản… Khi tôi thắc mắc đó là hàng Trung Quốc, chị bán hàng thật thà nói: “Hàng Chợ Lớn cả đấy, Trung hay Việt gì thì chị cũng chỉ biết lấy về bán”. Dạo qua một số chợ khác như Bà Chiểu (Q.Bình Thạnh), An Đông (Q.5), Cầu Muối (Q.4) và một số cửa hàng tạp hóa thì thấy, giá cả của loại đũa dùng một lần chỉ dao động từ 4-6 ngàn đồng/30 đôi, càng mua số lượng lớn thì giá thành càng giảm. Ở nhiều quán ăn, loại đũa dùng một lần rất được ưa chuộng, nhất là bán đồ ăn mang đi. Thậm chí, nhiều quán còn tận dụng loại đũa dùng một lần để tái chế sử dụng tiếp. Một chủ cửa hàng ở chợ An Đông (Q.5) cho biết, hàng được lấy sỉ tại chợ Lớn, chủ yếu bán với số lượng trên 100 đôi cho những đám tiệc, hàng ăn. Thông thường khách chẳng mấy ai thắc mắc đến xuất xứ mà chỉ quan tâm đến giá cả mắc rẻ.

Tại Chợ Lớn, khi được hỏi về nguồn hàng, nhiều chủ hàng tỏ ra khá e dè. Hàng công ty gia công, lấy về bỏ sỉ thôi. Đa phần đều nhận được câu trả lời na ná như thế. Trước thông tin đũa dùng một lần của Trung Quốc có độc tố, nhiều tiểu thương còn đặt câu hỏi ngược lại: “Có độc mà vẫn được bán ở Việt Nam thì các ông kiểm tra phải biết chứ. Còn cho bán tức là mức độc hại không đủ nguy hiểm để ảnh hưởng đến con người…?!?”.

Trao đổi với Giáo Dục TP.HCM, TS. Nguyễn Du Sanh – Trưởng khoa Sinh học Trường ĐHKHTN TP.HCM cho biết: “Thông thường, để tẩy trắng và chống nấm mốc, nhất là trong công nghiệp thực phẩm, người ta sử dụng SO2. Đối với đũa dùng một lần thường được làm từ loại tre có chất lượng không tốt như tre non, tre tồn dư, khả năng chịu ẩm mốc rất kém. Nên có thể người sản xuất đã tăng lượng SO2 để tăng khả năng chống nấm mốc. Tuy nhiên, điều này không nguy hiểm bằng việc nhà sản xuất sử dụng chất tẩy trắng, tẩy nấm mốc công nghiệp để dùng trong thực phẩm như sulfite, sulfite natri. Đây là những chất chứa độc tố lớn và tác dụng tẩy trắng, khử trùng rất tốt, vì thế chỉ sử dụng trong công nghiệp. Sau đó, để có mùi thơm át mùi hóa chất, người ta sẽ bỏ thêm vào đũa dùng một lần, vào tăm tre ngũ vị hương tạo mùi. Nguy hiểm là đũa dùng một lần được sử dụng trực tiếp sau khi bỏ lớp nilon bên ngoài. Vì thế, nếu tiếp xúc thường xuyên thì sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe, nhẹ thì ngộ độc thực phẩm mà nặng thì có thể ung thư…”.

Còn PGS.TS Nguyễn Thiện Hải – giảng viên của Trường ĐH Y dược TP.HCM thì cho rằng những loại hóa chất được sử dụng để tẩy trắng, chống nấm mốc, dù được phép sử dụng trong công nghiệp thực phẩm nếu tiếp xúc trực tiếp thường xuyên đều ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe của con người. Đối với loại đũa dùng một lần, người sử dụng dùng như “mì ăn liền” luôn, không qua bất kỳ khâu nào hết thì nguy hiểm là điều tất nhiên. Hóa chất cứ tích tụ dần dần trong cơ thể, có thể sẽ không gây ảnh hưởng ngay, nhưng đến một nồng độ nào đó sẽ khiến cơ thể con người suy nhược. Đây không phải là lần đầu tiên phát hiện hóa chất bảo quản độc hại trong các sản phẩm kiểu “mì ăn liền” của Trung Quốc.

Yến Hoa