Đường đến thành công: Bài cuối: “Sứ giả” truyền bá văn hóa Việt

 “Tuấn quậy” là biệt danh mà bạn bè đặt cho Huỳnh Anh Tuấn khi anh còn là sinh viên khóa 5 Khoa Toán Trường CĐ Sư phạm TP.HCM, bởi hồi đó Tuấn “quậy” dữ lắm. “Quậy” ở đây hiểu theo đúng nghĩa của một người thích hoạt động. Năm 1993, trong chuyến đi tham gia Liên hoan múa rối toàn quốc tại Hà Nội, anh nhìn thấy tiềm năng phát triển to lớn của rối nước – môn giải trí rất độc đáo nhưng lúc đó chỉ phục vụ cho người nước ngoài, còn trẻ em Việt Nam thì không. Về Sài Gòn, anh bắt tay ngay vào việc chuẩn bị. Anh chọn Đầm Sen làm địa điểm, bởi rối nước luôn gắn với lễ hội, nhạc nền là dân ca Nam bộ. Có một điều mà anh không ngờ đến: Kinh phí lên đến 300 triệu đồng, vượt quá xa mức dự tính ban đầu của anh. Thế nhưng, anh đã không bỏ cuộc. Tính đi tính lại, cuối cùng anh đành bán chiếc xe DD duy nhất của mình đang sử dụng, sau đó về xin ba má cho thế chấp căn nhà của ông bà ở Gò Vấp được 50 triệu đồng, còn lại anh vay mượn bạn bè, lẳng lặng làm và làm… Rối nước Đầm Sen ra đời, một lần nữa gây được dư luận, thu hút nhiều khán giả đến xem. Năm 2000, Công ty Sân khấu và nghệ thuật Thái Dương do Huỳnh Anh Tuấn làm Giám đốc, NSƯT Thành Lộc làm Phó giám đốc được thành lập (thuê mặt bằng tại Viện Trao đổi văn hóa với Pháp) chuyên dàn dựng, biểu diễn và sản xuất các chương trình kịch thiếu nhi, kịch người lớn, múa rối nụ cười… Sân khấu thu hút khán giả với hàng trăm vở diễn ra đời. Bên cạnh đó, anh cũng dành vé ưu đãi (giảm 50%) cho sinh viên – học sinh đến xem kịch và giao lưu với các diễn viên. Anh cho biết: “Thời gian qua, các vở kịch lịch sử như Bí mật vườn Lệ Chi, Ngàn năm tình sử, Vương thánh triều Lê có mức đầu tư khá cao nhưng đều đạt hiệu quả doanh thu. Hàng năm, tôi còn đầu tư làm hai chương trình kịch thiếu nhi hoành tráng mang tên Ngày xửa ngày xưa. Chương trình này hiện đã trở thành thương hiệu của Sân khấu IDECAF…”.

Gần đây, người ta lại nhắc tới đạo diễn Huỳnh Anh Tuấn trong vai trò một “sứ giả” truyền bá văn hóa truyền thống Việt Nam với du khách nước ngoài. Năm 2008, Sân khấu Múa rối nước Rồng Vàng trong khuôn viên Cung Văn hóa Lao động TP.HCM chính thức đi vào hoạt động, với 300 ghế ngồi, kinh phí đầu tư gần 1 tỉ đồng. Hai năm đầu tiên, nhà hát vắng bóng du khách. Thế là anh cho người đi phát tờ rơi khắp nơi để mong bất kỳ một người nước ngoài nào tới TP.HCM cũng phải cầm trên tay tờ rơi quảng bá show diễn. Cầm cự một cách kiên nhẫn, dần dần du khách cũng đã lấp đầy ghế trống. Từ chỗ mỗi ngày một suất, anh tăng lên hai suất và hiện nay ba suất vào mùa cao điểm du khách quốc tế. Những ngày cuối tuần, sân khấu còn đón tiếp nhiều gia đình Việt Nam đưa con tới xem.

Cuối năm 2011, Nhà hát Múa rối nước Rồng Vàng TP.HCM được mời tham dự Lễ hội Kijimuna Festa ở Nhật Bản. Trở về nước, anh rất phấn khởi và hạnh phúc khi được các đồng nghiệp ở Nhật Bản cũng như các nước tham dự lễ hội và đông đảo khán giả đón nhận nồng nhiệt với loại hình nghệ thuật múa rối nước của Việt Nam. Bảy suất diễn của Nhà hát Múa rối nước Rồng Vàng TP.HCM tại lễ hội đều kín khán giả. Bạn bè các nước tham dự lễ hội đặc biệt ấn tượng với các trò rối truyền thống của Việt Nam cùng dàn nhạc tham gia biểu diễn rất nhuần nhuyễn, sinh động. Từ thành công của lần đầu “đem chuông đi đánh xứ người” đã thôi thúc “bầu” Tuấn nhanh chóng bắt tay xúc tiến dự án xây dựng Nhà hát Nghệ thuật dân tộc Nón Lá cũng nằm trong khuôn viên Cung Văn hóa Lao động TP.HCM. “Đối với tôi, nghệ thuật dân tộc luôn có một sức hút mạnh mẽ. Chính vì thế mà sau Múa rối nước Rồng Vàng, tôi muốn thực hiện tiếp Nhà hát Dân tộc Nón Lá dành cho các loại hình âm nhạc truyền thống. Đây là một dự án mà tôi đã dày công chuẩn bị từ 5 năm qua” – anh cho biết. Nhà hát Dân tộc Nón Lá với các tiết mục đặc sắc như: Ca trù, hát bội, chèo (làn điệu Chầu văn – Hầu đồng), múa Lục cúng hoa đăng, Lân mẫu xuất lân nhi, cồng chiêng, biểu diễn trống Việt Nam, bộ gõ Tây Nguyên, đàn đá… đã đi vào hoạt động từ tháng 3-2012. Vào tháng 8-2013, Huỳnh Anh Tuấn dự kiến sẽ ra mắt nhà hát ngoài trời ở Hội An (địa điểm gần cầu Cẩm Nam) theo kiểu sân khấu đình, rộng 700m2, biểu diễn những tiết mục mang hơi thở hiện thực đời sống cư dân địa phương.

Mặc dù là người “ngoại đạo”, đến với nghệ thuật chỉ bằng lòng đam mê nhưng Huỳnh Anh Tuấn đã thành công bởi sự tài năng của mình. NSƯT Thành Lộc cho biết: “Một tiêu chí mà anh Tuấn và tôi luôn đặt ra cho toàn thể anh em nghệ sĩ là phải nghiêm túc tập tuồng, dàn diễn viên ổn định. Tôi rất vui vì nhiều vở của Sân khấu IDECAF ra đời “sống” đến 4-5 năm. Một điều mà tôi hết sức khâm phục bởi anh Tuấn là một người làm nghệ thuật không vụ lợi, anh thích đưa các đội rối đi diễn khắp nơi với giá vé bán như cho, cốt đem lại nụ cười cho các em nhỏ. Lợi nhuận doanh thu từ sân khấu lớn, anh dồn hết cho sân khấu thiếu nhi”. Chia sẻ về việc nhiều bạn trẻ muốn thử sức với nghề “làm bầu”, Huỳnh Anh Tuấn nói: “Với các bạn trẻ, cái gì thích thì cứ lao vô làm, chấp nhận những rủi ro, mất mát ban đầu. Nếu có lòng yêu nghề, kiên nhẫn và sáng tạo, nhất định rồi sẽ có lúc gặt hái được thành công”.

Hiệp Thanh