Đường Hồ Chí Minh trên biển: Kỳ 4: Đội săn tàu địch trong rừng ngập mặn

Từ năm 1966, “tàu không số” ra đi với tinh thần quyết tử trong những thử thách gian nguy, cố tìm ra mọi cách để có thể vào được bờ. Đã có một số tàu vào bến thành công, nhưng có nhiều chuyến không thành. Thời kỳ này, chỉ cần “năm mươi năm mươi” chúng ta đã chiến thắng rồi. Sau đó địch tuyên bố: “Kiểm soát đến từng con sóng ngoài biển Đông”, thì chúng ta “dù đốt 100 bó đuốc để bắt một con ếch” tàu ta vẫn cứ đi. Chiến sĩ đoàn “tàu không số” có người đã nằm lại với biển khơi, người bị thương, người lên được bờ. 

Lê Xuân Khảm, người Thái Bình, được cử làm Trung đội trưởng Trung đội săn tàu địch ở bến Cà Mau. Anh vốn là giáo viên dạy Trường Hàng hải, Hải Phòng, được điều xuống tàu 69. Chuyến này thành công nhưng tàu đã hư hỏng, tàu 69 cùng với anh em tàu 100, tàu 187, kẹt lại bến. Hầu hết số này là những thanh niên miền Bắc, tham gia vận chuyển vũ khí từ năm 1964, những chàng trai trẻ mới rời ghế nhà trường, hăng hái nhập ngũ, được tuyển vào hải quân.

Trưa ngày 12-1-1969, bất ngờ 7 tàu chiến Mỹ ập vào cửa Vàm Lũng, hùng hổ ào ạt, hẳn chúng muốn ăn sống nuốt tươi cái cửa sông bé nhỏ mà lần nào chúng vào cũng bị đánh trả quyết liệt, bị thua đau lại phải bật ra. Tổ sáu người gác ở chốt cửa Vàm Lũng vừa phát hiện tàu chiến địch ập tới, đã nhanh chóng vào vị trí. Vũ khí của ta chỉ có một khẩu B40 với 3 viên đạn, do chiến sĩ Phùng Văn Quý điều khiển, 2 khẩu AK và 1 đại liên.

Nguyễn Tiến Hai (thuyền phó tàu 69) hô to: “B40 nhằm tàu phía trước!”. Quý bình tĩnh chĩa súng! Lửa phụt trúng tàu, cả con tàu nổ tung trong lửa khói. Tiếng la ó rùm trời, có mấy tên lính Mỹ lao xuống nước, chỉ thoáng chốc, tàu chiến Mỹ đã chìm hẳn. Hai khẩu AK của Phạm Văn Kiểu và Cao Sĩ Thập lia một băng xuống đám đang bơi vào bờ. Phạm Viết Đính vội lắp trái B40, tiếng Lê Xuân Khảm rít lên: “Quý! B40 nhằm tàu thứ hai! Bình tĩnh, chính xác!”.

Khối lửa màu da cam thật lợi hại, chính xác đến tuyệt vời, lại một tàu chiến thứ hai ăn trọn, nó ré lửa chồm lên, nổ tung, rồi chìm nghỉm. Tàu chiến địch đang lao lên với khí thế ào ào, thấy hỏa lực trên bờ quá lợi hại, chúng nghĩ có cả trung đội ta đang đón sẵn ở đây, vội chựng lại hết, chúng lượn vòng, năm chiếc tàu tóe ngang, hỏa lực trên tàu địch bắt đầu phóng lên bờ dữ dội, khẩu đại liên đỡ trọn một quả đạn cho Khảm, nên nó bị trúng đạn, không còn sử dụng được nữa. Một số lính Mỹ trên những con tàu kia hoảng hốt, lại sợ B40 trên bờ nã xuống, chỗ sông này chỉ rộng bốn năm chục mét chúng nhảy ùm cả xuống sông bơi vào bờ. Chỉ có hai khẩu AK nên bắn không xuể, chủ lực của ta bây giờ chỉ còn một quả B40 nhưng quyết tâm phải diệt được một tàu chiến nữa. Hai tai Quý đã ù đặc, không còn nghe thấy gì, đầu choáng váng, nhưng anh vẫn còn đủ tỉnh táo để thực hiện nhiệm vụ, súng đang hướng ra sông tìm mục tiêu. Tàu chiến địch hoảng sợ khi hai tàu đi trước đã bị cái loại súng tên lửa lợi hại này xơi gọn, chúng dạt ngang, bắn lên bờ ào ạt. Lính Mỹ túa ra nhảy cả xuống nước, vừa bơi vào bờ vừa bắn. Trái B40 thứ ba của Quý không làm chìm tàu chiến địch nhưng nó đã giáng được một đòn chí lý, một tàu chiến nữa bị thương nặng, bốc cháy đằng đuôi, chạy ré ra phía cửa biển. Thấy trên bờ im tiếng súng, các tàu địch cho một số đổ bộ lên bờ, hỏa lực trên tàu bắn ào ạt vào khu vực quanh bờ. Lính Mỹ đổ bộ lên khá đông. Gần bờ sông hai chiến sĩ Kiểu và Thập đã hy sinh, tay còn ôm chặt khẩu AK. Quý đang bị choáng, Khảm vác khẩu đại liên đã bị hỏng, Phạm Viết Đính vội chạy lại kèm Quý, vác khẩu B40, bốn người lao vào rừng đước, vừa chạy vừa luồn né tránh hỏa lực địch đang nã rát đuổi theo.

Sáng sớm hôm sau, các anh ra tìm Kiểu và Thập. Phạm Văn Kiểu quê Quảng Bình, Cao Sĩ Thập quê Nghệ An cùng hai khẩu AK chiến đấu dũng cảm và hy sinh. Chỉ có sáu chiến sĩ Hai, Khảm, Quý, Đính, Kiểu, Thập, với một khẩu B40 có 3 viên đạn, 2 khẩu AK, đã bắn chìm 2 tàu chiến Mỹ, bắn bị thương nặng một tàu. Trận này Mỹ thiệt hại nặng, từ đó tàu địch sợ không còn vào cửa sông Vàm Lũng nữa.

Một trận đụng độ hy hữu đã xảy ra trong rừng ngập mặn, giữa trung đội săn tàu của bến chỉ mấy chục người, với một trung đoàn lính thủy đánh bộ, lính dù Mỹ ngụy. Đội tàu chiến ngụy rẽ sóng ào ạt bất ngờ tấn công vào mục tiêu đã được xác định, máy bay trực thăng vừa bắn yểm trợ vừa đổ quân xuống ào ào đen như kiến gió, quyết bao vây bắt sống và tiêu diệt mục tiêu. Trận chiến đấu không cân sức nhưng chiến sĩ ta bắn trả rất quyết liệt, len lỏi vào các gốc cây, bụi rậm, băng mình qua rạch, vừa bắn tỉa vừa đánh giáp lá cà. Một số chiến sĩ trung đội săn tàu địch băng rừng đước, lọt ra khỏi vòng vây, nhưng đa số đã bị thương và hy sinh. Chỉ huy đội Lê Xuân Khảm bị thương nặng, tiếng súng, tiếng chó béc giê sủa vang khu rừng, anh chìm vào hôn mê. Khi tỉnh lại, anh mới biết mình còn sống. Xung quanh mình, kiến đang bu nghẹt vào những bụm máu. Đó là loại kiến hôi, loại kiến này tiết ra mùi hôi đặc biệt, nhờ vậy mà chó béc giê của địch không phát hiện ra hơi người, anh mới sống sót.

Lê Xuân Khảm đã được đồng đội cứu sống! Chiến sĩ “tàu không số” hy sinh, không chỉ ở vùng biển phía Nam, mà còn có những đồng chí hy sinh trên bờ trong những trận chiến giáp lá cà như thế nữa. Ba năm sau, 1969, anh em thủy thủ được tàu 154 của La Minh Tốt, Đỗ Văn Bé chở vũ khí vào bến Cà Mau, đón anh em còn lại ra miền Bắc. Riêng Lê Xuân Khảm, Lê Xuân Tâm, những người có nhiều kinh nghiệm chiến đấu, nhận lệnh ở lại tiếp tục làm nhiệm vụ chỉ huy trung đội săn tàu địch.

Nhà văn Mã Thiện Đồng