Trong bối cảnh chuyển đổi số len sâu vào đời sống học đường, việc học sinh trung học cơ sở mang theo và sử dụng điện thoại di động không còn là hiện tượng cá biệt. Ở nhiều trường, giờ ra chơi – khoảng thời gian đáng lẽ dành cho vận động, giao tiếp và tái tạo năng lượng – lại trở thành “không gian màn hình”, nơi học sinh tụ tập lướt mạng xã hội, chơi game hoặc xem video một mình. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng một văn hóa giờ ra chơi lành mạnh, không chỉ bằng quy định hành chính mà bằng những thay đổi bền vững trong thói quen và hành vi của học sinh.
Tại Trường THCS Mỹ Thạnh, câu chuyện hạn chế sử dụng điện thoại trong giờ ra chơi được tiếp cận theo hướng như vậy. Thay vì chỉ dừng lại ở việc “cấm”, nhà trường lựa chọn cách tổ chức lại không gian, hoạt động và cách quản lý để giờ ra chơi thực sự trở thành một phần có giá trị trong quá trình giáo dục toàn diện.
Ngay từ đầu năm học, Trường THCS Mỹ Thạnh đã ban hành nội quy học sinh, trong đó quy định rõ việc không mang theo và sử dụng điện thoại di động trong khuôn viên trường. Học sinh ký cam kết thực hiện, phụ huynh được thông tin đầy đủ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn một bộ phận học sinh mang điện thoại theo người, tranh thủ sử dụng trong giờ ra chơi để chơi game, lướt mạng xã hội hoặc xem video.
Bên cạnh đó, trong các giờ ra chơi, một số học sinh có xu hướng tụ tập ở những khu vực khuất trong khuôn viên trường, ít tham gia các hoạt động chung, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh những hành vi lệch chuẩn nếu không được định hướng kịp thời. Một số hoạt động vui chơi, trải nghiệm đã được tổ chức nhưng chưa đều đặn, chưa đủ sức hấp dẫn để kéo học sinh rời khỏi màn hình điện thoại. Việc quản lý giữa giáo viên chủ nhiệm các lớp cũng chưa thật sự đồng bộ, khiến quy định đôi lúc thiếu tính nhất quán.
Nếu không có sự điều chỉnh kịp thời, những biểu hiện này sẽ tác động trực tiếp đến mục tiêu giáo dục toàn diện, đặc biệt là việc hình thành kỹ năng giao tiếp, hợp tác, vận động và sức khỏe tinh thần của học sinh.
Một trong những điểm đáng chú ý trong cách làm của Trường THCS Mỹ Thạnh là việc đặt học sinh vào vị trí trung tâm khi thiết kế giải pháp. Nhà trường tiến hành khảo sát toàn bộ học sinh về nhu cầu và sở thích trong giờ ra chơi. Kết quả cho thấy, gần một nửa học sinh yêu thích các hoạt động thể dục thể thao, tiếp đến là trò chơi dân gian, văn nghệ và đọc sách. Các hoạt động nghiên cứu, STEM tuy chiếm tỷ lệ nhỏ nhưng vẫn là nhu cầu có thật của một bộ phận học sinh.
Từ kết quả khảo sát này, nhà trường không áp đặt một mô hình duy nhất mà tổ chức các hoạt động đa dạng, phù hợp với từng nhóm sở thích. Cách tiếp cận này giúp học sinh có quyền lựa chọn, từ đó tham gia một cách tự nguyện thay vì đối phó.
Trên cơ sở kế hoạch triển khai, Trường THCS Mỹ Thạnh đã đầu tư xây dựng nhiều không gian học đường thân thiện. Các khu vực thể thao như sân bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, bóng rổ, bóng bàn được bố trí rõ ràng. Những góc dành cho trò chơi dân gian như nhảy dây, nhảy sạp, ô ăn quan, cờ vua, cờ tướng được thiết kế gần gũi, dễ tiếp cận.
Bên cạnh đó, các không gian mang tính “tĩnh” cũng được chú trọng, như thư viện, thư viện lớp học, khu vực đọc sách, vẽ tranh, hay những góc nghỉ ngơi, thư giãn trong sân trường. Với nhóm học sinh có nhu cầu sử dụng thiết bị điện tử cho mục đích học tập, nghiên cứu, các câu lạc bộ STEM, IT được tổ chức theo khung giờ và nội dung cụ thể, có sự quản lý của giáo viên phụ trách.
Việc phân chia không gian và hoạt động theo nhóm giúp giờ ra chơi trở nên trật tự hơn, đồng thời đáp ứng được sự đa dạng trong nhu cầu của học sinh.
Một yếu tố quan trọng khác là sự đồng thuận giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh. Thông qua các buổi họp hội đồng, sinh hoạt dưới cờ, họp phụ huynh và các kênh thông tin trực tuyến, nhà trường liên tục tuyên truyền về tác hại của việc lạm dụng điện thoại, đồng thời giải thích rõ mục tiêu của việc tổ chức lại giờ ra chơi.
Phần lớn phụ huynh ủng hộ chủ trương này, không chỉ về mặt tinh thần mà còn tham gia hỗ trợ dụng cụ, cơ sở vật chất phục vụ các hoạt động. Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên phụ trách câu lạc bộ được phân công rõ trách nhiệm, tạo sự thống nhất trong quản lý và tổ chức.
Sau một thời gian thực hiện, mô hình xây dựng văn hóa giờ ra chơi lành mạnh tại Trường THCS Mỹ Thạnh đã cho thấy những chuyển biến rõ rệt. Giờ ra chơi trở nên sôi nổi hơn, học sinh chủ động tham gia các hoạt động thể thao, trò chơi tập thể, văn nghệ hoặc đọc sách. Tình trạng mang và sử dụng điện thoại trong giờ ra chơi giảm đáng kể, thay vào đó là những nhóm học sinh trò chuyện, vận động cùng nhau.
Kỹ năng giao tiếp, hợp tác và tinh thần đoàn kết của học sinh được cải thiện. Nhiều em chia sẻ rằng giờ ra chơi “trôi qua nhanh hơn”, tạo cảm giác thoải mái trước khi bước vào tiết học tiếp theo. Với giáo viên, việc quản lý nề nếp học sinh cũng thuận lợi hơn khi các hoạt động đã được tổ chức bài bản.
Một số hoạt động dần trở thành điểm nhấn của nhà trường như giờ ra chơi trải nghiệm trí tuệ, không gian âm nhạc học đường, ngày hội trò chơi dân gian hay các hoạt động thể thao học đường. Những mô hình này không chỉ góp phần hạn chế việc sử dụng điện thoại mà còn tạo nên bản sắc riêng trong sinh hoạt học đường.
Từ câu chuyện tại Trường THCS Mỹ Thạnh có thể thấy, việc hạn chế sử dụng điện thoại trong giờ ra chơi chỉ là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn là tạo ra môi trường để học sinh được vận động, giao tiếp, trải nghiệm và phát triển toàn diện. Khi học sinh tìm thấy niềm vui trong các hoạt động tập thể, nhu cầu tìm đến màn hình điện thoại sẽ tự nhiên giảm xuống.
Thủy Phạm
Bình luận (0)