Bệnh tay chân miệng tiếp tục là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở nhóm dưới 5 tuổi. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), bệnh có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng theo chu kỳ, nhất là giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 12.
Trong bối cảnh chưa có vắc-xin phòng ngừa, việc chủ động thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân và môi trường sống vẫn là giải pháp quan trọng nhất để kiểm soát bệnh.
Đang có xu hướng gia tăng
Không chỉ dừng lại ở nguy cơ lây lan trong cộng đồng, số liệu giám sát mới nhất tại TP.HCM cũng cho thấy bệnh tay chân miệng đang có xu hướng gia tăng. Cụ thể, theo thống kê tuần 11 năm 2026, số ca tay chân miệng ghi nhận theo tuần đang tăng trở lại. Một số địa bàn có tỷ lệ mắc trên 100.000 dân ở mức cao như Long Hương (137 ca), Long Điền (131 ca), Thường Tân (127 ca), Nhà Bè (122 ca), Tân Hải (122 ca), Hồ Tràm (114 ca), Đất Đỏ (107 ca), Tân Nhựt (103 ca), Tam Long và Xuyên Mộc cùng ở mức 100 ca. Ngoài ra, nhiều khu vực khác như Bình Lợi, Long Trường, Bà Rịa, Bình Trưng, Nhựt Đức, Bình Châu, Hiệp Phước, Nghĩa Thành, Củ Chi, Lái Thiêu cũng ghi nhận số ca ở mức đáng chú ý.
Đáng lưu ý, số ca bệnh không chỉ xuất hiện rải rác mà có xu hướng tăng theo tuần, cho thấy nguy cơ bùng phát dịch nếu không kiểm soát tốt trong thời gian tới, đặc biệt tại các khu vực đông dân cư, trường học và cơ sở giữ trẻ.
Tay chân miệng là bệnh lây qua đường tiêu hóa, có thể truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp như bắt tay, ôm, hôn hoặc qua các vật dụng sinh hoạt bị nhiễm virus như đồ chơi, quần áo, bàn ghế, tay nắm cửa. Đây là lý do khiến bệnh dễ lan rộng trong môi trường tập thể như trường mầm non, lớp học.
Các dấu hiệu nhận biết ban đầu của bệnh thường không quá rầm rộ, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh thông thường. Trẻ có thể sốt nhẹ, đau họng, quấy khóc, biếng ăn hoặc tiêu chảy. Điểm đặc trưng là xuất hiện các bóng nước trên da và niêm mạc. Nếu bóng nước xuất hiện trong miệng, chúng có thể vỡ ra thành vết loét gây đau, khiến trẻ khó ăn uống. Trong khi đó, các bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, gối hoặc mông thường không vỡ mà sẽ khô dần.
Theo các chuyên gia y tế, hơn 90% trường hợp mắc tay chân miệng có thể tự khỏi sau khoảng 5 đến 7 ngày nếu được chăm sóc tốt. Tuy nhiên, một số ít trường hợp có thể diễn tiến nặng, gây biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim, suy hô hấp hoặc phù phổi cấp. Đây là những biến chứng có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện sớm.
Các dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng thường xuất hiện vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 5 của bệnh. Dấu hiệu quan trọng nhất là sự thay đổi giấc ngủ của trẻ. Trẻ có thể giật mình, chới với khi đang ngủ. Nếu trong vòng 30 phút, trẻ giật mình từ hai lần trở lên, đây là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
Ngoài ra, trẻ có thể có các biểu hiện như quấy khóc liên tục, mạch nhanh, da nổi vân tím, yếu tay chân. Một dấu hiệu khác không thể bỏ qua là sốt cao kéo dài trên 38,5 độ C trong hơn 48 giờ và không đáp ứng với thuốc hạ sốt. Khi bệnh tiến triển nặng, trẻ có thể gặp tình trạng thở nhanh, co giật, lừ đừ hoặc li bì.
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng
Trong chăm sóc trẻ mắc bệnh tay chân miệng, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng. Do các vết loét trong miệng gây đau, trẻ thường biếng ăn. Phụ huynh nên cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa như cháo, súp, sữa và chia nhỏ bữa ăn. Tránh các thực phẩm cay nóng, cứng hoặc có tính axit. Nếu trẻ đau nhiều, cần đưa đi khám để được hỗ trợ điều trị giảm đau phù hợp.
Tuy nhiên, theo HCDC, phòng bệnh vẫn là yếu tố then chốt. Việc thực hiện nguyên tắc “3 sạch” gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch là biện pháp hiệu quả nhất hiện nay.
Ăn uống sạch là đảm bảo thực phẩm được nấu chín, sử dụng nguồn nước sạch, không dùng chung vật dụng ăn uống. Ở sạch là giữ môi trường sống sạch sẽ, thường xuyên lau chùi các bề mặt tiếp xúc như đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa bằng xà phòng hoặc dung dịch tẩy rửa. Bàn tay sạch là thói quen cần duy trì thường xuyên, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã hoặc chăm sóc trẻ.
Chị Nguyễn Thị Hồng, phụ huynh có con học mẫu giáo tại TP.HCM, chia sẻ: “Từ đầu năm đến giờ, tôi thấy thông tin về tay chân miệng nhiều hơn nên cũng cẩn thận hơn. Mỗi ngày đều nhắc con rửa tay nhiều lần, đồ chơi cũng được lau sạch thường xuyên. Nhìn con khỏe mạnh là thấy yên tâm”.
Trong khi đó, anh Trần Minh Tuấn, có con 3 tuổi, cho biết: “Trước đây mình nghĩ bệnh này nhẹ, nhưng khi đọc về các dấu hiệu chuyển nặng thì thấy không thể chủ quan. Giờ chỉ cần con sốt cao hoặc ngủ không yên là mình đưa đi khám ngay, không dám chần chừ”.
Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp bệnh trở nặng do phụ huynh chưa nhận diện đúng dấu hiệu cảnh báo hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế muộn. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và chủ động theo dõi sức khỏe trẻ là yếu tố quyết định.
Trong bối cảnh số ca tay chân miệng có xu hướng gia tăng theo tuần, đặc biệt tại nhiều địa bàn, ngành y tế khuyến cáo các gia đình, trường học và cộng đồng cần tăng cường các biện pháp phòng bệnh. Việc duy trì thói quen vệ sinh, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và xử trí kịp thời sẽ góp phần hạn chế nguy cơ lây lan, bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ.
Thương Nguyên
Bình luận (0)