|
|
Từ những làn điệu chèo mượt mà của đồng quê Bắc bộ đến những bản ca trù, tuồng rồi hầu đồng mộc mạc, sâu lắng hay những nét kiến trúc cổ, những ký ức văn hóa xưa… đều có thể trở thành bánh xe lăn trên chuyến tàu “Tôi xê dịch” – nơi giữ gìn và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đến người trẻ.
“Tôi xê dịch” là một cộng đồng những người trẻ yêu văn hóa truyền thống, suốt 3 năm qua đã và đang ngày đêm miệt mài làm nên những chuyến xê dịch, gửi trao điệu hồn dân tộc đến với đông đảo công chúng, đặc biệt là người trẻ.
Những chuyến ngược dòng về quá khứ
Được thành lập từ tháng 6-2012 bởi Nguyễn Thị Thu Hà, cô sinh viên Trường ĐH Ngoại thương sinh năm 1991 với ý tưởng ban đầu là xây dựng một kênh truyền thông để quảng bá hình ảnh Việt Nam với du khách nước ngoài về những giá trị văn hóa truyền thống. “Tôi xê dịch” khuyến khích người trẻ đi nhiều hơn và sống lâu hơn, cùng chia sẻ nhiều hơn về tình yêu quê hương đất nước.
Những ngày đầu thành lập, Thu Hà phải đi gõ cửa từng người bạn, thuyết phục họ tham gia vào “Tôi xê dịch”. Nhưng phải hoạt động như thế nào để thực hiện sứ mệnh “làm sao để người trẻ yêu hơn những giá trị truyền thống”. Chủ đề đầu tiên mà “Tôi xê dịch” thực hiện về chủ đề Phật giáo. Tất cả bắt đầu từ con số không nhưng ai cũng háo hức tìm hiểu, thức thâu đêm suốt sáng để tra cứu sao cho lấp đầy những lỗ hổng, gửi đến người trẻ sự tròn trịa nhất. Rồi hầu đồng, ca trù, hát xẩm… nối tiếp nhau dúi vào tay người trẻ. “Tôi xê dịch” lại phải rồng rắn nhau đến từng chuyên gia về các lĩnh vực, thuyết phục họ ủng hộ, lên tiếng trong từng chủ đề.
|
|
Thành quả 3 năm miệt mài làm việc, hiện giờ, “Tôi xê dịch” đã luân phiên thực hiện được chuỗi các chương trình Những ngày đầy gió – Windy Days, Việc làng, Điểm hẹn xê dịch. Trong đó, Windy Day là những sự kiện văn hóa đặc sắc, có sự góp mặt của các khách mời đặc biệt là những chuyên gia, diễn giả về từng chủ đề được tổ chức. Ở Việc làng lại là những vấn đề văn hóa nổi cộm mà ở đó người trẻ có thể đối đáp với nhau, thẳng thắn trao đổi những thắc mắc của mình. Còn Điểm hẹn xê dịch được tổ chức thường xuyên mỗi tuần trên facebook của “Tôi xê dịch” lại gửi đến người trẻ những kiến thức bổ ích về những ký ức văn hóa xưa của người Việt như văn hóa thời bao cấp, cưới hỏi ngày xưa… hay đơn giản chỉ là những điều thường nhật trong cuộc sống.
“Tôi xê dịch” không phải là một cuộc rong chơi bài bản mà ở đó những giá trị truyền thống được tìm hiểu một cách công phu, tỉ mỉ để nhận được sự đồng thuận của các chuyên gia văn hóa đầu ngành, để lôi kéo người trẻ đứng về phía mình – phía điệu hồn dân tộc. Đó là cuộc hành trình ngược dòng tìm về quá khứ mà theo Thu Hà, những chuyến xê dịch để người trẻ biết đến, hiểu được và trên hết là yêu, là tự hào, là trân trọng các giá trị văn hóa, con người của dải đất mình. Chuỗi những sự kiện Windy Days là minh chứng cho điều đó.
Tính đến nay, “Tôi xê dịch” đã làm được 12 Windy Days về chèo, về tuồng, về hát xẩm, ca trù hay kiến trúc văn hóa cổ… đều nhận được hiệu ứng tích cực từ giới trẻ. Vào mỗi mùa thu, “Tôi xê dịch” đều có đợt tuyển thêm thành viên. Chỉ chọn ra 8 người nhưng số đơn nộp vào lên đến 500 người. Hiện giờ, số thành viên của “Tôi xê dịch” là 30 người.
Hai năm cho một Tiếng trống chèo
|
|
Đó là quãng thời gian để “Tôi xê dịch” gửi đến người trẻ chương trình Windy Days đặc biệt tháng 9 mang tên Tiếng trống chèo. Ấp ủ suốt 2 năm kể từ ngày Windy Day Tiếng vọng ngàn năm thực hiện năm 2013 và nhận được sự ủng hộ “vượt mức tưởng tượng” của cộng đồng người trẻ, “Tôi xê dịch” đã lên kế hoạch, quyết tâm thực hiện một Windy Day chèo hoành tráng, công phu, đặc sắc như một lần nữa làm sống dậy những làn điệu chèo kinh điển một thời gắn bó máu thịt với người dân đồng bằng Bắc bộ.
Tiếng trống chèo gồm 3 đêm diễn các vở chèo kinh điển: Quan Âm Thị Kính, Lưu Bình Dương Lễ và Kim Nhan được diễn bởi Nhà hát chèo Việt Nam. Theo Thu Hà, điểm đặc biệt của Tiếng trống chèo chính là chèo sân đình – đỉnh cao của nghệ thuật chèo. Đến với Tiếng trống chèo, khán giả không chỉ được xem mà còn được tương tác, được hóa thân thành những nhân vật trong chèo, từ cô Thị Mầu lúng liếng, lẳng lơ đến nàng Châu Long đức hạnh, hay mẹ Đốp thâm thúy…
|
|
Có chứng kiến đêm diễn đầu tiên của Tiếng trống chèo vào đêm 5-9 tại đình Thọ Tháp (Q.Cầu Giấy, TP.Hà Nội) thì mới hiểu được “Tôi xê dịch” đã làm được những gì. Cả một sân đình đông nghịt người, người già, trẻ nhỏ cho đến nam thanh nữ tú kiên nhẫn, háo hức xếp ghế ngồi đợi một nàng Thị Mầu – “gái dở đi rình của chua” và rồi cũng kiên nhẫn xem đến cùng đêm diễn.
NSƯT Thanh Ngoan – Phó Giám đốc Nhà hát chèo Việt Nam – đã phải thốt lên rằng chị vô cùng biết ơn những người trẻ khi đã không quay lưng lại với nghệ thuật chèo. “Cái hay của chèo sân đình – khởi thủy của nghệ thuật chèo là làm sống dậy những nét chèo truyền thống. Thế mới biết, người trẻ hiện nay vẫn tha thiết với chèo lắm. Để những người nghệ sĩ thêm say mê với nghề” – NSƯT Thanh Ngoan rạng rỡ chia sẻ.
Còn NSƯT Phú Kiên, người thủ vai Lưu Bình trong Tiếng trống chèo lần này chia sẻ rằng, để lôi kéo khán giả và đặc biệt là khán giả trẻ đến với chèo, đặc biệt là yêu thích chèo là một điều nan giản đối với chèo Việt Nam. Thế nhưng, qua Tiếng trống chèo, cầu nối người trẻ đến với truyền thống mới biết, vẫn còn đó những người trẻ tâm huyết và yêu chèo.
Trong đêm diễn đầu tiên của Tiếng trống chèo, tôi đã gặp những cụ già móm mém bần thần nhớ lại thuở xưa bè bạn rủ nhau đi xem chèo như đi hội, rồi quả quyết nói sẽ đi tiếp những đêm diễn sau. Tôi đã gặp những em nhỏ ngỡ ngàng trước chèo, thích thú thử vai vào những Thị Mầu, những hề chèo. Và tôi cũng đã gặp rất nhiều những người trẻ, nghiêm túc trải nghiệm chèo như một cách tìm về nguồn cội của văn hóa xưa.
Yến Đỗ
Bình luận (0)