Năm nay là năm đầu tiên kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM được tổ chức với quy mô hợp nhất cùng hai địa phương Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.
Theo đánh giá của giáo viên các tổ bộ môn, đề tham khảo tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm 2026 được Sở GD-ĐT TP.HCM công bố từ tháng 10-2025 có mức độ nhẹ hơn so với đề thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm 2025. Điều này ít nhiều đã tạo tâm lý chủ quan cho một bộ phận học sinh lớp 9, khi cho rằng đề thi tuyển sinh năm nay sẽ dễ hơn so với đề thi năm trước.
Ngoài ra, một tâm lý chủ quan nữa của nhiều học sinh lớp 9 hiện nay đó là việc ôn tập lại chú trọng nhiều vào các phần kiến thức được đề cập trong đề tham khảo hoặc theo tâm lý “loại trừ” những nội dung kiến thức được đề cập trong đề tham khảo, vì cho rằng đã ra trong đề tham khảo thì sẽ khó ra trong đề thi chính thức.
Những tâm lý ôn tập trên đều không phù hợp với định hướng ra đề thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập “mở” của TP.HCM trong nhiều năm nay, khi tăng cường tính vận dụng, đưa kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn cuộc sống. Do đó, nếu học sinh ôn tập với tâm lý như trên có thể khiến các em không đáp ứng được yêu cầu của đề thi, dễ bị “ngộp” với mức độ kiến thức hoặc các dạng bài mới, cách tiếp cận vấn đề mới được đặt ra trong đề thi.
Trên thực tế, đề thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập của TP.HCM không theo những khuôn mẫu định sẵn mà luôn có sự làm mới trong cách thức đặt câu hỏi, tiếp cận vấn đề. Đề không chỉ kiểm tra kiến thức bài học một cách thuần túy, đơn thuần mà luôn đòi hỏi học sinh phải biết vận dụng kiến thức đó một cách tư duy, khoa học, logic để giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra trong đề thi. Chính vì vậy, để chinh phục được đề thi tuyển sinh lớp 10 công lập, trước hết các em cần nắm chắc kiến thức nền tảng ở cả 3 môn thi tuyển sinh. Nắm chắc kiến thức không phải là nắm theo kiểu học thuộc lòng công thức mà cần nắm và hiểu bản chất của kiến thức, từ đó mới giúp các em nhớ lâu và vận dụng. Song song đó, cần rèn luyện nhiều để hình thành khả năng tư duy, hiểu đề, phân tích đề, từ đó mới có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề nêu ra trong đề thi.
Tuyệt đối không học theo kiểu học vẹt, học tủ, học thuộc lòng, không chạy theo các lớp học thêm quá nhiều. Thực tế trong mỗi mùa tuyển sinh lớp 10 công lập, có nhiều em vì gia đình quá lo lắng hoặc do quá kỳ vọng nên mỗi môn thi đăng ký cho con học thêm 2-3 giáo viên. Điều này không chỉ dẫn đến tình trạng học sinh bơ phờ mỗi khi lên lớp, không tiếp thu được bài thầy cô giảng, mà ngay cả những kiến thức ở lớp học thêm các em cũng không thể dung nạp được vì quá tải. Nguy hiểm hơn, tình trạng “chạy sô” học thêm sẽ ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe của học sinh, khiến các em thêm áp lực về kỳ thi tuyển sinh.
| Các em đừng nghĩ “học gì bổ nấy” mà việc học hiệu quả nhất chính là xây dựng được một kế hoạch học tập khoa học, biết bản thân còn yếu ở phần kiến thức nào để học, biết cân đối giữa thời gian học và thời gian nghỉ ngơi, vui chơi. |
Thời điểm này, các em nên hệ thống lại kiến thức ở từng môn thi theo từng chủ đề, chủ điểm, mạch kiến thức để biết mình hổng ở phần kiến thức nào, chưa nắm chắc phần kiến thức nào, từ đó xây dựng hướng ôn tập phù hợp nhất. Việc học thêm cần khoa học và phù hợp. Các em đừng nghĩ “học gì bổ nấy” mà việc học hiệu quả nhất chính là xây dựng được một kế hoạch học tập khoa học, biết bản thân còn yếu ở phần kiến thức nào để học, biết cân đối giữa thời gian học và thời gian nghỉ ngơi, vui chơi.
Áp lực thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập ngoài việc đến từ tâm lý thì còn đến từ việc chọn nguyện vọng “quá sức” với năng lực bản thân. Không ít trường hợp dù học sinh không có năng lực thi chuyên và ngay cả bản thân các em cũng không có mong muốn, nguyện vọng theo đuổi môn chuyên song gia đình vẫn kỳ vọng vào năng lực của con, vẫn đăng ký và đặt mục tiêu cho con phải đậu vào lớp chuyên, trường chuyên. Chính điều này tạo thêm áp lực cho học sinh và cả gia đình, các em phải tham gia các lớp học thêm để tăng khả năng trúng tuyển vào trường chuyên. Nhiều trường hợp khác, gia đình lại muốn con học tại những trường có điểm đầu vào cao, vượt quá so với sức học của con trên lớp, đặt ra những áp lực lớn đối với bản thân học sinh.
Trước ngưỡng cửa kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập, gia đình cần là điểm tựa tinh thần, động viên và theo sát mỗi học sinh, đồng hành cùng con trong việc chọn trường, chọn môn học lựa chọn ở trường THPT theo định hướng nghề nghiệp của con sau này, đồng hành cùng con trong quá trình con ôn tập.
Nguyện vọng trường phù hợp nhất là trường sát với năng lực học tập của con, có môi trường để con được phát huy phẩm chất, năng lực, sở trường, năng khiếu. Phụ huynh cũng cần quan tâm đến yếu tố khoảng cách từ nhà đến trường để thuận lợi trong quá trình theo học suốt 3 năm THPT. Ở môi trường học tập đó, chắc chắn con sẽ hạnh phúc.n
Nguyễn Đoan Trang
(Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn,
phường Gia Định, TP.HCM)
Đỗ Yến (ghi)
Bình luận (0)