Di tích văn hóa, di tích lịch sử, thiết chế văn hóa địa phương là nơi để các trường học tại TP.HCM triển khai hiệu quả, sinh động nội dung giáo dục địa phương. Qua đó giúp học sinh thêm hiểu, thêm yêu và tự hào về thành phố mang tên Bác.
Những giờ học đặc biệt
Nằm trong chương trình học tập về nội dung giáo dục địa phương, học sinh Trường THCS Hà Huy Tập (phường Gia Định) luôn có những giờ học thực tế tại Lăng Tả quân Lê Văn Duyệt – Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia nằm trên địa bàn phường Gia Định. Tại đây, giáo viên lịch sử – địa lý của trường trong vai trò hướng dẫn viên sẽ thông tin, giới thiệu đến học sinh về lăng, gắn với cuộc đời của Tả quân Lê Văn Duyệt. Qua đó học sinh được học về cả một quá trình lịch sử ghi dấu ấn của Sài Gòn – Gia Định.
Ngoài học tập thực tế tại Lăng Ông, những tiết học giáo dục địa phương của học sinh Trường THCS Hà Huy Tập còn diễn ra tại Nhà Văn hóa quận Bình Thạnh (cũ), tích hợp liên môn hoạt động trải nghiệm tại những địa chỉ đỏ. Tùy theo nội dung bài học, các hoạt động trải nghiệm thực tế của học sinh sẽ khác nhau, làm sinh động, phong phú thêm kiến thức cho học sinh.
Cô Hứa Thị Diễm Trâm (Hiệu trưởng Trường THCS Hà Huy Tập) cho biết, hiện việc triển khai nội dung giáo dục địa phương được nhà trường giao cho giáo viên lịch sử – địa lý phụ trách chính; bên cạnh đó, hiệu trưởng cũng tham gia giảng dạy để cùng giám sát, thực hiện hiệu quả. Mục tiêu chính của môn học là giúp học sinh hiểu thêm về địa phương, thành phố và đất nước mà các em đang sinh sống. Chính vì vậy, khi giảng dạy nội dung này, nhà trường luôn quán triệt việc tổ chức những giờ dạy thực tế tại các di tích văn hóa, di tích lịch sử, tận dụng chính những thiết chế văn hóa trên địa bàn đưa vào bài học.
“Điều này không chỉ cụ thể hóa hơn kiến thức về địa phương cho học sinh, đáp ứng yêu cầu của môn học mà qua đó còn giáo dục các em về tình yêu quê hương, đất nước, ý thức và trách nhiệm của bản thân trong việc giữ gìn và bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống”, cô Trâm chia sẻ.
Trong khi đó, những địa điểm như Bến Nhà Rồng, Bảo tàng Hồ Chí Minh, đình Vĩnh Hội… chính là nơi để học sinh Trường Tiểu học Đặng Trần Côn (phường Vĩnh Hội) học về giáo dục địa phương. Ngoài những địa điểm này, các giờ học giáo dục địa phương còn được giáo viên thiết kế sinh động với những tương tác tìm hiểu thực tế về các địa điểm văn hóa, lịch sử của TP.HCM, của đất nước thông qua công nghệ số.
Cô Phạm Thị Thúy Hà (Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đặng Trần Côn) thông tin, giáo dục địa phương là bộ môn gắn liền với thực tế, hướng tới trang bị cho học sinh những hiểu biết về đời sống thực tế, kiến thức văn hóa, lịch sử, trước hết là địa phương mà các em đang sinh sống. Tùy vào chủ đề, chủ điểm bài học ở từng khối lớp, giáo viên sẽ chọn lựa những điểm đến phù hợp, cụ thể hóa bài học, mang đến các trải nghiệm hữu ích cho học sinh.
“Những tiết học tại di tích lịch sử, di tích văn hóa trên địa bàn phường Vĩnh Hội, địa bàn quận 4 cũ luôn là những giờ học hiệu quả nhất, khi giờ học vừa đổi mới không gian, cách tiếp cận môn học đối với học sinh, nên các em rất thích thú, hào hứng…”, cô Hà bày tỏ.
Giáo viên phải đổi mới, chuyển động
Giáo dục địa phương là nội dung mới trong Chương trình giáo dục địa phương 2018. Bộ GD-ĐT quy định việc giảng dạy được triển khai theo đặc thù của từng địa phương. Qua tính mở và phương thức giảng dạy đổi mới, tích hợp trong hoạt động trải nghiệm, môn học đã cung cấp cho học sinh TP.HCM những kiến thức văn hóa, lịch sử đầy trực quan, sinh động, giúp các em thêm hiểu, thêm yêu về thành phố mà mình đang sinh sống, học tập.
Tại TP.HCM, nội dung giáo dục địa phương ở các khối lớp, cấp học được xây dựng xoay quanh những vấn đề về văn hóa, lịch sử, kinh tế, thời sự của TP.HCM, được thiết kế theo vòng tròn đồng tâm. Từ khung chung, mỗi nhà trường, mỗi cấp học lại căn cứ vào đặc thù đơn vị, địa bàn để triển khai hiệu quả.
Nằm trên địa bàn phường Bến Thành, nội dung giáo dục địa phương được Trường Tiểu học Nguyễn Huệ tập trung giới thiệu đến học sinh những công trình, kiến thức địa lý, lịch sử nổi bật của phường và quận 1 cũ như chợ Bến Thành, Cột cờ Thủ Ngữ, Dinh Độc Lập, Bến Nhà Rồng…
Cô Bùi Thị Thanh (Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Huệ) cho biết, ngoài lồng ghép trong môn học, nội dung giáo dục địa phương sẽ được thực hiện theo chuyên đề, đặc biệt là trong hoạt động trải nghiệm. “Khi triển khai môn học, nhà trường trao quyền cho tổ bộ môn, làm sao để môn học trở nên gần gũi, phát huy được năng lực của học sinh và tăng tính trải nghiệm thực tế. Để triển khai môn học một cách hiệu quả, trước hết chính giáo viên phải có kiến thức sinh động về thành phố, địa phương mà mình đang sống để giáo dục đến học sinh một cách tự nhiên, không khiên cưỡng. Đặc biệt, trong bối cảnh thành phố thay đổi địa giới hành chính và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, giáo viên phải chủ động tìm hiểu, sáng tạo hơn nữa để những kiến thức văn hóa, lịch sử, xã hội đến với học sinh là đúng nhất”, cô Thanh nhìn nhận.
Cô Hứa Thị Diễm Trâm nhấn mạnh vai trò đổi mới, sáng tạo của giáo viên khi đảm nhiệm nội dung giáo dục địa phương. Đổi mới phương pháp, chủ động ứng dụng công nghệ số, AI, tích hợp liên môn… để học sinh “tắm mình” trọn vẹn trong môn học.
Sau thời gian triển khai, cô Trâm đánh giá, giáo dục địa phương đã trở thành môn học quan trọng, cung cấp đến học sinh những kiến thức lịch sử, văn hóa, xã hội một cách thiết thực nhất. Không chỉ dừng ở môn học, những kiến thức này còn hỗ trợ học sinh học tập một cách hiệu quả ở các bộ môn khác, giúp các em thêm hiểu, thêm yêu về thành phố, đất nước mình.
“Nhiều học sinh đã bày tỏ rằng dù bản thân sống ở địa phương nhưng lại là lần đầu tiên đặt chân đến khu di tích đó, lần đầu tiên biết về những kiến thức đó. Vì vậy, đòi hỏi giáo viên khi giảng dạy môn học không thể xem nhẹ, mà cần đưa môn học gắn với thực tế, làm mới trong từng tiết dạy, lồng ghép kiến thức bài học cùng với trang bị kỹ năng cho học sinh – làm nền tảng giúp học sinh tiếp cận các môn học khác. Các tổ bộ môn cần mạnh dạn đề xuất những phương pháp giảng dạy, các điểm đến mà giáo viên cho là phù hợp với nội dung bài học để giảng dạy cho học sinh”, cô Trâm phân tích.
Trong khi đó, cô Phạm Thị Thúy Hà cho rằng, để thổi được “hồn địa phương” vào trong bài dạy, ngoài sự đổi mới, sáng tạo, giáo viên còn phải chịu khó. Đôi khi chỉ một chi tiết, câu chuyện nhỏ về địa danh đó nhưng lại mang ý nghĩa giáo dục cực kỳ lớn.
“Quận 4 cũ có nghề truyền thống là làm giày da. Tuy nhiên, làng nghề này hiện nay đã mai một nhiều. Những câu chuyện về làng nghề khi được giáo viên khai thác hiệu quả sẽ hình thành một cách tự nhiên và khắc sâu vào học sinh ý thức về tình yêu quê hương, lòng biết ơn và vận dụng những điều đã học, góp phần bảo tồn những giá trị lịch sử, văn hóa của TP.HCM”, cô Hà chia sẻ.
Bài, ảnh: Đỗ Yến
Bình luận (0)