 |
| Sách khoa học cho thiếu nhi cần nội dung tin cậy, hình thức hấp dẫn, chủ đề phong phú để thu hút các em |
Vừa qua, trong khuôn khổ Hội sách TP.HCM lần thứ 9, tọa đàm về sách khoa học cho thiếu nhi đã cho thấy thực trạng thiếu vắng của mảng sách khoa học cho thiếu nhi hiện nay.
Còn bỏ ngỏ
Một thực tế không thể phủ nhận là hiện nay, mảng sách khoa học dành cho thiếu nhi dường như ít được quan tâm nhất. Trong những nhà sách hay ở những hội sách, sách giáo khoa, sách tham khảo, tiếp đó là truyện tranh, truyện cổ tích, truyện dân gian luôn được bày ở những vị trí dễ tìm nhất đối với độc giả. Những nhà xuất bản chuyên tổ chức xuất bản sách khoa học cho thiếu nhi cũng chỉ dừng lại ở con số rất khiêm tốn và đa phần là sách dịch như: NXB Kim Đồng, NXB Trẻ, Công ty Đông A, Long Minh. Những tác giả tên tuổi trong lĩnh vực làm sách khoa học được biết đến nhiều nhất hiện nay cũng chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay như: GS.TSKH Nguyễn Văn Liễn, TS. Vũ Công Lập, dịch giả Phạm Văn Thiều, Nguyễn Việt Long…
“Một thực tế đáng buồn hiện nay là đội ngũ các nhà làm sách khoa học cho thiếu nhi vừa thiếu vừa yếu. Các tác giả Việt Nam tập trung viết sách giải bài tập để phục vụ trực tiếp cho nhu cầu thi cử của học sinh mà chưa có đủ trình độ, thời gian cũng như sự quan tâm và nhiệt huyết dành cho mảng sách phổ biến khoa học”, ông Đỗ Hoàng Sơn, Giám đốc Công ty cổ phần Giáo dục Long Minh cho biết. Tại tọa đàm, những người tâm huyết với công tác xuất bản sách khoa học cho thiếu nhi cũng đã chia sẻ những khó khăn khi Việt Nam chưa có một hệ thống thuật ngữ khoa học chuẩn. Chính điều này đã làm quá trình dịch thuật, biên tập của đội ngũ những người làm sách khoa học cho thiếu nhi gặp không ít trở ngại.
Đọc sách khoa học không chỉ giúp trẻ khám phá thế giới mà còn tự khám phá chính bản thân mình với trí tưởng tượng, óc sáng tạo. Tuy nhiên, sự thiếu vắng mảng sách khoa học cho thiếu nhi hiện nay đang là bài toán khó đối với những người tâm huyết với vấn đề này. Theo đánh giá của những nhà chuyên môn, thực ra mới chỉ có một vài quyển sách về toán và cờ vua, ngoài ra không còn sách khoa học nào khác của các tác giả Việt Nam. Tại tọa đàm, những ý kiến đã nhìn nhận thẳng thực tế rằng một số GS, PGS, TS là giảng viên ĐH, am hiểu kiến thức về khoa học nhưng lại quá bận bịu với công tác giảng dạy, làm đề tài nghiên cứu mà thiếu sự quan tâm đến mảng sách khoa học cho các em thiếu nhi.
Cần sự quan tâm từ nhiều phía
Khó khăn chồng khó khăn khi công tác xuất bản sách khoa học đã là cả một vấn đề thì phần đông các bậc phụ huynh dành nhiều sự quan tâm đến sách giáo khoa, sách tham khảo cho con. Do đó, sách khoa học luôn nằm ở một vị trí rất “khiêm tốn” tại các nhà sách và ở các hội sách. Theo số liệu thống kê trong hội sách Hà Nội (diễn ra đầu tháng 10-2014), tổng doanh thu toàn hội sách là 5 tỉ đồng, còn tổng doanh thu từ mảng sách phổ biến khoa học cho thiếu niên của NXB Trẻ, NXB Kim Đồng và Công ty Long Minh ước tính chỉ đạt hơn 100 triệu đồng (chiếm 2%). Con số này đã cho thấy thực trạng đáng báo động trước tình trạng xuất bản sách khoa học cho thiếu nhi hiện nay.
| “Cần có sự quan tâm nhiều hơn từ phía những người có trách nhiệm để trẻ em Việt Nam không bị thiếu hụt về sách khoa học. Nếu khắc phục những khó khăn hiện nay trong công tác làm sách khoa học thì mới hy vọng có người viết cho thiếu nhi, bên cạnh đó là chính sách đầu tư cho lĩnh vực này”, ông Đỗ Hoàng Sơn nhấn mạnh. |
Dịch giả Nguyễn Việt Long, (người đầu tiên đưa ra hệ thống tên bằng tiếng Việt về 88 chòm sao trong cuốn Thiên văn và vũ trụ – 2004, biên soạn từ tài liệu nước ngoài) chia sẻ: “Chính vì nhiều bậc phụ huynh dành nhiều sự quan tâm đến sách giáo khoa, sách tham khảo cho con mà không nghĩ rằng, sách khoa học cũng quan trọng với sự phát triển nhân cách và trí tuệ của các em nên đã thiếu sự định hướng cho trẻ. Do đó, sách khoa học đối với nhiều trẻ em trở nên khô cứng, thiếu hấp dẫn. Các em không có thói quen tự nghiên cứu, học tập từ những kiến thức bên ngoài sách giáo khoa”.
Theo quan sát của một số dịch giả, hiện nay chỉ có khoảng 10-15% học sinh quan tâm đến sách khoa học. Các bạn cùng lứa tuổi ở các nước phát triển am hiểu khoa học, “thông thiên văn, tường địa lý”, từ kiến thức về hệ Mặt trời, các hành tinh hay các thiên hà, đến kiến thức ứng dụng trong đời sống nhưng tại Việt Nam, nhiều học sinh chỉ biết đến những kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa.
Bức tranh ảm đạm về thị trường sách khoa học cho thiếu nhi biết đến khi nào mới có những dấu hiệu khởi sắc khi hiện tại, sách khoa học do người trong nước thực hiện quá khan hiếm, sách dịch cũng chỉ ở con số khiêm tốn.
Bài, ảnh: Yên Hà
Bình luận (0)